abdulla qahhor ijodi va uning o‘ziga xos xususiyatlari hamda ayrim qirralari

DOC 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1662757001.doc αζαρ reja: 1. abdulla qahhor ijodida milliylik 2. abdulla qahhor uslubining ayrim qirralari haqida 3. abdulla qahhor asarlarida xayol motivi so`zlardagi turfa tovlanishlarni chuqur his etgan, har bir so`zning zalvorli yuki va mas`uliyatini qalbida tuygan, yozish texnikasi va tasvir madaniyati yuqori bo`lgan abdulla qahhor asarlarida ma`naviylik va milliylik qimmatli xislatlardan hisoblanadi. abdulla qahhor ijtimoiy hayotga faol aralashgan, undagi muammolarni chuqur anglab, nozik anglata olgan yozuvchi sifatida milliy turmush voqeligidagi barcha murakkabliklar, ziddiyatlar - insonning rang-barang ichki dunyosi, dard-tashvishlari, orzu-umidlarini badiiy tahlil qiladi. uning asarlari shakl va mazmun jihatidan xalqchilligi va milliyligi bilan ajralib turadi. bu holat, ayniqsa, adibning pe`salarida yaqqol ko`zga tashlanadi. “ayajonlarim” dramasi ham bundan mustasno emas. yozuvchi millatimizga xos bo`lgan milliy turmush tarzi, an`ana va urf-odatlarni asarning mantiq va mohiyatidan kelib chiqib aks ettiradi. ikki yoshning bir-biriga muhabbat qo`yishi va turmush qurishi kabi tabiat qonuniga aylangan hodisalar umuminsoniyatga xos bo`lgan tuyg`u va hayot tarzi bo`lsa-da, ularning yuzaga …
2
hisoblanadi. ammo o`zbek millati kishilari bu yuksak tuyg`uni boshqacharoq qilib bildirishni ma`qul ko`radilar. “ayajonlarim” asaridagi konfliktli holatning yuzaga kelishi ham o`zbek millatiga xos bo`lmagan voqea – karimjon bilan umidaxonning “yetaklashib” kirib kelishi, bunday lavhaga qarshi bildirilgan reaksiyadan umidaxon o`ziga kelib olishi va taftini bosishi uchun “muzdakkina suvda yuvinishi”dan boshlanadi. asarning mazmuni ko`pchilikka tanish. yozuvchi “ayajonlarim”da oddiy o`zbek xonadonidagi hayotning bir parchasini tasvirlaydi. bo`ston “bir ko`z” bilan boqib katta qilgan o`g`li karimjonga qo`shnisi to`tinisoning “husn desa tortib qo`ygan suratday, soch desa taqimiga tushadigan, pazandamisan, pazanda” bo`lgan xayrixonni olib bermoqchi, “to`rt qop guruch damlab, mukarramaxonu, halimaxonu, tamaraxonlarni” mashinada olib kelib, “chakkasiga” “o`z qo`li” bilan “pul qistirib”, “bor bisoti”ni sarflab, to`y qilmoqchi edi. bu o`rinda yozuvchi ikki xil o`zbek ayolining tabiatini ularning nutq jarayoni orqali ochib beradi. karimjon bilan umidaning favqulodda birga kirib kelishi va turmush qurishlari haqidagi taklifi karimjonning onasi bo`stonbuvini qanchalik hayratga solgan va asabiylashtirgan bo`lsa, bu yangilikdan avvalroq xabar topgan, …
3
os xususiyatlari namoyon bo`ladi. bo`ston kutilmaganda kirib kelgan umidadan qanchalik jahli chiqayotgan bo`lsa-da, uning onasini chiroyli mulozamat bilan qarshi oladi, hatto shakarning “medallik bo`stonbuvini kim ham tanimaydi” degan maqtovidan bu sodda, dilkash ayol birpasda erib, shakarga ham “onangiz yaxshi ot qo`ygan ekanlar” deb shirinsuxanlik bilan javob qaytaradi-da, “qani, oshga qarang! biz yangittan yegan edik, hali uncha sovimagandir” deya o`zbekona lutf qiladi. shakar ham uning ko`ngliga boqib “rostini aytsam, qornim och, bulturgi osh bo`lsa ham yeyman” deb ko`ngil oladi. zero, har qanday vaziyatda ham mehmonni ulug` bilishlik, oldiga dasturxon yozib, borini baham ko`rishlik, chiroyli mulozamatlar bilan ko`ngil olishlik – bularning bari o`zbek millati, o`zbek xonadonining, qolaversa, o`zbek ayolining tabiatida azaldan bor bo`lgan, qon-qoniga singib ketgan va hech qachon yo`qolmaydigan ulug` fazilatidir. adib o`z millatiga xos bo`lgan xususiyat va jihatlarni qahramonlar tabiatida, ularning dunyoqarashlari, harakat va o`zini tutish holatlarida, bir-birlari bilan bo`lgan muloqotlarida ishonarli va jonli ifoda qiladiki, bu albatta, asarning milliyligini …
4
, chapani o`zbek yigitlariga xos «tajang»lik bilan ham, ta`vozelik ila “yuvoshlik” bilan ham ayasini yo`lga sololmaydi. yigit ikki o`t orasida. bir tomonda onaizori, onaga qarshi borishga botinolmaydi, uning roziligisiz turmush qurishni esa qabul qilolmaydi, ikkinchi tomonda sevgisi, undan ham voz kecholmaydi. nima qilsin?! shundan keyin karimjon onasining tabiatini yaxshi bilganidan uni to`g`ri yo`lga solish uchun kutilmaganda bir “usul”dan foydalanadi. bo`ston umidani ketishini astoydil istab turgan bir paytda “aya, umidaxonga qo`shib nevarangizni ham haydayapsiz-a! qornida bolasi bor!” deb yuboradi. bu esa o`zbek xonadoni uchun, ayniqsa, bo`stonbuvi uchun juda katta nomus edi. bo`stonbuvi uchun nomus - jondan ham qimmat. u oila nomusini saqlab qolish va nomusini aziyat chektirmaslik yo`lida har narsaga tayyor. nomus tuyg`usi va tushunchasi bo`ston ayani to`g`ri izga soladi. o`g`lidan bu g`ayritabiiy “yangilik”ni eshitgach, “a!” deya ichidan bir seskanadi-da, darhol o`zini qo`lga olib, hech ikkilanmay shiddatli buyruq ohangida “qaytar! qaytar! hov, shakarbuvi shoshilmang, qizingiz bolasini tug`ib ketsin!” deydi. bo`stonbuvi qanchalik …
5
lsin», der edi». mana shu o`y-xayollarining o`zida saidiy xarakteridagi xudbinlik belgilari ilk marotaba ko`zga tashlanadi. saidiy yozuvchi sifatida tanila boshlagach undagi xudbinlik va shuhratparastlik yanada ildiz otadi. odamlar bilan o`zaro munosabatda, personaj nutqida to`la aks ettirishning imkoni bo`lmagan paytlarda adib qahramonidagi xudbinlik psixologiyasini uning o`y-xayollari, havoyi orzularini ifodalash orqali uning hayot tarzidagi o`zgarishlar, xarakteridagi ziddiyatlarni asoslashga harakat qiladi. «saidiy ba`zan kechalari ko`rpada uyg`oq yotib tush ko`radi. u olamshumul yozuvchi: amerikalik mashhur muharrir singari har kuni bir stunlik narsa yozib, yiliga o`n ikki ming oltin maosh oladi; turli mamlakatlardan frank, dollar, rupiyalar kelib turadi; shundan so`ng bu serg`avg`o, seraziyat shahardan ketib, shimoliy amerika adibi toro singari tabiat quchog`iga kiradi; vodiyning eng bahavo, eng go`zal yeriga solgan qasrida o`tirib, xotini ariadnaning royalda qilgan mashqiga quloq berar ekan, butun vodiy va undagi o`tlab yurgan qo`y-qo`zilar, yilqilar, tog` yon bag`irlarida o`sgan pista, archa, ko`m-ko`k o`lanlar va ularning orasidan ilonizi bo`lib oqqan quyoshning nurida kumush …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdulla qahhor ijodi va uning o‘ziga xos xususiyatlari hamda ayrim qirralari"

1662757001.doc αζαρ reja: 1. abdulla qahhor ijodida milliylik 2. abdulla qahhor uslubining ayrim qirralari haqida 3. abdulla qahhor asarlarida xayol motivi so`zlardagi turfa tovlanishlarni chuqur his etgan, har bir so`zning zalvorli yuki va mas`uliyatini qalbida tuygan, yozish texnikasi va tasvir madaniyati yuqori bo`lgan abdulla qahhor asarlarida ma`naviylik va milliylik qimmatli xislatlardan hisoblanadi. abdulla qahhor ijtimoiy hayotga faol aralashgan, undagi muammolarni chuqur anglab, nozik anglata olgan yozuvchi sifatida milliy turmush voqeligidagi barcha murakkabliklar, ziddiyatlar - insonning rang-barang ichki dunyosi, dard-tashvishlari, orzu-umidlarini badiiy tahlil qiladi. uning asarlari shakl va mazmun jihatidan xalqchilligi va milliyligi bilan ajralib turadi. bu holat, ayniqsa, a...

Формат DOC, 2,0 МБ. Чтобы скачать "abdulla qahhor ijodi va uning o‘ziga xos xususiyatlari hamda ayrim qirralari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdulla qahhor ijodi va uning o… DOC Бесплатная загрузка Telegram