abdulla qahhor hikoyalarida an`anaviy folklor janrlarining hozirgi yashash shakllari

DOC 2,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1662757030.doc αζαρ abdulla qahhor hikoyalarida an`anaviy folklor janrlarining hozirgi yashash shakllari adabiyotimizda xalq og`zaki badiiy tafakkurining g`oyaviy-estetik an`analaridan foydalanish keng rusum darajasiga ko`tarilgan. xalq ijodidan o`rganish ijodkorning dunyoqarashi, shaxsiyati va ijodiy prinsiplari bilan chambarchas bog`liq bo`lganligi uchun ham har bir so`z san`atkori folklordan o`ziga xos ravishda foydalanadi. birida uning ta`sir kuchi samaraliroq, birida ozroq, birida keng ko`lamda, birida esa muayyan bir yo`nalishda. masalan, g`afur g`ulom, oybek, hamid olimjonlar ijodida uyg`un, maqsud shayxzodalarga nisbatan folklor ta`siri kuchliroq. atoqli adibimiz abdulla qahhor ham o`zbek xalqining sodiqu solih farzandi sifatida ajdodlarining ma`naviy va madaniy merosini, millatining urf-odatlarini chuqur anglab, o`z ijodida xalq badiiy tafakkurining yutuqlarini keng qo`llab, an`anaviy folklor janrlarining hayotbaxsh ta`siridan unumli foydalandi. abdulla qahhor ijodida folklorga xos syujet, motiv hamda obrazlar deyarli uchramasa-da, biroq xalq ijodiga xos xalqchillik va demokratizmning ko`lami keng. folklorshunos olima, filologiya fanlari doktori s.mirzayeva to`g`ri qayd etganidek: "a.qahhorning "raqib", "olam yasharadir", "gumroh", "aflotun muhabbati" kabi ilk hikoyalaridan …
2
g klassik namunasini ko`rsatdi. yozuvchi xalq xarakteri va psixologiyasi hamda idealini chuqur bilganligi uchun ham uning asarlari tili, shu bilan birga qahramonlarning nutqi shu qadar o`tkir, shirali, ta`sirli va ixchamki, bu borada o`zbek adabiyotida qahhorning tengi yo`q. abdulla qahhor uslubidagi ijobiy qahramonni ideallashtirib, salbiy qahramonni o`ta xunuk qilib tasvirlash prinsipi ham xalq ijodiyoti hayotbaxsh an`analarining samarali ta`siri bilan bog`liq. atoqli adibning jonli xalq tilida xarakterli bo`lgan tasvirlash vositalarini, ya`ni maqol, hikmatli so`zlarni tanlab olib ishlatish sohasidagi mahorati alohida diqqatga sazovordir. u tomonidan qo`llangan har bir hikmatli so`z, maqol hamda matal asarning chuqur mazmunidan kelib chiqadi. bu xususiyat, ayniqsa, personajlarning xarakteri, qaysi ijtimoiy qatlamga taalluqli ekanini nazarga olib, yozuvchi ularga mos keladigan maqol va iboralarni ishlatishida ko`zga tashlanadi. masalan, yozuvchi chor amaldorlari, mahalliy mulkdorlarning ochko`zligi, poraxo`rligini ochish uchun "o`g`ri" hikoyasida, "quruq qoshiq og`iz yirtadi" maqolidan o`rinli foydalanib, asarda ifodalangan voqeaning mag`ziga ustalik bilan singdirib yuboradi. «kechqurun qobil bobo aminning oldiga boradigan …
3
ularni ustalik bilan qo`llaydi. u qo`llagan barcha epigraflari, deyarli maqollardan iborat. adibning bu sohadagi mahorati hikoyalarga yanada aniqlik va tiniqlik kiritib, ular yordamida asar g`oyasi kitobxonga tez va ta`sirchan yetib boradi. "ola qarg`a g`aq etadi, o`z vaqtini chog` etadi" ("bashorat"), "osmon yiroq, yer qattiq" ("bemor"), "otning o`limi- itning bayrami" ("o`g`ri") kabi epigraflar asar mazmuni bilan uzviy bog`lanib ketadi, asar g`oyasiga batamom mos tushadi. "otning o`limi-itning bayrami" epigrafida yozuvchi qobil boboning amaldor, mulkdorlar tomonidan talanishini, xarob bo`lishini otning o`limiga, amaldorlarning talashlari, shu yo`l bilan boyishlarini itning bayramiga o`xshatib, muhim sotsial xulosalar chiqaradi, chuqur umumlashmalar qiladi. bu hol abdulla qahhorning maqollarni juda o`rinli ishlatishda o`ziga xos mahoratga ega ekanligini tasdiqlaydi. yozuvchi xalq maqollarini o`z asarlarida qo`llash bilan kifoyalanib qolmay, ularga novatorona munosabatda bo`lib, ular asosida yangi aforizmlar ham qo`llaydi. mazkur aforizmlar, aksariyat hollarda maqollarning davomi va rivoji sifatida maydonga keladi. natijada maqollar bilan yozuvchi tomonidan qo`llangan iboralar bir-birlarini to`ldirib, bir butunlikni tashkil …
4
sarlari jumladan, hikoyalariga shu nuqtai nazardan yondashilsa, ularda folklorning doimiy yashash shakllaridan unumli foydalanilganligiga amin bo`lamiz. mana shu holatning o`zi ham an`anaviy folklorga e`tibor susaygan payt, bugungi kunga kelib, yozuvchi hikoyalari xalqimiz og`zaki badiiy tafakkuri hayotiy an`analarining hamisha uzoq saqlanib qolishiga xizmat qiladi, degan xulosaga kelishga imkon beradi. page

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"abdulla qahhor hikoyalarida an`anaviy folklor janrlarining hozirgi yashash shakllari" haqida

1662757030.doc αζαρ abdulla qahhor hikoyalarida an`anaviy folklor janrlarining hozirgi yashash shakllari adabiyotimizda xalq og`zaki badiiy tafakkurining g`oyaviy-estetik an`analaridan foydalanish keng rusum darajasiga ko`tarilgan. xalq ijodidan o`rganish ijodkorning dunyoqarashi, shaxsiyati va ijodiy prinsiplari bilan chambarchas bog`liq bo`lganligi uchun ham har bir so`z san`atkori folklordan o`ziga xos ravishda foydalanadi. birida uning ta`sir kuchi samaraliroq, birida ozroq, birida keng ko`lamda, birida esa muayyan bir yo`nalishda. masalan, g`afur g`ulom, oybek, hamid olimjonlar ijodida uyg`un, maqsud shayxzodalarga nisbatan folklor ta`siri kuchliroq. atoqli adibimiz abdulla qahhor ham o`zbek xalqining sodiqu solih farzandi sifatida ajdodlarining ma`naviy va madaniy merosini, millatini...

DOC format, 2,1 MB. "abdulla qahhor hikoyalarida an`anaviy folklor janrlarining hozirgi yashash shakllari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: abdulla qahhor hikoyalarida an`… DOC Bepul yuklash Telegram