qishloq xo‘jaligi o‘simliklarida lipidlar

DOCX 20.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1661367847.docx qishloq xo‘jaligi o‘simliklarida lipidlar reja: 1. lipidlar haqida umumiy tushuncha va ularning ahamiyati 2. oddiy lipidlar 3. murakkab lipidlar 1. lipidlar haqida umumiy tushuncha va ularning ahamiyati o‘simlik va xayvon xujayralarida keng tarqalgan, suvda erimaydigan, ammo organik erituvchilarda (xloroform, efir, benzol v.x) eriydigan organik birikmalarga lipidlar deyiladi. o‘simlik vegetativ organlari tarkibida lipidlarning miqdori 5-15% gacha, ammo ularning urug‘larida bu ko‘rsatkich 70-80% ni tashkil etadi. lipidlar tarkibi va tuzilishi uglevodlarnikiga va umuman, boshqa biopolimerlarnikiga nisbatan ancha murakkab. ular tarkibida spirtlar, aldegidlar, yog‘ kislotalari, azot asoslari, fosfat kislota, uglevodlar, aminokislotalar va boshqa moddalarning qoldiqlari uchraydi. kimyoviy tabiatiga asoslanib lipidlar kuyidagilarga bulinadi. · yoglar va moylar · yukori molekulyar moy kislotalari · fosfolipidlar · sterin va steridlar · karotinlar, karotinoidlar va pigmentlar • serebrozidlar, mumlar. barcha tirik organizmlarda lipidlar quyidagi vazifalarni bajaradi: · energetik · tuzilish · g‘amlovchi · termoregulyasiya · mexanik-ximoya · katalitik · metabolik suv manbasi lipidlar tarkibiga ko‘ra 2 …

ixatdan uch atomli spirt - glitserinni yog‘ kislotalari bilan xosil qilgan murakkab efiri xisoblanadi. yoglar tarkibiga xar xil moy kislotalari kiradi. ularning xammasi juft sonli uglerod atomlaridan tashkil topgan tarmoklanmagan zanjirdan iborat. bu kislotalar tuyingan va tuyinmagan bulishi mumkin. to‘yinmagan moy kislotalari uy sharoitida suyuk xolatda buladi. yog‘larning suyuklanish temperaturasi ular tarkibidagi moy kislotalarining tabiatiga boglik. tuyinmagan kislotalarning mikdori oshishi bilan yoglarning suyuklanish temperaturasi pasayib boradi. usimlik moylarida xayvonot yoglariga nisbatan tuyinmagan kislotalar kup, shuning uchun ularning suyuklanish temperaturasi pastrok buladi. xar xil yoglar xar xil triglitseridlarning aralashmasidan iborat va ular tarkibida erkin moy kislotalar kam uchraydi. tabiiy yoglar uchta kursatkich bilan tavsiflanadi. 1. kislota soni - 1 g yogni neytrallash uchun sarflanadigan kon mikdori (mg da). bu son yog tarkibidagi erkin moy kislotalarning mikdorini bildiradi. 2. sovunlanish soni - 1 g yogni sovunlash uchun sarflanadigan kon mikdorini (mg.da) bildiradi. bu kursatkich yog tarkibidagi triglitseridlar mikdorini bildiradi. 3. yod soni …

g natijasida vodorod yoglarning kushboglariga birikib, uy sharoitida suyuk xolatda bulgan yoglarni kattik xolatga utkazadi. gidrogenlash jarayonida yoglardagi vitaminlar parchalanadi, shuning uchun margaringa tuxum sarigi (vitaminlar manbai) kushiladi. yogga suv kushib chaykatganda emulsiya xosil buladi. emulsiya bekarordir, chunki chaykatish tuxtatilgandan keyin yog tomchilari kushilishib, suv yuziga kalkib chikadi. emulsiyaga barkarorlik berish uchun emulgatorlar kushiladi. emulgatorlar ikki faza orasida oson adsorbsiyalanadigan moddalar yordamida barkaror emulsiya olinishi mumkin. emulgatorlar yog tomchilarining kushilishiga yul kuymaydi. bu borada muxim emulgatorlar sifatida ut kislotalarining tuzlarini kursatishimiz mumkin. ingichki ichakda bu tuzlar yoglar bilan uzaro ta'sirlanib, barkaror emulsiya xosil bulishiga yordamlashadi va natijada yoglarnig xazm bulishi tezlashadi. mumlar. mumlar yog‘simon moddalar bo‘lib, yog‘ kislotalari va yuqori molekulali spirtlarning murakkab efiridir. tabiiy mumlar murakkab efir bo‘laridan tashqari yuqori molekulali erkin spirt va kislotalarni hamda toq sondagi uglevod atomlarini (27 dan 33 gacha) tutadilar, ba'zida xushbo‘y xid beruvchi moddalarni ham ko‘rilgan. ular tarkibida spirtlardan setil, seril, montan; yog‘ …

lotalar ko‘proq uchraydi. mumlar qattiq moddalar bo‘lib xilma-xil rangda asosan sariq va yashil rangda bo‘ladilar, ularning erish harorati 300 dan 900s gacha yetadi. mumlar tarkibida yuqori yog‘ kislota va spirtlar topilgan bo‘lib, ulardan asosiylari quyidagilardir. 3. murakkab lipidlar fosfolipidlar. fosfolipidlar ko‘p atomli spirtlarni yuqori molekulali yog kislotalari bilan xosil qilgan murakkab efiri xisoblanadi va tarkibida fosfat kislota qoldig‘ini tutadi. fosfolipidlarda yana qo‘shimcha gruppalar - azot asoslari, aminokislotalar, glitserin xam uchrashi mumkin. fosfolipid molekulasi 2 ta qoldiq yog kislotasidan va bir qoldiq fosfat kislotadan iborat bo‘ladi. fosfolipidlar xam xayvon, xam o‘simliklarda uchraydi va tirik organizmlar xujayralari membranasini shakllanishida muxim rol o‘ynaydi. fosfolipidlar xujayra tarkibida oksil-lipid kompleksi sifatida uchraydi. xar xil fosfatidlar avvalambor tarkibidagi spirtlar va gaz azotli moddalar-serin, etanolamin va xolin-bilan fark kiladi. etanolamin yoki kelamin fosfolipidlarning azot saqlovchi birikmasidir. fosfolipidlar suvda erimaydilar, organik erituvchilarda oson eriydilar. fosfolipidlarning ko‘pchiligi oqsillar bilan birikib lipoprotendlar hosil qiladilar. o‘simliklar tarkibidagi fosfotidlar quyidagi uglevodlarni tutadilar: …

aydi. bekson, ulitbermen va uayzerlar xloroplast ichidagi fosfotidilglitserin zahira uglevod rolini bajaradi deb izohlaydilar. o‘simliklarda sfinolipidlar fosfatidlar qatorida tarqalgan. bu guruhdagi birikmalar hayvonlar organizmida keng tarqalgan bo‘lib, o‘simliklarda (jo‘xori donida) glikospirt ajratib olinadi, u saringozinga o‘xshash tuzilishga ega emas. bu spirt xamirturushlar va zamburug‘lar tarkibida ham topilgan. ushbu holat shunga o‘xshash fosfolipidlar o‘simliklar tarkibida borligini inkor qilmaydi. o‘simliklar urug‘i tarkibida yog‘lardan fosfotidlar ajratib olingach, ular tarkibida fitosfingozin (1,3,4-triosfingozinning hosilasi) ajratib olinib, uning tuzilishi quyida berilgan. sterin va steridlar.sterinlar, deb yukori molekulyar xalkali spirtlarga aytiladi. steridlar esa murakkab efirlar bulib, ularning tarkibiga sterinlar (xolestirin va boshkalar) va yukori molekulyar moy kislotalari, asosan palmitin kislotasi kiradi. xolesterin-sterinlarning vakili, xayvonot tukimalarida uchraydi. usimliklarda ximiyaviy jixatdan xolestirinlardan fark kiladigan sterinlar (fitsterinlar) uchraydi. achitki va kuzikorinlarda ergosterin tuyinmagan xolesterin bor. u b-nurlari ta'sirida ergosterin d - vitamiiga aylanadi. lipoproteinlar oqsillarni lipidlar bilan xosil qilgan kompleks birikmasidir. ular xujayralar membranasini asosini tashkil etadi. uning xususiyatiga ko‘ra …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo‘jaligi o‘simliklarida lipidlar"

1661367847.docx qishloq xo‘jaligi o‘simliklarida lipidlar reja: 1. lipidlar haqida umumiy tushuncha va ularning ahamiyati 2. oddiy lipidlar 3. murakkab lipidlar 1. lipidlar haqida umumiy tushuncha va ularning ahamiyati o‘simlik va xayvon xujayralarida keng tarqalgan, suvda erimaydigan, ammo organik erituvchilarda (xloroform, efir, benzol v.x) eriydigan organik birikmalarga lipidlar deyiladi. o‘simlik vegetativ organlari tarkibida lipidlarning miqdori 5-15% gacha, ammo ularning urug‘larida bu ko‘rsatkich 70-80% ni tashkil etadi. lipidlar tarkibi va tuzilishi uglevodlarnikiga va umuman, boshqa biopolimerlarnikiga nisbatan ancha murakkab. ular tarkibida spirtlar, aldegidlar, yog‘ kislotalari, azot asoslari, fosfat kislota, uglevodlar, aminokislotalar va boshqa moddalarning qoldiqlari uchraydi...

DOCX format, 20.8 KB. To download "qishloq xo‘jaligi o‘simliklarida lipidlar", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo‘jaligi o‘simliklarid… DOCX Free download Telegram