xotira psixologiyasi

DOCX 28 pages 60.1 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 60.1 KB

File type DOCX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

7-mavzu 4 soat 2 juftlik xotira haqida umumiy tasavvurlar. xotiraning neyrofiziologik asoslari va bioximik nazariyalari reja: 1. xotira haqida umumiy tushuncha. 2. xotira bilan bog‘liq hodisalar. 3. fenomenal xotira. 4. xotira va o‘rganish. 5. asab tizimida xotira izlarining saqlanishi. 6. xotirada izlar konsolidatsiyasi jarayoni. 7. qisqa va uzoq muddatli xotiraning fiziologik mexanizmlari. mashg`ulot maqsadi:talabalarga xotira haqida umumiy tasavvurlar. xotiraning neyrofiziologik asoslari va bioximik nazariyalari haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: 1. xaydarov f. i. umumiy psixologiya : darslik / xaydarov f. i., xalilova n. i., davletshin m. g., nishonova z. t.. - toshkent: innovatsiya-ziyo, 2019. - 360 b; 2. umumiy psixologiya: darslik / muhamedova.d.g, mullaboyeva h.m. rasulov.a.i - toshkent: ”mumtoz so‘z”, 2018. - 303 b 7.2. qo‘shimcha adabiyotlar a.k.shamshetova, r.n.melibayeva, x.e.usmanova, i.o.xaydarov. umumiy psixologiya. o‘quv qo‘llanma. – t.: «barkamol fayz media», 2018. – …

2 / 28

gan insonning rivojlanishi mumkin emas. faqat xotira insoniylik madaniyatining yo‘qolib ketmasligiga, tafakkurimizning tadbiq etilishiga va tuyg‘ularimizning kechishiga ko‘mak beradi. bosh miya po‘stlog‘ida paydo bo‘ladigan tashqi olam obrazlariizsiz yo‘qolib ketmaydi. ular uzoq vaqt davomida saqlanib qoladigan iz qoldiradilar. psixikamizdagi xotira ularning zahirasi bo‘lib xizmat qiladi. unda kechadigan barcha jarayonlar mnemik jarayonlar deb ataladi (yunonchadan «mnema» - xotira). shunday qilib, xotira – bu inson tomonidan o‘tmish tajribasini esda olib qolish, saqlash va keyinchalik eslashning psixik jarayoni. inson hayotida xotiraning o‘rni beqiyosdir. xotirasiz inson «abadiy go‘daklik holatida» qolgan bo‘lar edi (i.m. sechenov). s.l. rubinshteyn ta’kidlaganidek: «xotirasiz daqiqa mavjudotlari bo‘lar edik. o‘tmishimiz kelajak uchun o‘lik bo‘lardi. hozirgi zamon kechmishiga ko‘ra o‘tmishda badar yo‘qolardi» . xotiraning nerv-fiziologik asosida bosh miya po’stida hosil bo’ladigan shartli reflekslar, turli assotsiativ bog’lanishlar yotadi. lekin, odam esda olib qolish paytida assotsiatsiyalar hosil bo’lganligini mutlaqo sezmaydi. har xil assotsiatsiyalarning hosil bo’lganini odam keyinchalik biror narsani esga tushirish paytida bo’ladi. xotiraning nerv-fiziologik …

3 / 28

bilan bog’liqdir. o’tkazilgan tekshirishlarga ko’ra, biror narsa esda olib qolinganda, asosan nerv hujayralarining (neyronlarning) dendrit shoxlari tarkibida o’zgarish yuzaga keladi. ular qandaydir boshqacharoq tuzilishga kirib oladilar. dendritlar tuzilishidagi hosil bo’lgan o’zgarish darrov o’tib ketadigan bo’lmay, ancha mustahkam bo’ladi. shu sababli esda olib qolgan narsa uzoq vaqt xotirada saqlanib turadi. xotiraning psixik jarayon sifatida o‘ziga xos xususiyati uning atrof-olamni bevosita aks ettirishga yo‘nalmaganligi, moddiy jismlar va hodisalar bilan ish eritmasligidan iborat. jismlar olamini aks ettirish idrok va tafakkurda amalga oshiriladi. xotira qabul qilingan obraz va tushunchalarni «ikkinchi aks ettirish» bilan ish ko‘radi. har bir bilish jarayoni uzluksiz xotiraga aylanadi, va har bir xotira biror bir boshqa narsaga aylanadi. har bir psixik jarayon boshqa jarayonni amalga oshirishning sharti bo‘lib xizmat qiladi (yoki o‘sha jarayonning keyingi bosqichi). bu uning «ikkilamchi» mahsulotga aylanib, tasavvurda amalga oshish qobiliyatiga ega bo‘lishini, jarayonning keyingi rivojlanishi uchun tayanch vazifasini o‘tashi mumkinligini bildiradi. xotiraning keyingi xususiyati uning bir yo‘nalishga: …

4 / 28

ash aniqligi insonning xotirada saqlanib qolgan axborotni aniq saqlash, asosiysi esa, aniq ishlab chiqish qobiliyati; · xotira shayligi – talab etilganlarni darhol esga tushirish malakasi. xotira qaerda saqlanadi? ming yillar davomida tibbiyot xodimlari xotiraning saqlanish joyi – bosh miya ekanligiga ishonar edilar. o‘tgan asrda avval xotiradan ko‘tarilgan voqealar haqidagi axborotni o‘timish qa’ridan yuzaga chiqarish qobiliyati uchun javobgar bo‘lgan bosh miya nuqtalarini izlash ishlari boshlab yuborilgan edi. lekin miya qutisi qancha tadqiq etilmasin, axborot to‘plash va saqlash vazifasini bajaruvchi hech qanday soha aniqlanmadi. ma’lum bo‘lishicha, bu vazifani yaxlit miyaning o‘zi, uning yarim sharlari bajaradi. xotira – shaxs psixik hayotini belgilab beruvchi xususiyatdir. uning ahamiyati o‘tmish voqealarini qayd etish bilan cheklanmaydi. axir hozirgi zamondagi hech qanday harakatni jarayonlardan tashqarida tasavvur qilib bo‘lmaydi; eng oddiy psixik aktning sodir bo‘lishida har bir elementni keyingisiga bog‘lash uchun esda saqlab qolish katta ahamiyatga ega. bunday bog‘lanishga layoqatsiz bo‘lgan insonning rivojlanishi mumkin emas. faqat xotira insoniylik madaniyatining …

5 / 28

i tanish, o‘zimizning tilda gapirish, uyimizni topib kelish va oziq-ovqat va suv topish imkonini beradigan jarayon, bizning xotira hisoblanadi. u tajribalarimizdan bahramand bo‘lishga,tajribalarni xayotga tatbiq qilishga va yana qayta undan zavq olishga imkon beradigan jarayon albatta bizning xotira hisoblanadi kimlarningdir yomonliklarini unutishimizga qarshilik ko‘rsatadigan xam bizning xotiralar hisoblanadi. sizning esda olib qolganingizjuda katta rol o‘ynaydi. sizning to‘plagan bilim omboringiz, o‘tgan quvonch, g‘azab tufayli alamli xotiralar, yoki aybdorlik xisi xotira jarayonisiz mavjud bo‘lmagan bo‘lar edi. tokio universiteti professori yasudzi miyasito rahbarligidagi tadqiqotchilar guruhi xotira mexanizmi bosh miya kul rang moddasining chakka qismida jamlanganini isbotladi. xotira faoliyati chizmasini kashf etgan yaponiyalik olimlar dunyoga mashhur bo‘lgan akademik va neyrofiziolog n.p. bextereva tasdiqlangan fikrlarni isbotladilar: miya hayotimizning har bir soniyasini esda saqlaydi, lekin bizga ayni damda u yoki bu masalalarni hal etishda zarur bo‘lganlarni yuzaga chiqaradi, xolos. va, faqat ba’zi vaziyatlarda, masalan, cho‘kayotgan odamning ongida oxirgi daqiqalarda uning ko‘z o‘ngida butun hayoti yashin tezligida …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira psixologiyasi"

7-mavzu 4 soat 2 juftlik xotira haqida umumiy tasavvurlar. xotiraning neyrofiziologik asoslari va bioximik nazariyalari reja: 1. xotira haqida umumiy tushuncha. 2. xotira bilan bog‘liq hodisalar. 3. fenomenal xotira. 4. xotira va o‘rganish. 5. asab tizimida xotira izlarining saqlanishi. 6. xotirada izlar konsolidatsiyasi jarayoni. 7. qisqa va uzoq muddatli xotiraning fiziologik mexanizmlari. mashg`ulot maqsadi:talabalarga xotira haqida umumiy tasavvurlar. xotiraning neyrofiziologik asoslari va bioximik nazariyalari haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: 1. xaydarov f. i. umumiy psixologiya : darslik / xaydarov f. i., xalilo...

This file contains 28 pages in DOCX format (60.1 KB). To download "xotira psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira psixologiyasi DOCX 28 pages Free download Telegram