hamid olimjon va abdulla qahhor ijodi

DOC 11 pages 81,0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 81,0 KB

Fayl turi DOC

Pages 11

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: hamid olimjon va abdulla qahhor ijodi reja: 1. ijod yo‘li. 2. shoirning 20-yillar ijodi. 3. shoir dostonlari. 4. urush davri ijodi. 5. hamid olimjon ijodi tanqidchilik nigohida. hamid olimjonning bolalik chog‘larida 1916-yilgi jizzax qo‘zg‘oloni chuqur iz qoldiradi. buning sababi shunda ediki, etti yoshlik hamidning oilasi jizzax qo‘zg‘olonchilari qatorida kili cho‘liga quvg‘in qilingan va boshidan og‘ir mashaqqatlaru sarson-sargardonliklarni kechirgan edi. keyinchalik uning she’rlarida dunyoga kelgan men bir qaro kunda tug‘ildim, tug‘ildimu shu on bo‘g‘ildim, - misralari xuddi o‘sha ijtimoiy hodisa tug‘dirgan azob-uqubatlarning mahsuli bo‘lsa ajab emas. quvg‘indan qaytgach, avval eski maktabda, keyin 1918-yil jizzaxda ochilgan narimonov nomidagi to‘liqsiz o‘rta maktabda o‘qiydi. 1923-yili esa u maktabni tugatib, samarqanddagi o‘zbek bilim yurtida tahsilni davom ettiradi. bilim yurtini 1928-yili bitirgach, abdulhamid o‘zbekiston pedagogika akademiyasining iqtisod fakultetida o‘qiydi. hamid olimjon 30-yillarda o‘zbek mumtoz adabiyotini va xalq og‘zaki ijodini tadqiq etishga alohida e’tibor bergan. “o‘zbek xalqining ulug‘ shoiri navoiy”, “navoiy va zamonamiz”, “mardlik, muhabbat va …

2 / 11

ini tashkil etadi. shoirning birinchi she’ri “kimdir” (1926) e’lon qilinganda, muallif o‘n etti yoshda, to‘ng‘ich kitobi – “ko‘klam” (1929) bosilib chiqqanda esa yigirma yoshda edi. shoirning birinchi to‘plamiga yozilgan so‘zboshida shunday deyilgan edi: “nafis adabiyotimiz yana bir “ko‘klam" bilan bezaldi... “ko‘klam”, asosan, mazmun, qisman shakl bilan hozirning qo‘shig‘i bo‘lishga haqlidir. shoir mana shu hayotning vakili bo‘lib maydonga chiqadir...”(hamid olimjon . ko‘klam. samarqand-toshkent, uzdavnashr, 1929, 4-bet). hamid olimjon “ko‘klam” kitobidan boshlab hayot haqidagi o‘z taassurotlarini ifodalashga, turmushni dramatik holatlari bilan idrok etishga, she’rdagi lirik qahramon kechinmasini ta’sirchan va ishonarli ochishga, ayniqsa, voqea-hodisa tasviridan ko‘ra, undan hosil bo‘lgan fikr, his-tuyg‘ular, qalb holatini yuzaga chiqarishga urinadi. uning dastlabki she’rlari ijod yo‘lidagi mashqlar va izlanishlar bosqichini tashkil etadi. xususan, “oydinda” she’rida hayot o‘sha davr rasmicha ko‘tarinki, soxta talqin qilinadi. bunda hayot g‘amsiz, kadarsiz deb tasvirlanadi: gulshanda chechak yondi, ko‘rindi, mas’ud edi g‘amsiz va alamsiz. qalbimda amal yulduzi kuldi, yer qo‘ynida erkin va kadarsiz. hamid …

3 / 11

onlama qamrab olishga intilgan: shu kunlarda qutb olindi, muzlar taslim bo‘lib ilindi. moskvadan amerikagacha, taxti ravon bir yo‘l solindi. qudrati zo‘r el uchun osmon huddi erday osoyish bo‘lur. bir necha yil mobaynida ko‘k odam bilan, albatta, to‘lur. bu jo‘n satrlar 1937-yili yozilgan. lekin ularda o‘sha davrda ro‘y bergan ijobiy o‘zgarishlar, yangi havo yo‘llariyu shimoliy qutbni o‘zlashtirish sohasidagi jasoratlar tufayli tug‘ilgan iftixor hissi, yorug‘ kelajakka ishonch tuyg‘usi ustunlik qiladi. shoir muhabbat mavzusini yoritganda ham, tabiat lavhalarini jonlantirganda ham lirik qahramon tuyg‘ularini baxt-saodat yog‘dulari bilan nurafshon etadi. u go‘zallik bilan uchrashar ekan, baxt bilan yuzma-yuz kelgandek bo‘ladi. shuning uchun ham shoirning sevgi va tabiat tasviriga bag‘ishlangan she’rlarida nekbin ruh, nurli tuyg‘ular mavjlanib turadi. “ofeliyaning o‘limi”, “holbuki tun”, “ishim bordir o‘sha ohuda” singari she’rlarida u tabiat manzaralarini yorqin chizishda va inson ruhiyati bilan bog‘lashda mahoratning yuksak cho‘qqilariga ko‘tarilganligini namoyish qildi. xususan, shoir “ishim bordir o‘sha ohuda” she’rida tabiat manzaralarini so‘z yordamida huddi rassom …

4 / 11

n borib, huddi ulug‘ rus shoirining “baliqchi va baliq haqida ertak” asaridagi singari ozodlik hamda erk g‘oyalarini yuksak san’atkorlik bilan ifodalashga intiladi. shoirning “oygul bilan baxtiyor”, “semurg‘”, “zaynab va omon” dostonlari huddi shundan guvohlik beradi. butun ijodi davomida hamid olimjon 9 ta doston , 7 ta she’rlar to‘plami yaratgan. “grisha”, “ota hayotidan”, “shohimardon”, “ikki qizning hikoyasi” dostonlarida hamid olimjonning hayot to‘g‘risidagi eng yaltiroq tasavvurlari yuzaga chiqarilgan. “oygul bilan baxtiyor”, “semurg‘ yoki parizod va bunyod”, “zaynab va omon” dostonlari hamid olimjonning ko‘p jihatdan etuk asarlari sifatida e’tirof etilib, ular asosida kinofilm hamda operalar yaratilgan. 30-yillardagi o‘zgarishlarni va inson baxti-saodati, sadoqatini madh etuvchi “zaynab va omon” dostoni she’riy san’atlardan hamda tasviriy vositalardan juda unumli tarzda ulkan mahorat bilan foydalanilganiga ko‘ra ajralib turadi. bu dostonda muhabbat yo‘lida o‘zaro duch kelgan uch qahramon timsolini yaratish va ularning kurashlarini ko‘rsatish an’anasi o‘ziga xos tarzda davom ettirilgan. bular zaynab, omon va sobir timsollari bo‘lib, chinakam dunyoviy …

5 / 11

, u beshikkerti qilishlar, yoshligidan atab qo‘yish, nasl-nasab surishtirish va boshqa shu kabi urf-odatlarga nisbatan ochiqdan-ochiq isyon ruhini singdirgan. hamid olimjon “alpomish” eposi tahliliga bag‘ishlangan “mardlik, muhabbat va do‘stlik dostoni” maqolasida folklordan o‘rganishning ahamiyatiga to‘xtalib , bu sohada ulug‘ rus shoiri a.s.pushkin ijodiy tajribalariga shunday baho beradi: “a.s.pushkin ijodining so‘ngi davrini folklor davri deb atash mumkin. bu davrda pushkinning butun asarlari folklor materiallari asosida yozilgan edi. folklor pushkin ijodida ayrim bir tasodifiy hodisa emas, balki bir muayyan yo‘l, ustanovka holida edi. pushkin faqat rus folkloriga emas, balki ayni zamonda, g‘arbiy yevropa folklori bergan materiallarga ham murojaat qilardi. bu tasodifiy emas, ish prinsipi edi”. hamid olimjonning ertak-dostonlari ham a.s. pushkinning xalq og‘zaki ijodiga yondoshish prinsiplari asosida dunyoga kelgan. hamid olimjon nafaqat shoir, balki mohir tarjimon ham edi. u 1936-yilda a.s.pushkin vafotining 100 yilligi munosabati bilan “kavkaz asiri” dostonini, “suv parisi” dramasini, bir qator she’rlarni tarjima qilgan, a.s.pushkin va m.gorkiy haqida maqolalar …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "hamid olimjon va abdulla qahhor ijodi"

mavzu: hamid olimjon va abdulla qahhor ijodi reja: 1. ijod yo‘li. 2. shoirning 20-yillar ijodi. 3. shoir dostonlari. 4. urush davri ijodi. 5. hamid olimjon ijodi tanqidchilik nigohida. hamid olimjonning bolalik chog‘larida 1916-yilgi jizzax qo‘zg‘oloni chuqur iz qoldiradi. buning sababi shunda ediki, etti yoshlik hamidning oilasi jizzax qo‘zg‘olonchilari qatorida kili cho‘liga quvg‘in qilingan va boshidan og‘ir mashaqqatlaru sarson-sargardonliklarni kechirgan edi. keyinchalik uning she’rlarida dunyoga kelgan men bir qaro kunda tug‘ildim, tug‘ildimu shu on bo‘g‘ildim, - misralari xuddi o‘sha ijtimoiy hodisa tug‘dirgan azob-uqubatlarning mahsuli bo‘lsa ajab emas. quvg‘indan qaytgach, avval eski maktabda, keyin 1918-yil jizzaxda ochilgan narimonov nomidagi to‘liqsiz o‘rta maktabda o‘qiydi. 19...

This file contains 11 pages in DOC format (81,0 KB). To download "hamid olimjon va abdulla qahhor ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: hamid olimjon va abdulla qahhor… DOC 11 pages Free download Telegram