oqsillar biosintezi va parchalanishi

DOCX 22.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1661367834.docx oqsillar biosintezi va parchalanishi reja: 1. oqsil biosintezining ahamiyati 2. oqsil biosintezi jarayonini asosiy bosqichlari. 3. genetik kod va uning ahamiyati 4. oqsil sintezi bosqichlari. 5.oqsillar parchalanishi. 1. oqsil biosintezining ahamiyati oqsillar sintezi o‘simliklar xayotida muxim ahamiyatga ega va xujayradagi moddalar almashinuvi birinchi navbatda oqsillar sintezi bilan belgilanadi. xujayralarda oqsillar sintezi va parchalanishi jadalliklarini susayishi undagi boshqa biokimyoviy jarayonlarning xam pasayishiga sabab bo‘ladi. oqsil sintezi tirik organizm xujayralarida kechadigan ikkita asosiy jarayonlar - matritsa prinsipi va komplementar prinsiplar bilan izohlanadi: oqsil sintezining matritsa prinsipi shundan iboratki xujayradagi oqsil sintezi undagi oddiy molekulalar o‘rtasida emas, balki xarakatdagi aloxida tashkiliy molekulalar orasida sodir bo‘ladi. matritsa prinsipida monomerlarning ketma-ketligi to‘g‘risida oldindan berilgan informatsiya xisobiga biopolimerlar xosil bo‘ladi.komplementar prinsipiga asosan oqsil sintezidagi kerakli monomer yoki polimer matritsaning zaruriy qismlariga yetkaziladi. oqsil sintezi biosintez jarayonlari orasida eng murakkabi bo‘lsa kerak, uning ayrim bosqichlarida polipeptid zanjir initsiatsiyasi (boshlanishi), uzayishi, tamomlanishi va oqsillarning etishishida yo‘zga yaqin …

idagi informatsiya yadrodan ribosomalarga, ya'ni oqsil sintez bo‘ladigan joyga uzatiladi. 2-bosqichda oqsil sintezlanishi uchun zarur aminokislotalarning maxsus t-rnk bilan birikishi va ularning shunday ko‘rinishda ribosomaga o‘tishi sodir bo‘ladi. 3-bosqichda translyatsiya (tarjima), i-rnk nukleotidlari izchilligining oqsil sintezi jarayonida polipeptid zanjiridagi aminokislotalar izchilligiga o‘tkazilishidan iborat. 1955 yilda m. xoglend 1-bo‘lib, aminokislotalar atf yordamida aktivlashishini ochgan. bu reaksiyada aminokislota bilan atf ning o‘zaro ta'sirida aminoatsiladenilat hosil bo‘ladi va pirofosfat ajraladi. aminokislotalarning aktivlanishi va ribosomaga tashilishida ishtirok etuvchi makromolekulalar bo‘lib, ularning turi 100 ga yetadi. bu gruppaga aminoatsil-t-rnk sintetaza va transport rnk lar kiradi. bu aminokislotalarni aktivlashtiruvchi fermentlar (aminoatsil-t- rnk sintetazalar), bu fermentning normal faoliyati uchun reaksion muhitda md ionlari bo‘lishi shart. oqsil biosintezida aminokislotalarning aktivlashuvi va transport-rnk ga o‘tkazilishi. t-rnk aktivlashgan aminokilotani ferment yuzasidan ajratishi va tronsportlik vazifasidan tashqari, t-rnk oqsil biosintezining eng muhim qismi-shakllanadigan oqsil molekulasida aminokislotalarning ma'lum bir aniq ketma-ketlikda joylashishini ham ta'minlaydi. oqsillar biosintezi organizmlarda nuklein kislotalar ishtirokida boruvchi murakkab …

b, uning miqdori quruq modda massasining 2-2,5% ni tashkil qiladi. magniy ribosomaning aktiv strukturasini ta'minlovchi omillardan biridir. ribosomalar hujayra sitoplazmasi, mitoxondriyasi va xloroplastlarida juda ko‘p uchrashi aniqlangan. o‘simlik barglari xloroplastlarining ribosomalari umumiy barg ribosomalarining 50% ni tashkil qiladi. shuni takidlash kerakki, ribosomalardagi oqsil sintezi nafas olish va bijg‘ish jarayonida ajralib chiqadigan energiya hisobiga boradi. tirik organizmlarda esa oqsillarning fermentli sintezi aminokislotalarning aktivlashish jarayonidan boshlanadi. bunda ma'lum fermentlar ta'sirida va energiya manbai sifatida adenozintrifosfat (atf) ishtirokida aminokislotalarning karboksil gruppalari aktivlashadi. natijada, erkin holatda pirofosfat ajraladi va adenozinmonofosfat hamda aktivlashgan aminokislota birikmasi (aminoatsiladenilat) fermentli birikmasi hosil bo‘ladi. har bir aminokislotaga faqat uni aktivlashtiruvchi ferment ta'sir etadi. aminokislotalarning keyingi o‘zgarishi transport ribonuklein kislota (t-rnk) ishtirokida borib, har bir aminokislotaga ma'lum t-rnk ta'sir etadi. bunda aktivlashgan aminokislota shu t-rnk bilan birikadi. jarayon ikki bosqichda boradi: 1. ferment, adinozinmonofosfat va aminokislota birikmasining hosil bo‘lishi: aminokislota + atf + ferment-aminoatsil-amf-ferment + rr 2. aktivlashgan aminokislotaning unga …

dnk ning molekulyar strukturasi uning ribosomalardagi sintezlanadigan oqsil strukturasini belgilaydi. dnk molekulyar strukturasida oqsil molekulasidagi aminokislotalar tarkibi va ketma-ketligini kodlangan. bu kod oqsil sintezlanadigan hujayra ribosomasiga qanday uzatiladi? dnk strukturasidagi kodlangan informatsiya rnk ning boshqa bir turi - informatsion rnk (i-rnk) yordamida ribosomalarga uzatiladi. yadroda dnk dan rnk sintezi. (1pso1p ta1g., yeyiagyo xe1deg. r1ap! ru81o1odu. s~8a, sshuegeiu sa1i'gp1a, o8 apde1e8. 2002 11 r) transkripsiya jarayonida dnk dan m-rnk ga nusxa ko‘chirilishi sxemasi. shuni ta'kidlash kerakki, kodonlardagi avvalgi ikkita nukleotid yoki "harf" muhim bo‘lib uchinchisining ahamiyati kam. kodonlarda o‘xshash xususiyatlarga ega bo‘lgan aminokislotalar birga gruppalanadi; masalan, ikkinchi o‘rinda u (uratsil) tutgan tripletlar gidrofob aminokislotalarni kodlaydi. shuni aloxida takidlash kerakki, genetik kod universaldir. ya'ni, bakteriya, o‘simlik va hayvon organizmlari uchun bir-xildir. qanday qilib aktivlangan aminokislota olib kelayotgan t-rnk i-rnkdagi shu aminokislotaning polipeptid zanjirdagi o‘rnini aniqlaydi? t-rnk molekulasidagi triplet i-rnkdagi tripletga komplementarlik asosida yaqinlashadi va vodorod bog‘i bilan bog‘lanadi. bu triplet antikodon deyiladi. …

osomalarda i-rnk ishtirokida oqsilning sintez jarayoni translyasiya deyiladi. shunday qilib oqsil sintezining qisqacha sxemasi va bu jarayonda nuklein kislotalarning ishtiroki quyidagicha: dnk molekulasining spirallari ayrim qismlarida bir-biridan uzoklashib irnk sintezlanadi. i-rnk hujayra yadrosi tashkarisidagi ribosomalar yuzasiga chiqib joylashadi, u yerda oqsil sintezi sodir bo‘ladi, ya'ni shu yerga t-rnk olib kelgan aminokislotalar polipeptid zanjirini hosil qiladi. aminokislotalarning polipeptid zanjiridagi o‘rni kodon bilan, ya'ni i- rnk molekulasidagi azotli asoslar bilan bog‘lanadi. 1. genetik kod va uning ahamiyati gen - dnk molekulasining uchastkasi xisoblanib, unda polipeptid zanjiri to‘g‘risidagi informatsiya saqlanadi. sintezlanadigan oqsil molekulasidagi aminokislotalar joylanishi tartibi to‘g‘risidagi informatsiyani 4 xil mononukleotidlar yordamida ifodalanishi genetik koddeyiladi. genetik kodda 20 xil aminokislota 4 xil mononukleotid yordamida 43 = 64 ta kombinatsiyani yoki 64 ta tripletni xosil qiladi. genetik kodda 64 ta tripletdan 61 tasi 20 xil aminokislotani kodlaydi, qolgan 3 tasi (uaa, uag, ug a) ma'nosiz triplet bo‘lib, birorta xam aminokislotani ifodalamaydi. g yenetik kodning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oqsillar biosintezi va parchalanishi"

1661367834.docx oqsillar biosintezi va parchalanishi reja: 1. oqsil biosintezining ahamiyati 2. oqsil biosintezi jarayonini asosiy bosqichlari. 3. genetik kod va uning ahamiyati 4. oqsil sintezi bosqichlari. 5.oqsillar parchalanishi. 1. oqsil biosintezining ahamiyati oqsillar sintezi o‘simliklar xayotida muxim ahamiyatga ega va xujayradagi moddalar almashinuvi birinchi navbatda oqsillar sintezi bilan belgilanadi. xujayralarda oqsillar sintezi va parchalanishi jadalliklarini susayishi undagi boshqa biokimyoviy jarayonlarning xam pasayishiga sabab bo‘ladi. oqsil sintezi tirik organizm xujayralarida kechadigan ikkita asosiy jarayonlar - matritsa prinsipi va komplementar prinsiplar bilan izohlanadi: oqsil sintezining matritsa prinsipi shundan iboratki xujayradagi oqsil sintezi undagi oddiy mol...

DOCX format, 22.8 KB. To download "oqsillar biosintezi va parchalanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: oqsillar biosintezi va parchala… DOCX Free download Telegram