qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti

DOC 13 pages 1.0 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type DOC

Pages 13

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

1-mavzu: âqishloq xoâjaligi iqtisodiyotiâ fanining predmeti, vazifasi va uslublari 1.1. qishloq xoâjaligi jahon va respublika iqtisodiyotining muhim tarmogâi ekanligi qishloq xoâjaligining jahon iqtisodiyotidagi oârni keyingi yillarda keskin rivojlanib bormoqda, bu esa qishloq xoâjaligining jahon iqtisodiyotidagi ahamiyati yanada oshayotganidan dalolat beradi. shuning uchun ham qishloq xoâjaligi mahsuloti ishlab chiqarishning asosiy omillari boâlgan yer, suv,mehnat resurslari va ularning oâzigaxos xususiyatlarini rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar miqyosida oârganish muhim ahamiyat kasb etadi. qishloq xoâjaligi moddiy ishlab chiqarishning asosiy va eng qadimgi tarmoqlaridan biri boâlib, aholiga oziq-ovqat mahsulotlari va sanoat uchun xom-ashyoning asosiy qismini yetkazib beradi. qishloq xoâjaligi, asosan ikkita yirik tarmoq-dehqonchilik va chorvachilikdan iborat. bu ikki soha aholi uchun dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlari yetkazib beradi. qishloq xoâjaligi oâsimlik va chorvachilik mahsulotlarini dastlabki qayta ishlaydigan bir qancha tarmoqlarni ham oâz ichiga oladi. iqtisodiy jihatdan faol aholining taxminan yarmi, kamroq taraqqiy etgan mamlakatlarda esa koâpincha 80-90 foizidan ortigâi qishloq xoâjaligida band. rivojlanayotgan mamlakatlarda esabu koârsatkich 10 …

2 / 13

ð¶ð°ð½ ðñð¼ðµð½ð¸ñ ððµð»ð°ññññ ðð°ð·ð°ñ ññð°ð½ ðññð³ñð·ññð°ð½ ðð¾ð»ð´ð¾ð²ð° ð ð¾ññð¸ñ ð¢ð°ð´ð¶ð¸ðºð¸ññð°ð½ ð¢ññðºð¼ðµð½ð¸ññð°ð½ ð£ð·ð±ðµðºð¸ññð°ð½** ð£ðºñð°ð¸ð½ð° ðð·ð°ñð±ð°ð¹ð¶ð¾ð½-5,0 ðñð¼ð°ð½ð¸ññð¾ð½-5,2 ððµð»ð°ññññ-4,6 ðññð·ð¸ñ-1,7 òð¾ð·ð¾òð¸ññð¾ð½-4,8 òð¸ñòð¸ð·ð¸ññð¾ð½-3,9 ðð¾ð»ð´ð¾ð²ð°- 4,0 ð ð¾ññð¸ñ-4,5 ð¢ð¾ð¶ð¸ðºð¸ññð¾ð½-6,0 ð£ð·ð±ðµðºð¸ññð¾ð½-6,8 ð£ðºñð°ð¸ð½ð°-2,2 5 5.2 4.6 4.8 3.9 4 4.5 6 6.8 2.2 ðð¸ññ1 ðð·ðµñð±ð°ð¹ð´ð¶ð°ð½ 5 ðñð¼ðµð½ð¸ñ 5.2 ððµð»ð°ññññ 4.6 ðð°ð·ð°ñ ññð°ð½ 4.8 ðññð³ñð·ññð°ð½ 3.9 ðð¾ð»ð´ð¾ð²ð° 4 ð ð¾ññð¸ñ 4.5 ð¢ð°ð´ð¶ð¸ðºð¸ññð°ð½ 6 ð¢ññðºð¼ðµð½ð¸ññð°ð½ ð£ð·ð±ðµðºð¸ññð°ð½** 6.8 ð£ðºñð°ð¸ð½ð° 2.2 ðð¸ññ1 ðð·ðµñð±ð°ð¹ð´ð¶ð°ð½-5,7 ðñð¼ðµð½ð¸ñ-3,4 ððµð»ð°ññññ-5,2 ðññð·ð¸ñ-1,7 ðð°ð·ð°ñ ññð°ð½-4,3 ðññð³ñð·ññð°ð½-1,8 ðð¾ð»ð´ð¾ð²ð°- -0,7 ð ð¾ññð¸ñ-4,9 ð¢ð°ð´ð¶ð¸ðºð¸ññð°ð½-6,0 ð£ð·ð±ðµðºð¸ññð°ð½-5,3 ð£ðºñð°ð¸ð½ð°-4,2 ðð¸ññ2 ðññð¾ðºð¸ðµ ñðµð¼ð¿ñ ñð¾ññð° ðð¸ññ3 thumbnail_0.emf ðð·ð°ñð±ð°ð¹ð¶ð¾ð½-5,0 ðñð¼ð°ð½ð¸ññð¾ð½-5,2 ððµð»ð°ññññ-4,6 òð¾ð·ð¾òð¸ññð¾ð½-4,8 òð¸ñòð¸ð·ð¸ññð¾ð½-3,9 ðð¾ð»ð´ð¾ð²ð°-4,0 ð ð¾ññð¸ñ-4,5 ð¢ð¾ð¶ð¸ðºð¸ññð¾ð½-6,0 ð£ð·ð±ðµðºð¸ññð¾ð½-6,8 ð£ðºñð°ð¸ð½ð°-2,2 0 1 2 3 4 5 6 7 8 0 2 4 6 8 10 12 14 thumbnail_1.wmf ðð·ð°ñð±ð°ð¹ð¶ð¾ð½ - 5,0 ðñð¼ð°ð½ð¸ññð¾ð½ - 5 , 2 ððµð»ð°ññññ - 4,6 ?ð¾ð·ð¾?ð¸ññð¾ð½ - 4,8 ?ð¸ñ?ð¸ð·ð¸ññð¾ð½ - 3,9 ðð¾ð»ð´ð¾ð²ð° - 4,0 ð ð¾ññð¸ñ - 4,5 ð¢ð¾ð¶ð¸ðºð¸ññð¾ð½ - 6,0 ð£ð·ð±ðµðºð¸ññð¾ð½ - 6,8 ð£ðºñð°ð¸ð½ð° - 2 , 2 0 1 2 3 4 …

3 / 13

ari (gâallachilik, paxtachilik, sabzavotchilik, mevachilik, uzumchilik va boshqalar) hamda chorvachilik tarmoqlari (qoramolchilik, choâchqachilik, qoâychilik, echkichilik, parrandachilik, pillachilik, baliqchilik kabilar)ni oâz ichiga oladi. bu tarmoqlarni birgalikda rivojlantirish moddiy va mehnat resurslaridan toâgâri foydalanish imkonini beradi. 2015 yilga kelib, jahon aholisi 7 milliard nafardan oshib ketdi. bu koârsatkich yil sayin ortib borishi kutilmoqda. ularni oziq-ovqat bilan toâliq taâminlash uchun har yili oziq-ovqat mahsulotlari yetishtirish hajmini 4-5 foiz oshirib borish kerak. har bir mamlakatda qishloq xoâjaligining rivojlanishi oâziga xos ichki xususiyatlar eâtiborga olinishini talab qiladi. bu esa tabiiy, ijtimoiy ixtisoslashuvni taqozo etadi. mustaqillikka erishganimizdan boshlab, oâzbekiston respublikasi qishloq xoâjaligi mahsulotlarining eksport potensialini kengaytirib bormoqda. meva va sabzavot mahsulotlari eksportiga qaraganimizda, yaim eksport salmogâi 2010 yilda 38,0% ni tashkil etgan boâlsa, 2016 yilga kelib 48 % ga yetgan. oâzbekistonda yetishtirilgan meva-sabzavot mahsulotlarining tashqi koârinishi, mazasiga koâra jahon bozorida eng xaridorgir hisoblanadi. darvoqe, oâzbekistonda yetishtirilgan uzumdagi qand miqdori 18-30%, pomidordagi quruq modda miqdori 5,5% ni …

4 / 13

579 mlyard dollarni, import esa 2 trln. 329 mlyard dollarni tashkil etdi. tashqi savdo aylanmasining yaim ulushi 30,1 %ga teng boâldi oâsimlikchilik tarmogâida 2016 yilda oâzbekiston boâyicha 23184,5 mlrd. soâmlik mahsulot yetishtirilgan boâlsa, shundan 65,1% dehqon, 32,9% fermer xoâjaligilari,2%i boshqa qishloq xoâjaligi korxonalari ulushidir (1.1.1-jadval). 1.1.1-jadval ayrim turdagi qishloq xoâjaligi mahsulotlari boâyicha eksport va import koârsatkichlari manba: oâzbekiston respublikasi statistika qoâmitasi maâlumotlari asosida tuzilgan (%), 2016 yil â mahsulot turlari eksport import 1 sabzavot 10,8 0,2 2 poliz 15,1 0,0 3 meva 13,2 0,1 4 uzum 15,6 0,0 5 goâsht va goâsht mahsulotlari 0,0 0,3 6 sut va sut mahsulotlari 0,0 0,1 7 tuxum 0,0 0,0 8 un 5,1 10,3 9 oâsimlik yogâi 0,0 8,3 10 shakar 0,3 40,3 âoâzmevasabzavotuzumsanoatâ, âoâzbekagroeksportâ va âoâzbekoziq-ovqatâ xolding kompaniyasi faoliyatitahlilining koârsatishicha, tarmoqning eksport potensiali talab darajasida emas. buning sababi quyidagilardan iborat: tovar ishlab chiqaruvchilar (dehqon, fermer xoâjaligilari) mahsulotlari sotiladigan bozor xaqidagi maâlumotlarga yetarli darajada …

5 / 13

na paxta tolasini saqlash imkoniyatiga ega. oâzbekiston respublikasida 2015 yilda umumiy eksport hajmining 8,0% ini paxta tolasi tashkil qildi. paxta tolasini mamlakatimizning oâzida xorijliklarga sotish va amerika, osiyo, yevropa mamlakatlariga joânatish imkoniyaratildi. oâzbekiston respublikasida paxta eksporti jahon ulushining 7% ini tashkil etadi, yaâni har yili oâzbekiston 550-600 ming tonna paxta tolasini eksport qiladi. oâzbekiston respublikasida qishloq xoâjaligi asosiy tarmoq hisoblanadi. unda yaim ulushi 2011 yilda 18,2% boâlgan boâlsa, 2016 yilga kelib 17,6% ni tashkil qildi. yer davlat mulki boâlib, undan foydalanuvchilarga,yaâni fermerlargashartnoma asosida 50 yilgacha muddatda ijaraga beriladi. oâzbekiston markaziy osiyoning qulay hududida joylashgan. uning hududida azaldan insoniyat uchun nihoyatda kerakli hisoblangan turli xildagi qishloq xoâjaligi mahsulotlari yetishtirilmoqda. chunki bu hududda tabiiy-iqlim sharoitlar yetarli. jumladan, respublikada yillik samarali temperatura 25-35% ni tashkil etib, quyoshli kun 310 dan ortiq boâlib, bir yilda birnecha marta hosil olish imkoni mavjud. oâzbekistonning jami yer maydoni 44,4 mln gektar boâlib, shundan 50,8 foizi turli xildagi …

6 / 13

yilda oâzbekiston respublikasi yalpi ichki mahsulotining 17,6 foizi qishloq xoâjaligida yaratilgan. shu yilda barcha sanoat tarmoqlarida mamlakat yalpi ichki mahsulotining 25,5 foizi, qurilishda esa7,5 foizi yaratilgan. raqamlar qishloq xoâjaligitarmogâining mamlakat iqtisodiyotidagi oârni ulkan ekanligidan dalolat bermokda. shu yilda qishloq xoâjaligida faoliyat koârsatayotgan barcha turdagi tadbirkorlar tomonidan 23184,5 mlrd. soâmlik yalpi mahsulot yaratilgan. u asosan 3350,0 ming tonna paxta, 7500,0 ming tonna don, 5113,3 ming tonna sabzavot, 1940,4 ming tonna meva, 1406,4 ming tonna goâsht, 896,3 ming tonna sut, 801,6 ming dona qorakoâl teri, 4040,3 mlrd. dona tuxum va boshqa qishloq xoâjaligi mahsulotlaridan tashkil topgan. xitoy iqtisodiyotida yaimda qishloq xoâjaligi mahsulotlarining ulushi 1978 yilda 28%ni tashkil etgan boâlsa 2010 yilga kelib 10%ni tashkil etgan, sanoat mahsulotlari esa mutanosib ravishda 48,0%dan 46,8%ga va xizmat koârsatish sohasi 28%dan 43,2 foizga oshgan. yaponiyada esa yaimda qishloq xoâjaligining ulushi 1980 yilda 4%dan 2010 yilga kelib 1%gacha kamaygan. barcha turdagi qishloq xoâjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarishda respublika …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti"

1-mavzu: âqishloq xoâjaligi iqtisodiyotiâ fanining predmeti, vazifasi va uslublari 1.1. qishloq xoâjaligi jahon va respublika iqtisodiyotining muhim tarmogâi ekanligi qishloq xoâjaligining jahon iqtisodiyotidagi oârni keyingi yillarda keskin rivojlanib bormoqda, bu esa qishloq xoâjaligining jahon iqtisodiyotidagi ahamiyati yanada oshayotganidan dalolat beradi. shuning uchun ham qishloq xoâjaligi mahsuloti ishlab chiqarishning asosiy omillari boâlgan yer, suv,mehnat resurslari va ularning oâzigaxos xususiyatlarini rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar miqyosida oârganish muhim ahamiyat kasb etadi. qishloq xoâjaligi moddiy ishlab chiqarishning asosiy va eng qadimgi tarmoqlaridan biri boâlib, aholiga oziq-ovqat mahsulotlari va sanoat uchun xom-ashyoning asosiy...

This file contains 13 pages in DOC format (1.0 MB). To download "qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti DOC 13 pages Free download Telegram