suvda hamda quruqlikda yashovchilar sinfi tuzilishi

DOCX 33 pages 2.0 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mavzu: suvda hamda quruqlikda yashovchilar sinfi tuzilishi . reja: i. kirish. 1.1.amfbiyalar sinfiga umiy xarakteristika klassifikatsiyasi …… 4 ii. asosiy qism 2.1. amfibiyalarning sistematikasi…………………………….. 6 .2. amfibiyalarning tashqi tuzulishi …………………….. 10 2. 3. amfibiyalarning ichki tuzulishi , embrion rivojlanishining o’ ziga xos xususiyatlari……………………………… 17 2.4. amfibiyalarning yashash sharoiti, tarqalishi va iqtisodiy ahamiyati…….……………………………………………….. 25 iii. xulosa……………………………………………………… 29 iv. foydalanilgan adabiyotlar………………………………… 31 tayanch so`zlar:amfibia,caudata,acaudata,yashirinjabrapilar, opistotselalar, amfitselalar,tibia, radius,ulna.o`pka venasi, traxeya kamerasi,arterial konus, phlanges digitorum, aorta yoyi,neoteniya. mavzuning dolzarbligi:suvda hamda quruqlikda yashovchilar – foydali hayvonlar. qurbaqa o‘simliklarga ziyon yetkazadigan hasharotlarni qirib, katta foyda keltiradi. qurbaqa bir kechada 100 tagacha, 9 oy davomida uch mingtagacha hasharotni yeydi. baqa zararkunanda hasharotlar (chivinlar)ning suvdagi lichinkalarini va suv bo‘yidagi hasharotlarni qirib foyda keltiradi. baqaning o‘zi ham turli hayvonlar uchun oziq bo‘ladi. baqadan tibbiyot va biologiyada laboratoriya hayvonlari sifatida ham foydalaniladi. 1 kirish suvda va quruqda yashovchilar yoki amfibiyalar xali suv muxiti bilan anchagina aloqasini saqlab qolgan birinchi quruqlikka …

2 / 33

temalari va boshqa organlarining sodda tuzulganligi, lichinkasining yon chiziqlari , dumi, yuragining ikki kameradan , qon aylanish sistemasining bir doiradan iboratligi ularni quruqlikda yashovchi eng soda tuzulgan umurtqali hayvon ekanligini ko’rsatadi. ko’pchilik suvda hamda quruqlikda yashovchilarning hayoti voyaga yetgan davrida ham suv bilan bevosita bog’liq. aksariyat ko‘pchilik turlarini tuxumlari qattiq po‘st bilan qoplanmagan va faqat suvda rivojlanadi. lichinkalari (itbalig‘i) faqat suvda yashaydi. xayoti davomida ular o‘z boshidan metomarfoz davrini o‘tkazadi, ya’ni itbaliqdan quruqlikda yashaydigan xolga aylanadi. buning natijasida jabra yo‘qolib, uning o‘rniga o‘pka xosil bo‘ladi, oyoqlar rivojlanadi.lichinkalarida metamarfoz davridan keyin voyaga yetgan individga xos organlar paydo bo’ladi va quruqlikda ham yashayveradi. voyaga yetgan amfibiyalar uchun sharnir bo’g’inli juft oyoqlar xarakterlidir . bosh skeletining ensa qismida ikkita ensa bo’rtmasi bo’yin umurtqasi bilan harakatchan qo’shiladi. tanglay – kvadrat tog’ayi miyaquttisiga qo’shilib ketadi. bunday tipdagi bog’lanishga autositiliya deyiladi. tilosti yoyining ustki elementi hisoblangan giomandibulyare _ ostki suyak o’rta quloq bo’shlig’ida joylashgan uzangi suyagiga …

3 / 33

rorat bog’liq bo’ladi. 4 2.1. amfibiyalar sistematikasi. hozirgi amfibiyalarning 2500 ga yaqin turlari bo’lib, ular uchta turkumga bo’linadi: dumlilar (caudata), oyoqsizlar (apoda) va dumsizlar (ecaudata).o’zbekiston hududida dumsizlar turkumiga mansub 2 ta tur (baqa va qurbaqa) tarqalgan; dumllar turkumidan tritonlar akvariumlarda boqiladi. dumlilar turkumi — caudata. bu turkum 280 ga yaqin hozir yashab turgan turlarni o’z ichiga oladi. boshi bilinar-bilinmas tanaga o’tib ketadi, doimo yaxshi rivojlangan dumi bo’ladi. oldingi va keyingi oyoqlari bir xil rivojlangan, ba’zilarida (sirenlarda) keyingi oyoq reduksiyalangan. тana va dumini gorizontal tekislikda egab suvda suzadi yoki yerda o’rmalaydi. ko’pchiligi suvda yashaydi. bular aso-san shimoliy yarimsharda tarqalgan. dumlilar turkumi beshta kenja turkumga bo’linadi. 1) yashirinjabrapilar kenja turkumi hozirgi dumli amfibiyalarning eng soddasidir. bularning umurtqalari amfitsel, urug’lanishi tashqi. bu kenja turkumga yas 2) hirinjabralilar oilasi kiradi, bu oilaning vakili yaponiya va хitoyda tarqalgan bo’yi 160 sm ga yetadigan gigant salamandra bilan shimoliy amerikada tarqalgan bo’yi 70 sm keladigan yashirinjabradir. burchak-tishlilar …

4 / 33

teri ostiga yashiringan, urug’la-nishi ichki. amerika proteyi shimoliy amerika ko’llarida yashaydi. 5) salamandralar kenja turkumi dumlilarning tipik vakillari hisoblanadi, urug’lanishi ichki va uchta oilani o’ziga birlashtiradi. amfiumalar oilasi faqatgina bitta amfiuma to`rini o’z ichiga oladi va shimoliy amerikada tarqalgan. juft oyoqlari nimjon va 2-3 barmoq bilan tugaydi. ko’zlari teri ostiga yashiringan. chin salamandralar oilasiga 40 tacha tur kiradi. qrvoqlari yaxshi rivojlangan, tashqi jabralar faqat lichinkalarida bo’ladi. bu oilaga tritonlar va salamandralar kiradi. o’pkasiz salamandralar oilasi 175 to`rni o’z ichigaoladi. bularningo’pkalari yo’qolib ketadi, shuningdek, kichik qon aylanish doirasi yo’q, chunki yurak bo’lmasi to’siq bilan ajralmagan. oyoqsizlar turkumi — apoda. bu turkumga 60 ga yaqin to`rni o’z ichiga olgan bitta chyervyagalar oilasi kiradi. тashqi ko’rinishiga ko’ra ilonga yoki katta chuvalchangga o’xshaydi (uzunligi 30-120 sm keladi). gavdasidagi halqalar tanani ayrim segmentlarga bo’lib turadi. oyoklari va ularning kamar skletlari yo’q, dumi ham yo’q, kloakasi tananing orqa tomoniga ochiladi. тyerisida mayda-mayda suyak tangachalar bo’ladi, umurtqasi …

5 / 33

asl uchun qayg’urish hodisasi deyarli barcha chyervyagalarda namoyon bo’ladi. suvda yashaydigan chyervyagalar tirik bola tug’adi. dumsizlar turkumi — ecaudata. dumsiz amfibiyalar eng yuqori tuzilgan va turlari nisbatan juda ko’p bo’lgan guruhdir. lekin ular ko’p turli bo’lgani bilan tuzilishi bir-biriga juda o’xshash, ya’ni ularning gavdasi kalta va keng bo’ladi, syerbar boshi tanasiga qo’shilib ketadi, dumi yo’q, keyingi oyoqlari oldingilariga nisbatan 2-3 marta uzun. oyoqning bunday tarzda tuzilishi sakrab yurish uchun xizmat qiladi. umurtqa pog’onasining dum bo’limi bitta uzun suyakcha ko’rinishida bo’ladi. qovurg’asi yo’q. peshona va tepa suyaklari qo’shilib, juft peshonatepa suyagini qosil qiladi. тirsak va bilak, katta va kichik boldir suyaklari ajralmagan. dumsizlar turkumi 5 ta kenja turkumga bo’linadi. bularning nomlari tana bo’li-midagi umurtqalarning qay shaklda bo’lishidan olingan. 1) amfitselalar kenja turkumi dumsizlar ichida eng primitivi bo’lib, umurtqalari amfitsel, unchauzun bo’lmagan qovurg’alari bor va dum muskullarining rudimenti saqlanadi. ikkita to`rni o’z ichiga olgan bitta silliqoyoqlilar oilasi bor. bu turlarning biri yangi …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suvda hamda quruqlikda yashovchilar sinfi tuzilishi"

mavzu: suvda hamda quruqlikda yashovchilar sinfi tuzilishi . reja: i. kirish. 1.1.amfbiyalar sinfiga umiy xarakteristika klassifikatsiyasi …… 4 ii. asosiy qism 2.1. amfibiyalarning sistematikasi…………………………….. 6 .2. amfibiyalarning tashqi tuzulishi …………………….. 10 2. 3. amfibiyalarning ichki tuzulishi , embrion rivojlanishining o’ ziga xos xususiyatlari……………………………… 17 2.4. amfibiyalarning yashash sharoiti, tarqalishi va iqtisodiy ahamiyati…….……………………………………………….. 25 iii. xulosa……………………………………………………… 29 iv. foydalanilgan adabiyotlar………………………………… 31 tayanch so`zlar:amfibia,caudata,acaudata,yashirinjabrapilar, opistotselalar, amfitselalar,tibia, radius,ulna.o`pka venasi, traxeya kamerasi,arterial konus, phlanges digitorum, aorta yoyi,neoteniya. mavzuning dolzarbligi:suvda hamda quruqlikda yashovchi...

This file contains 33 pages in DOCX format (2.0 MB). To download "suvda hamda quruqlikda yashovchilar sinfi tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: suvda hamda quruqlikda yashovch… DOCX 33 pages Free download Telegram