yorug’lik sochilishining reley nazariyasi bo‘yicha kurs ishi

DOCX 30 pages 222.3 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 222.3 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yorug’lik sochilishining reley nazariyasini o’rganish reja: kirish....................................................................................................................3 1. yorug’lik sochilish hodisasi va tindal tajribasi..............................................5 2. yorug’likning molekulyar sochilishi va eynshteyn nazariyasi.......................8 3. yorug’lik sochilishining reley nazariyasi va uni amalda qo’llanilishi...........15 xulosa...................................................................................................................25 foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati.......................................................................26 kirish o’zbekiston respublikasi mustaqil davlat sifatida rivojlanishning yangi bosqichiga ko’tarilib borayotgan ekan ta’lim-sohasida ham zamon talablaridan kelib chiqqan holda ish tutishni davrning o’zi taqazo qilmoqda.ta’lim to’g’risidagi qonun va kadrlar tayyorlash dasturining qabul qilinishi shular jumlasidandir.unda ta’kidlanishicha “yoshlar—jamiyat taraqqiyotining poydevoridir”.o`zbekiston respublikasidagi demokratlashtirish hamda tubdan yangilanish jarayonlari ijtimoiy-siyosiy hayotning barcha jabhalarini qamrab olgan.yoshlarni yuksak umumiy va kasb-hunar madaniyatiga, ijodiy va ijtimoiy faollikka, ijtimoiy-siyosiy hayotda mustaqil ravishda mo`ljalni to’g’ri ola bilish mahoratiga o’rgatish, istiqbol vazifalarni ilgari surish va hal etishga qodir kadrlarning yangi avlodini …

2 / 30

ti i.a.karimovning tashabbuslari bilan qabul qilingan “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” har tomonlama barkamol, mustaqil fikrlovchi, erkin komil shaxsning shakllanishini ta’minlovchi uzluksiz ta’lim tizimining asosiy vazifalaridan biri ta’lim tizimidagi amalga oshirilayotgan islohotlar, ijobiy o’zgarishlar, yoshlarga yaratilgan imkoniyatlar to’g’risida muntazam ma’lumotlar berish.[1] optika fani yutuqlari, ilmiy tadqiqotlar hamda yorug’likning korpuskulyar va elektromagnit tabiati bilan bog’liq bo’lgan fizik qonuniyatlar bugungi kunda fundamental va amaliy ahamiyatga egadir. kurs ishining dolzarbligi: talabalarda optik hodisalar ular ustida olimlarning qilgan ishlarini o’rganish maqsadida, yorug’lik hodisalaridan bir bo’lgan yoruglik sochilishining reley nazariyasi haqida ma’lumot va tushunchalar berishdan iborat. kurs ishining maqsadi: fizika ta’limi murakkab, takomillashib boruvchi, ochiq, boshqariladigan sistema hisoblanadi. optika fizikaning bir bo’limi hisoblanib, yorug’likning fizik tabiatini va xossasini hamda moddalar bilan o’zaro ta’sirini o’rganadi. bu kurs ishidan maqsad yorug’likning sochilishi haqida, tindal tajribasi haqida, yorug’likning molekulyar sochilishi va eynshteyn nazariyasini, yoeuglik sochilishining reley nazariyasini va bu nazariyaning amaliyotda qo’llanilishini o’rganishdan iborat. kurs ishining vazifalari: ushbu maqsadni …

3 / 30

radi. yorug’lik sochilishi asosida mokulalar, suyuqliklar va boshqalarning tuzilishi o’rganiladi. yorug’likning reley sochilishi (reley qonuni), yorug’likning molekulyar sochilishi, yorug’likning kombinatsion sochilishi va boshqa xillari mavjud. yorug’lik sochilish hodisasidan fizika, kimyo va texnikaning turli sohalarida, turli tuman tadqiqotlarda keng foydalaniladi. yorug’lik sochilishining spektri yordamida moddalarning atom va molekulyar xaraktristikalari, ularning elastiklik, relaksatsion va boshqa doimiylari aniqlanadi. zarralarning o’lchamlari va shakllarini aniqlashning ko’pgina usullari yorug’lik sochilish hodisasiga asoslangan. lazer spektroskopiya asosida yorug’likninh majburiy sochilishi jarayoni yotadi va undan lazerlardan keng foydalaniladi. muhitga tushgan yorug’lik qaytish, sinish va yutilishdan tashqari sochiladi ham. bu hodisani kundalik hayotimizda har kuni kuzatamiz. yorug’likning atmosferada sochilishi natijasida osmon ko’m-ko’k bo’lib ko’rinadi. agar yorug’lik atmosferada sochilimaganda edi, kunduz kuni ham biz quyosh va yulduzlarni qorong’i osmonlarda kuzatgan bo’lar edik. yorug’lik maydoni ta’sirida tebranayotgan elektronlarning majburiy tebranishlari tufayli paydo bo’ladigan ikkilamchi to’lqinlar yorug’lik to’lqini olib kelayotgan energiyaning bir qismini chetga sochib yuboradi. boshqacha qilib aytganda moddadan yorug’lik tarqalayotganda yorug’lik …

4 / 30

riy va etarli shartidir. xaqiqatda esa ideal bir jinsli muhitlar bo’lmaydi. real muhitlarda turli sababdan paydo bo’lgan optik bir jinslimasliklar hamisha bo’ladi bu esa yorug’likning ba’zi hollarda juda intensiv, ba’zi hollarda juda zaif sochilishini bildiradi. [3] bir jinslimasliklar tufayli bo’ladigan difraksiya yorug’likning diffuziyasi yoki sochilishi deyiladi. demak, muhitning bir jinsliligini buzish uchun sindirish ko’rsatkichini doimiyligini buzish kerak. sindirish ko’rsatkichi n esa muhitning dielektrik singdiruvchanligiga (1) munosabat orqali bog’langan. muxitning qutblanishi, ya’ni muhitning birlik hajmining tashqi e maydon ta’siri ostida oladigan elektr momenti ga teng, bu yerda n – birlik hajmdagi molekulalar soni, p – bu har bir molekulaning elektr momenti. bu moment kattaligi tashqi elektr maydon kuchlanganligiga to’g’ri proporsional. bunda qutblanuvchanlik koeffitsiyenti deb atalib, molekulaning tuzilishini xarakterlaydi. birlik hajm uchun yozsak: (2) elektrostatikadan ma’lumki (3) yoki (4) sindirish ko’rsatkichining o’zgarmas bo’lishi chiziqli o’lchamlari to’lqin uzunligiga nisbatan uncha kichik bo’lmagan teng hajmlar uchun n ko’paytma muhitning turli joylarida bir xil bo’lishini …

5 / 30

kuzatgan (1869 yil). turli burchaklar hosil qilib sochilgan yorug’lik dastlabki oq yorug’likdan ko’k bo’lishi bilan farq qilishini to’shayotgan yorug’lik yo’nalishiga nisbatan burchak hosil qilib sochilgan yorug’lik to’liq yoki deyarli to’liq chiziqli qutblanishini ham tindal payqagan. tindal osmonning zangori bo’lib ko’rinishiga quyosh yorug’ligining er atmosferasida chang zarralarida sochilishi sabab bo’lsa kerak, deb taxmin qilgan. ko’p hollarda tabiiy ravishda paydo bo’lgan optik bir jinslimasliklar tufayli yorug’lik intensiv ravishda sochiladi. optik bir jinslimasligi oshkor bo’lgan muhitlar xira muhitlar deyiladi. xira muhitlar jumlasiga tutun (gazdagi qattiq zarralar) yoki tuman (havodagi suyuqlik tomchilari, masalan, suv tomchilari) kiradi. [2] bu hollarning hammasida xira muhit yorug’likni birmuncha ko’p sochib yuboradi, bu hodisa odatda tindal hodisasi deyiladi. zarralarining o’lchami to’lqin uzunligiga nisbatan kichik bo’lgan xira muhitlarda yorug’likning sochilishini o’rganish natijasida tindal va undan keyingi tadqiqotchilar tajribada kashf etgan va nazariy jihatdan reley asoslab bergan ba’zi umumiy qonuniyatlar topildi. [4] 1-rasm. xira muhitlarda yorug’lik sochilishini kuzatish chizmasi. yorug’likning molekulyar …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yorug’lik sochilishining reley nazariyasi bo‘yicha kurs ishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yorug’lik sochilishining reley nazariyasini o’rganish reja: kirish....................................................................................................................3 1. yorug’lik sochilish hodisasi va tindal tajribasi..............................................5 2. yorug’likning molekulyar sochilishi va eynshteyn nazariyasi.......................8 3. yorug’lik ...

This file contains 30 pages in DOCX format (222.3 KB). To download "yorug’lik sochilishining reley nazariyasi bo‘yicha kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug’lik sochilishining reley … DOCX 30 pages Free download Telegram