islomiy fiqh maktablari

PDF 17 pages 1.4 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

• ergashev oybek ta’lim kafedrasi dinshunoslik fan o’qituvchisi islomiy fiqh maktablari 7-mavzu: reja: 1. ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. 2. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablarining asosiy g’oyalari va fiqhiy dalillash metodlari. 3. shariat kategoriyalari: farz, sunnat, mandub, muboh, makruh, harom. 4. o‘rta asrlarda fiqh ilmining rivojlanishida movarounnahr faqihlarining o‘rni. fiqh – islom huquqshunosligi sohasi sifatida viii-x asrlarda shakllandi va uning metodologiyasi vujudga keldi. fiqh ilmi mustaqil huquqshunoslik sohasi sifatida rivojlana borib, ijtimoiy hayotning barcha jabhalariga oid bo‘lgan masalalarni qamrab olgan: iymon asoslari, aqida talablari, inson turmush tarziga xos bo‘lgan muomala, ahloq, ibodat qonun qoidalari. bu jarayon ikki yarim asr davom etib, islom huquqshunosligining shakllanishida “oltin asr” deb nomlandi. fiqh ilmi musulmon huquqshunosligi va shariat qonun-qoidalari ishlab chiqish bilan shug‘ullanuvchi soha bo‘lgani uchun, u diniy ilmlar qatoriga kiritilgan. fiqh huquqiy masalalarni yechishda asosiy manba sifatida dastlab “qur’on” va sunnat, ya’ni payg‘ambar hadislari xizmat qildi. marg‘inoniyning butun islom …

2 / 17

evropada va shimoliy afrikada keng tarqaldi. hanafiylik – diniy-huquq mazhablaridan biri. abu hanifa nu’mon ibn sobit (q. imomi aʼzam) asos solgan. hanafiylik qoidalari abu yusuf yoqub (795-yil), muhammad ash-shayboniy (804-yil), quduriy (1036-yil) va boshqa asarlarida ishlab chiqilgan. bu mazhab tarafdorlari fiqhning 4 asosiy manbaini eʼtirof etish bilan birga boshqa mazhablar vakillariga nisbatan fiqh talablariga rioya etishning qiyos va ijtihod usullaridan kengroq foydalanadi. bu mazhabning asosiy xususiyatlari quyidagilardan iborat: - qur’oni karimdan hukm olishda oyatlarning nosix va mansuxlarini obdon aniqlab olish; - hadisi shariflardan huquqqa doirlarini shar’iy hukmlarga asos qilib olishda har bir hadisning sahihligiga katta eʼtibor berish va ularning nosix, mansuxligini chuqur aniqlash; - sahobalarning ittifoqlik ila chiqargan qarorlari (ijmoʻ) hamda qiyos va ijtihod usullariga binoan huquqiy xulosa chiqarishdan tashqari istihson deb ataluvchi qoʻshimcha manbadan ham foydalanish. hozirgi davrda dunyo musulmonlarining qariyb yarmi, shu jumladan, yurtimiz musulmonlari hanafiylik mazhabiga amal qilgan holda musulmonchilik qonun-qoidalarini bajarib kelmoqda https://uz.wikipedia.org/wiki/mazhab https://uz.wikipedia.org/wiki/muhammad_ash-shayboniy https://uz.wikipedia.org/wiki/muhammad_ash-shayboniy https://uz.wikipedia.org/wiki/qur%ca%bcon …

3 / 17

lik ibn anas asos solgan. molikiylik madinada paydo boʻldi, arabiston yarim oroliga, keyin misr, shimoliy afrika va andalusiyaga tarqaldi. molik ibn anasning „al-muvattaʼ“ (ommaviy, barchaga tushunarli maʼnosida) asari molikiylik taʼlimotining asosiy manbai hisoblanadi. molikiylik tarafdorlari muhammad paygʻambar hayotligi vaqtida ilk islomda shakllangan fiqh meʼyorlarini tan oladi, fiqhning asosiy manbai sifatida qurʼon va sunnaga tayanadi, madinaning savodli aholisi yakdillik bilan maʼqullagan qoidalarnigina ijmo deb hisoblaydi. shu bilan birga musulmonlarning umumiy manfaatlariga javob beruvchi shariat hukmlariga monelik qilmaydi. hozirgi vaqtda ham bu mazhab qoidalarining marokash, tunis, jazoir va liviya nikoh- oila va mulkka oid huquqiga sezilarli taʼsiri bor. u liviyaning bir qancha jinoyat qonunlari asosini tashkil etadi. molikiylik (arabcha: مالكي )— sunniylikdagi diniy-huquqiy mazhablardan biri. https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=molik_ibn_anas&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=molik_ibn_anas&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=molik_ibn_anas&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/madina https://uz.wikipedia.org/wiki/misr https://uz.wikipedia.org/wiki/shimoliy_afrika https://uz.wikipedia.org/wiki/shimoliy_afrika https://uz.wikipedia.org/wiki/andalusiya https://uz.wikipedia.org/wiki/muhammad https://uz.wikipedia.org/wiki/islom https://uz.wikipedia.org/wiki/fiqh https://uz.wikipedia.org/wiki/qur%ca%bcon https://uz.wikipedia.org/wiki/sunna https://uz.wikipedia.org/wiki/ijmo https://uz.wikipedia.org/wiki/mazhab https://uz.wikipedia.org/wiki/marokash https://uz.wikipedia.org/wiki/tunis https://uz.wikipedia.org/wiki/jazoir https://uz.wikipedia.org/wiki/liviya https://uz.wikipedia.org/wiki/arab_tili https://uz.wikipedia.org/wiki/sunniylik shofеʼiy mazhabi kelib chiqishi shofеʼiy maktabi imom muhammad ibn idris osh- shofеʼiy (150-204 h) asosida vujudga …

4 / 17

afdorlari islom huquqidagi qiyos va raʼyni toʻla maʼqullamaydi, qurʼon, sunna va ijmoni asosiy manba deb biladi. tarqalishi suriya va misrda shakllangan, yaqin sharq,misr, indoneziya, shimoliy kavkaz, sharqiy afrika mamlakatlarining baʼzilarida ahamiyati ushbu maktab fiqh huquqining rivojida muhim o'rin egallaydi. shofiʼiylik — sunniylikdagi diniy-huquqiy mazhablardan biri. muhammad ibn idris ash shofiʼiy asos solgan. shofiʼiylik tarafdorlari islom huquqidagi qiyos va raʼyni toʻla maʼqullamaydi, qurʼon, sunna va ijmoni asosiy manba deb biladi. hanafiylikka qoʻshimcha manba sifatida amal qilib kelingan "istihson" qoidasi ham rad etilgan. shofiʼiylik dastlab suriya va misrda shakllangan, oʻrta asrlarga kelib yaqin sharq mamlakatlarida keng tarqalgan. hozirgi vaqtda misr, indoneziya, shimoliy kavkaz, sharqiy afrika mamlakatlarining baʼzilarida, qisman suriyada va jan. arab sultonliklarida eʼtiqod va ibodatga doir amallarni shofiʼiylik mazhabi boʻyicha bajaruvchi musulmonlar bor. hanbаliy mazhabi hanbаliy maktabi qurʼon va hadis matnlariga qattiq rioya qilish bilan ajralib turadi. hanbaliya-sunniylikdagi diniy-huquq mazhablardan biri. uning asoschisi va imomi axmad ibn hanbaldir (780-855) qat'iylik hanbаliy …

5 / 17

amazonda fitr sadaqasini berish, qurbonlik qilish, hayit namozlarini o’qish hukmi bajarsa savob, bajarmasa gunoh. sunnat taʼrif (arabcha: „) سنت, سنة yurilgan yoʻl“ maʼnosini bildiradi, shuning uchun paygʻambar sunnati deganda „paygʻambar muhammad bosib otgan yoʻl“ tushuniladi. namunalar misvok ishlatish, tarovih namozini o’qish, jamoat bilan namoz o’qish, yosh bolallarni sunnat qilish hukmi sunnat amal uchun savob beriladi, tark etilsa payg’ambar (s.a.v) shafoatlaridan noumid bo’ladi https://uz.wikipedia.org/wiki/arab_tili https://uz.wikipedia.org/wiki/muhammad harom 1 taʼrif qat’iy dalil bilan qilinishi ma’n etilgan amallar. 2 namunalar odam o’ldirish, aroq ichish, nomusga tajovuz qilish, yer yuzida fasod ishlarni qilish 3 hukmi harom amalni bajargan, gunohkor bo’ladi.

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islomiy fiqh maktablari"

• ergashev oybek ta’lim kafedrasi dinshunoslik fan o’qituvchisi islomiy fiqh maktablari 7-mavzu: reja: 1. ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. 2. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablarining asosiy g’oyalari va fiqhiy dalillash metodlari. 3. shariat kategoriyalari: farz, sunnat, mandub, muboh, makruh, harom. 4. o‘rta asrlarda fiqh ilmining rivojlanishida movarounnahr faqihlarining o‘rni. fiqh – islom huquqshunosligi sohasi sifatida viii-x asrlarda shakllandi va uning metodologiyasi vujudga keldi. fiqh ilmi mustaqil huquqshunoslik sohasi sifatida rivojlana borib, ijtimoiy hayotning barcha jabhalariga oid bo‘lgan masalalarni qamrab olgan: iymon asoslari, aqida talablari, inson turmush tarziga xos bo‘lgan muomala, ahloq, ibodat qonun qoidalari. ...

This file contains 17 pages in PDF format (1.4 MB). To download "islomiy fiqh maktablari", click the Telegram button on the left.

Tags: islomiy fiqh maktablari PDF 17 pages Free download Telegram