qattiq jismlarda issiqlik kengayishi va issiqlik sig‘imi haqida kurs ishi

DOCX 15 pages 1.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ qattiq jismlarda issiqlik kengayishi. qattiq jismlarning issiqlik sig‘imi reja: kirish 1. qattiq jismlarda issiqlik kengayishi. 2. qattiq jismlarning issiqlik sig’imi. 3. qattiq jismlarni strukturaviy tuzilishi. x u l o s a adabiyotlar kirish muhtaram prezidentimiz “mamlakatimiz va jamiyatimizning zamon talablari darajasida rivojlanishiniilm-fansiz tasavvur qilish qiyin. ilm-fan taraqqiyotida fundamental tadqiqotlar muhim ahamiyat kasb etadi. aynan ular orqali yangi bilimlar o’zlashtiriladi va nazariyalar shakllantiriladi, kelgusi amaliy tadqiqotlar va oshirilayotgan tadqiqotlarning hammasini ham ilm-fanning bugungi yuqori rivojlanish darajasiga to’la javob beradi, deb bo’lmaydi’ deb barcha sohadagi kabi ta’lim tizimida ham islohotlarni amalga oshirish davr talabi ekanliigini ta’kidladi . mavzuning dolzarbligi: hozirgi kunda hayotimizni qattiq jismlarsiz tasavur qilib bulmaydi. hozirda qattiq jism hamma sohalarda qo’llanilib kelmoqda. hozirki kunda …

2 / 15

elayotgan yoshlarga nima lozim? o’rganish, o’rganish va yana bir bor o’rganish kerak. kasb o’rgangan, ilm o’rgangan kishi, o’zbekona aytganda hech qachon kam bo’lmaydi. “ ,,agar biz o’z vaqtida uzoqni ko’zlab, katta umid bilan hayotga kirib kelayotgan yoshlarimizning chuqur bilim va kasb – hunar egallashi uchun zamin yaratmasak, ularni zamon talab qiladigan mutaxasis kadrlar etib tayyorlamasak, bugungi kunda, butun dunyoni qamrab olgan moliyaviy iqtisodiy inqiroz davrida yurtimizda tinchlikni saqlab, iqtisodiyotimizning barqaror o’sish sur’atlarini taminlashga, ayni shunday og’ir sharoitda xalqimiz hayotining tobora yuksalishiga erisha olarmidik. yo’q, albatta. “ shunday ekan biz yoshlar bizga yaratilgan imkoniyatlardan unumli foydalangan holda o’qib izlanishimiz va olgan bilimlarimizni amalda qo’llay olishimiz kerak. 1.qattiq jismlarni issiqlik xossalari klassik fizikada panjara atomlari xarakati klassik mexanika qonunlariga bo‘ysunadi . atom yoki molekula, molekula tebranishi xarakati bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan 3 ta koordinata o‘qlari bo‘yicha bir atomli moddaning erkinlik darajasi . bitta erkinlik darajasiga mos keladigan o‘rtacha kinetik energiya: = ē== tebranayotgan …

3 / 15

t bo‘lsa, qonundan chetlashish kuzatiladi. temperatura pasaygan sari kristallanish issiqlik sig‘imi kamayib borishi kuzatiladi. masalan: cu ning-ni tajribadan olingan qiymatlari =0.04 =5.59 =5.90 bunday qonuniyatlar barcha boshqa qattiq jismlarda ham kuzatilgan. demak kristal panjaradagi atom yoki molekula tebranishi qanchalik pasaytirilsa issiqlik sig‘imi shuncha pasayishi kuzatilar ekan. past temperaturada dyulang-pte qonuni bajarilmasligi issiqlik sig‘imi temperaturaga bog‘liq bo‘lib qolganligini tushuntirish uchun issiqlik sig‘imining kvant nazariyasini yaratish zarurligi ayon bo‘lib qoldi. 1907-yil a.eynshteyn o‘zining issiqlik sig‘imi nazariyasini taklif etdi. uning fikricha kristallning n-atomi bir xil ω tebranishga ega bo‘ladi. f(ћω)= (2) har bir tebranish energiyasi kvant ћω ga teng f(ћω) ћω= (3) butun kristallarda tebranish energiyasi e= f(ћω)= (4) yuqori temperaturalarda ћω >kt bo‘lganda) f()= (5) = eynshteyn tavsifiy temperatura ni temperatura pasayishi bilan камайиб borishini ko‘rsatdi. (5) formuladan temperatura pasaygan sari juda tez pasayishi kuzatiladi. sekin ortadi. natijada bu holda tez kamayib borardi. 2.hajmiy kengayish koiffetsiyenti qattiq jismlarning issiqlikdan kengayishi va o‘zgarishini …

4 / 15

d ekan. issiqlikdan kengayish koeffitsiyenti , atomlar (molekulalar) issiqlik sig‘imiga nisbati ushbu modda uchun temperaturaga bog‘liq bo‘lmagan doimiylardir. haqiqatan bu ikki hodisa temperatura ortganda atomlar orasidagi masofa ortishiga bog‘langan ekan. 3.qattiq jismlarni strukturaviy tuzilishi qattiq jismlar tabiatda ideal va real qattiq jismlar, amorf qattiq jismlar, turli qotishmalar, metallar ko’rinishida uchraydi. qattiq jismlar tashqi kuchlar tasirida deformatsiyalanadi. tashqi kuchlar f(t)=0 bo’lsa qattiq jism zaryadi muvozanat vaziyatda turadi. tabiatda absolyut qattiq jism uchramaydi. xamma qattiq jismlar real qattiq jismlar. tashqi tasir kuch hisobiga shakli va o’lchami ni o’zgartiradi. qattiq jism tashqi kuch tasirida deformatsiyalanadi. deformatsiya ikki xil bo’ladi. elastik va plastik deformatsiya deb ataladi. umuman qattiq jismlar deformatsiyalanishi murakkab jarayon. agar qattiq jism elementar zarralar atom va molekulalardan tashkil topgan bo’lsa, ular tashqi kuch tasirida o’z muvozanat vaziyatidan chiqariladi. ularni o’z muvozanat vaziyatidan chiqishi u – siljish vektori bilan xarakterlanadi. u(x), u(y), u(z) koordinata o’qlaridagi proyeksiyalari. o’z-o’ziga ko’rinadigan deformatsiyalar ham bir o’chovli, …

5 / 15

rlarini cho’zilish, siqilish, surilish, burilish, egilish va boshqa deformatsiyalarini cho’zilish, siqilish va siljish deformatsiya ko’rinishida ifodalashimiz mumkin. rasm 2.1.deformatsiyalangan modda. f1=f2=f sterjenning uzunligi f-tashqi kuch tasirida δl ga uzayotir. xuddi shunday δl o’zgarish, f kuch hisobiga sterjen siqilganda ham kuzatilishi mumkin. δl ga cho’zilganda +, δl ga siqilganda – deb qaraladi. sterjenning ko’ndalang kesim yuzi (s) ga tasir qilayotgan kuch kuchlanish deb ataladi. (2) kuchning sirtga nisbatan yo’nalishiga qarab kuchlanish turlicha bo’ladi. agar kuch sirtga nisbatan normal yo’nalgan bo’lsa normal kuchlanish deb, burchak ostida yo’nalgan bo’lsa tangensal kuchlanish deb ataladi. deformatsiya kattaligini son jihatdan ifodalash uchun nisbiy deformatsiya tushunchasi kiritiladi. –sterjenning bo’yi bo’yicha deformatsiyasi –sterjenning eni bo’yicha deformatsiyasi deformatsiya kattaligi ε va ε′ turli ishoraga ega bo’ladi. tajribadan ko’rinadiki ε va ε′ lar o’zaro quydagicha bog’langan: ε′=–µ·ε (3) bunda µ–puasson koiffetsiyenti. ingliz olimi tajriba yo’li bilan uncha katta bo’lmagan deformatsiyalar uchun ε~𝜎 o’zaro to’g’ri proporsional bo’lar ekan. 𝜎=e·ε (4) e …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qattiq jismlarda issiqlik kengayishi va issiqlik sig‘imi haqida kurs ishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ qattiq jismlarda issiqlik kengayishi. qattiq jismlarning issiqlik sig‘imi reja: kirish 1. qattiq jismlarda issiqlik kengayishi. 2. qattiq jismlarning issiqlik sig’imi. 3. qattiq jismlarni strukturaviy tuzilishi. x u l o s a adabiyotlar kirish muhtaram prezidentimiz “mamlakatimiz va jamiyatimizning zamon talablari darajasida rivojlanishiniilm-fansiz tasavvur qilish qiyin. ilm-fan ...

This file contains 15 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "qattiq jismlarda issiqlik kengayishi va issiqlik sig‘imi haqida kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: qattiq jismlarda issiqlik kenga… DOCX 15 pages Free download Telegram