amir temur haqida kurs ishi

DOCX 14 стр. 41,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ amir temur buyuk davlat arbobi reja: 1. amir temur buyuk davlat arbobi, yuksak ma'naviyat sohibi. 2. temuriylar sulolasi davrida ma'naviyat va ma'rifat rivoji. 3. amir temurning «kuch - adolatda!» degan shiori. 1. amir temur - buyuk shaxs, kuragi yerga tegmagan sarkarda, yirik davlat arbobi, qonunshunos, talantli me'mor, notiq, ruhshunos, shu bilan birga el-yurtini, xalqini sevgan va uni mashhuri jahon qilgan inson. amir temur 1336 yilning 9 aprelida shahrisabzning xo‘ja ilg‘or qishlog‘ida tavallud topdi. temurning yoshligi va yigitlik yillari mamlakat og‘ir ijtimoiy-siyosiy bo‘hron iskanjasiga tushib qolgan bir davrda kechdi. uzoq va mashaqqatli kurashlardan so‘ng amir temur o‘z raqiblarini yengib, hokimiyatni qo‘lga kiritdi. mayda, tarqoq feodallarni birlashtirib, markazlashgan davlat bunyod etdi, mamlakatda iqtisodiy va madaniy o‘zgarishlar qildi. …
2 / 14
amlakachilar zulmidan ozod bo‘lishiga yordam berdi. masalan, o‘sha davrning eng qudratli hukmdorlaridan hisoblangan boyazid yildirimni tor-mor keltirib, bolqon yarim oroli va yevropa xalqlariga ozodlik bag‘ishladi; oltin o‘rda xoni to‘xtamishni ikki marta tor-mor etib, rossiyani mo‘g‘ullar hukmronligidan qutulishini qariyb 300 yilga tezlashtirdi. amir temur zamonida yozilgan asarlarni qunt bilan o‘qisak, o‘rgansak, uning ko‘p yaxshi xislatlari: to‘g‘rilik, muruvvatlilik, el-yurtga mehr-muhabbat va boshqalarni bilib olishimiz mumkin. amir temurning «temur tuzuklari», nizomiddin shomiy, sharofiddin ali yazdiylarning «zafarnoma»lari, ibn arabshohning «temur haqidagi xabarlarda taqdir ajoyibotlari» va boshqa asarlarda keltirilgan sohibqironning ibratli ishlari, pand-nasihatlari va o‘gitlaridan ham uning kimligini bilib olsa bo‘ladi. bular el-yurt va fuqarolarning tashvishi, raiyatparvarlik, mehr-muruvvat, qo‘shnichilikka rioya qilish va nihoyat, mardlik va qahramonlik haqidagi o‘gitlardir. sohibqironning bunyodkorlik sohasidagi tarixiy xizmatlari beqiyos. amir temur va uning avlodlari sa'yi-harakatlari bilan qurilgan madrasalar, masjidlar, xanoqohlar, saroylar, bozorlar, qal‘alar, kanallar va boshqa inshootlarning son-sanog‘i yo‘q. amir temurning bevosita rahnamoligida bunyod etilgan bibixonim jome masjidi, go‘ri amir, …
3 / 14
zlari bunyodkorlik, yaratuvchanlik faoliyatining tasdig‘idir. «agar bizning qudratimizni bilmoqchi bo‘lsangiz, qurgan binolarimizga boqing» deganda amir temur, avvalo, o‘z xalqiga, kelajak avlodlariga murojaat qilgan, desak yanglishmaymiz. har qanday jamiyat taraqqiyotini ilm-ma'rifatsiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. buni teran anglagan sohibqiron hokimiyatga kelishi bilan chiqargan dastlabki farmonlarini madrasalar barpo etishga, ilm toliblariga nafaqalar tayinlash bilan boshlagan. qaysi bir shaharga tashrif buyurmasin amir temur avvalo o‘sha yerlik olimu fozillar bilan uchrashar, ular bilan suhbat qurar, turli mavzularda bahslashar edi. tarix, tibbiyot, matematika, astronomiya, me'morchilik sohalarida yuksak salohiyatga ega amir temur uchun bu tabiiy hol edi. amir temur ma'naviyatini belgilovchi bosh mezon uning butun umr bo‘yi amal qilgan «kuch - adolatda!» degan shioridir. bu shiorda amir temur hayoti va faoliyatining butun mazmuni mujassamlashgan, desak yanglishmaymiz. amir temurning ma'naviy va ma'rifiy qarashlari uning o‘z farzandlari, nabiralari, taxt vorislariga qoldirgan o‘gitlari «temur tuzuklari»da mujassamlashgan. bu bebaho tarixiy asarda, hokimlar va vazirlarning vazifalari, o‘z ishiga munosabati, aholi turli qatlami …
4 / 14
no qilsa, devondagi shariat qozisi yoki ahdos qozisiga olib borib topshirsinlar». amir temurning do‘stlik haqidagi pandu-nasihatlari ham hali-hanuz biz uchun ibratdir. «sodiq va vafodor do‘st ulkim, o‘z do‘stidan ranjimaydi, do‘stining dushmanini o‘z dushmani deb biladi. agar kerak bo‘lsa, do‘sti uchun jonini ham ayamaydi». amir temurning umr bo‘yi obodonchilik, qurilish ishlariga katta ahamiyat berganligi, kambag‘alparvarligini uning quyidagi o‘gitlaridan ham bilish mumkin: «kimki biron sahroni obod qilsa, yoki koriz qursa yo biror bog‘ ko‘kartirsa, yoxud biror xarob bo‘lib yotgan yerni obod qilsa, birinchi yili undan hyech narsa olmasinlar, uchinchi yili qonun-qoidaga muvofiq xiroj yig‘sinlar». «katta-kichik har bir shahar, har bir qishloqda masjid, madrasa va xonaqohlar bino qilsinlar, faqiru miskinlarga langarxona solsinlar, kasallar uchun shifoxona qurdirsinlar va ularda ishlash uchun tabiblar tayinlasinlar...». amir temurning quyidagi so‘zlari asrlar osha xalqimizning asl farzandlarini el-yurt, vatan haqida qayg‘urishga chorlab keldi: «millatning dardlariga darmon bo‘lmoq vazifangizdir. zaiflarni ko‘ring, yo‘qsillarni boylar zulmiga tashlamang. adolat va ozodlik dasturingiz, rahbaringiz …
5 / 14
mlar - ulug‘bek, ali qushchi, qozizoda rumiy; faylasuf shoirlar - abdurahmon jomiy, alisher navoiy, lutfiy, sakkokiy, atoiy; musavvirlar - kamoliddin behzod, qosim ali, mirak naqqosh; hattotlar - sulton ali mashhadiy, sulton muhammad xandon, muhammad bin nur va boshqalar shular jumlasidandir. ularning hammasi o‘sha davr va o‘zlarigacha bo‘lgan insoniyat ma'naviyati, ma'rifati va madaniyati yutug‘ining barcha sohalarini mukammal bilib va o‘zlashtirib olgan, o‘zlari tanlagan sohalarning hali hyech kim tomonidan zabt etilmagan cho‘qqilarini egallagan ulug‘ siymolar, qomusiy ilm, aql egalari bo‘lganlar. shuning uchun ham ularning boy, serqirra ijodlari, tengi yo‘q va takrorlanmas ilmiy-falsafiy, badiiy, tarixiy asarlari asrlardan asrlarga, davrlardan davrlarga eson-omon o‘tib, barcha alg‘ov-dalg‘ovlarga bardosh berib bizlargacha yetib keldi. temuriylar davri ma'naviyati va ma'rifati rivoji o‘zlarining ongli hayoti va faoliyatini insonning baxt-saodati, xalqlar osoyishtaligi, obodonlik ishlari, ilm-fan, adabiyot va san'at rivojiga bag‘ishlagan ikki buyuk mutafakkir abdurahmon jomiy (1414-1492) va mir alisher navoiy (1441-1501) larning nomi bilan chambarchas bog‘liqdir. xulosa qilib aytganda, temuriylar davri …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amir temur haqida kurs ishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ amir temur buyuk davlat arbobi reja: 1. amir temur buyuk davlat arbobi, yuksak ma'naviyat sohibi. 2. temuriylar sulolasi davrida ma'naviyat va ma'rifat rivoji. 3. amir temurning «kuch - adolatda!» degan shiori. 1. amir temur - buyuk shaxs, kuragi yerga tegmagan sarkarda, yirik davlat arbobi, qonunshunos, talantli me'mor, notiq, ruhshunos, shu bilan birga el-yurtini, xalqini sevgan...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (41,0 КБ). Чтобы скачать "amir temur haqida kurs ishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amir temur haqida kurs ishi DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram