efir moyli o'simliklar

DOCX 29 pages 988.3 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 988.3 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

efir moyli o'simliklarning morfologik hususiyatlari reja: kirish................................................................................................................3 i. asosiy qism............................................................................................6-25 1.1.moyli va efir moyli o‘simliklar haqida umumiy malumot!.......................6 1.2 ôzbekiston hududida uchraydigan efirmoyli õsimliklar va ularning xususiyatlari..................................................................................................13 1.3. efir moyli o‘simliklarni yetishtirish va qayta ishlash!..........................18 1.4.efirmoyli o‘simliklarni ahamiyati............................................................22 xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ilovalar......................................................................................................25 kirish faqatgina bir nechta organizmlar guruhi - o'simliklar, suv o'tlari va ba'zi bakteriyalar - quyosh energiyasini yutib, uni fotosintez paytida organik molekulalarda saqlashga qodir.haqiqatda, yerdagi barcha hayot to'g'ridan-to'g'ri yoki bilvosita bu jarayonga bog'liq. efir moyli ekinlar — efir moylari olish uchun yetishtiriladigan ekinlar guruhi; texnika ekinlari. ayrim organlari (guli, urugʻi, mevasi, poyasi, ildizpoyasi, bargi va boshqalar) yoki tanasida efir moylari (xushboʻy moddalar) toʻplaydi. efir moyli ekinlarining daraxt, buta va bir va koʻp yillik oʻtlar turlari bor. ular tropik, subtropik mintaqalarda koʻp tarqalgan, moʻtadil iqlimli hududlarda ham ekiladi. oʻzbekistonda efir moyli oʻsimliklarning 50 oilaga kiruvchi 233 turi mavjud, lekin ayrimlari (arpabodiyon, jambil, kashnich, qora zira, yalpiz va boshqalar) maxsus …

2 / 29

, yalpiz asosiy ahamiyatga ega. oʻsimliklarning xushboʻyligi efir moylarining miqdori, tarkibi va sifatiga bogʻliq. bizning sayyoramiz 4,5 milliard yilni tashkil etadi, dastlab uning atmosferasi asosan gazsimon azot va juda katta miqdordagi suv bug'lari va karbonat angidriddan iborat bo'lgan deb ishoniladi. ushbu moddalarni hosil qiluvchi to'rt element - uglerod, vodorod, azot va kislorod - barcha tirik organizmlar massasining taxminan 98% ni tashkil qiladi. efir moyli o`simliklar haqida umumiy ma'lumot mevasi yoki urug'i moyga boy bo'lgan o'simliklar moyli o`simliklar deb yuritiladi. ular turli tuman maqsadlarda ishlatiladi. moyli o'simliklar qo'llanishiga ko'ra quyidagi guruhlarga bo'linadi: 1. moyga boy bo'lgan urug' mevalar olish maqsadida ekiladigan o'simliklar kungaboqar, maxsar, kanakunjut, burama zig'ir, xantal, raps surepka zardug, kunjut, ko'knori, tyalyomatsiya, pyerilla va boshqalar. 2 tola olish maqsadida ekiladigan, ammo urug'i va mevasidan moy olinadigan o'simliklar: uzunchoq zig'ir, kanop, nasha. 3. meva olish uchun ekiladigan, ammo urug efir moylariga boy, efir moylaridan ham ko`p miqdorda o`simlik moylari (moyli …

3 / 29

olishda ishlatiladi. kungaboqar vengriya, bolgariya, argentina, braziliya, meksika mamlakatlarda ko`p miqdorda etishtiriladi va boshqa janubiy amerika kungaboqarning xvi asrda esa u manzarali o`simlik sifatida ekilgan. evropaga vatani han dastlab va morfologik tuzilishi va botanik tasniflanishi kungaboqar (heliathus)murakkabguldoshlar oilasiga kiradi. uning bir yillik va ko'p yillik turlari mavjud. bu o'simlikning kuchli o`q ildizi yerga chuqur botgan, shu boisdan kungaboqar qurg'oqchilikka chidamli hisoblanadi. poyasi uzun ayrim navlarda 3 m gacha bo`ladi. barglari yirik va uzun bandlarda joylashgan. kungaboqar navlari. kungaboqar urug'iga qo'yilgan standart talablari kungaboqar kuyasi shumg'iya va (tekinxo'r o'simlik kungaboqar ildizida rivojlanadi va uning hosildorligini keskin pasaytiradi) zararlashiga chidamli kungaboqar navlarini yaratish borasida olib borilgan ilmiy tadqiqotlar natijasida yangi kugaboqar navlari yaratildi. bu kungaboqar navlari syermoyligi, zararlanishga chidamliligi bilan alohida ajralib turadi. 2-rasm maxsar – murakkab guldoshlarga mansub bir, ikki va ko‘p yillik o‘tsimon o‘simliklar turkumi, moyli ekin. vatani – efiopiya va afg‘oniston. bir yillik issiqsevar, qurg‘oqchilikka juda chidamli ekin. bo‘yi …

4 / 29

aynida o‘rib-yig‘ib olinadi. hosildorligi: 8-14 s/ga va undan ortiq. hozirgi kunda o‘zbekistonda maxsarning 5 navi yetishtiriladi. 3-rasm efir moyli ekinlar — efir moylari olish uchun yetishtiriladigan ekinlar guruhi; texnika ekinlari. ayrim organlari (guli, urugʻi, mevasi, poyasi, ildizpoyasi, bargi va boshqalar) yoki tanasida efir moylari (xushboʻy moddalar) toʻplaydi. efir moyli ekinlarining daraxt, buta va bir va koʻp yillik oʻtlar turlari bor. ular tropik, subtropik mintaqalarda koʻp tarqalgan, moʻtadil iqlimli hududlarda ham ekiladi. oʻzbekistonda efir moyli oʻsimliklarning 50 oilaga kiruvchi 233 turi mavjud, lekin ayrimlari (arpabodiyon, jambil, kashnich, qora zira, yalpiz va boshqalar) maxsus ekiladi. efir moyli ekinlarining baʼzi turlarining mevasi va bargi tarkibida 1,5% dan 6—7% va undan ortiq efir moyi (atenol, mentol, yevgenol va boshqalar), shuningdek, 11—27% texnik moy bor. jahon dehqonchiligida efir moyli ekinlaridan atirgul, yorongul, lavanda, yalpiz asosiy ahamiyatga ega. oʻsimliklarning xushboʻyligi efir moylarining miqdori, tarkibi va sifatiga bogʻliq. birlashgan millatlar tashkiloti oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkilotiga (fao) …

5 / 29

ining muhim manbaiga aylanib ulgurgan muhim qishloq xo‘jaligi ekinlaridan biri hisoblanib, statistik tahlillarga ko‘ra bugungi kunda dunyo bo‘yicha yetishtirilgan soyaning 85 foizi chorva ozuqasiga va qolgan 15 foizi bevosita inson isteʼmoli uchun yo‘naltiriladi. soya doni tarkibida katta miqdorda oqsil va moy mavjud, bundan tashqari mineral va vitaminlarga juda boy hisoblanadi. urug‘ining tarkibida 18-24% yog‘, 35-45% oqsil, 30% uglevod va 5% mineral, ko‘p miqdorda vitamin va aminokislotalar mavjud. bundan tashqari, chorvachilikda sifatli va to‘yimli ozuqa hisoblanib, 100 kg soya doni 134,8 ozuqa birligi saqlaydi. bu ko‘rsatkich boshqa bironta donli, dukkakli yoki moyli ekinlarda uchramaydi. eng muhimi soya yetishtirish yerning meliorativ holatini yaxshilash va tuproq unumdorligini oshirish xususiyatiga ega bo‘lib, almashlab ekishda muhim ahamiyat kasb etadi. dunyo bo‘yicha har yili o‘rtacha 334 mln tonna soya yetishtiriladi, shundan braziliya (114 mln tn), aqsh (97 mln tn) va argentinaning (55 mln tn) ulushi qariyib 80 foizni tashkil etadi. oxirgi yillarda soya doniga bo‘lgan talabning …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "efir moyli o'simliklar"

efir moyli o'simliklarning morfologik hususiyatlari reja: kirish................................................................................................................3 i. asosiy qism............................................................................................6-25 1.1.moyli va efir moyli o‘simliklar haqida umumiy malumot!.......................6 1.2 ôzbekiston hududida uchraydigan efirmoyli õsimliklar va ularning xususiyatlari..................................................................................................13 1.3. efir moyli o‘simliklarni yetishtirish va qayta ishlash!..........................18 1.4.efirmoyli o‘simliklarni ahamiyati............................................................22 xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ilovalar.................

This file contains 29 pages in DOCX format (988.3 KB). To download "efir moyli o'simliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: efir moyli o'simliklar DOCX 29 pages Free download Telegram