8-ma’ruza

DOCX 13 pages 28.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 13
8-ma’ruza mavzu: islom qadriyatlari va ma’rifatining hozirgi davrdagi ahamiyati. reja: 1. islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat, bag`rikenglik va vatanparvarlik gʻoyalarining mohiyati. 2. islom dini nikoh va oilaviy munosabatlar, er-xotinning huquq va majburiyatlari haqida. 3. islomda ota-onalarga hurmat va farzand tarbiyasidagi mas`uliyat g`oyalari. 4. islomda fan va taʼlim, madaniyat va sanʼatga munosabat. islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat, bag`rikenglik va vatanparvarlik gʻoyalarining mohiyati. “biror qavm kishilarini yoqtirmaslik, sizlarni adolatsizlik qilishga undamasin! odil bo‘lingiz! zero u adolat (taqvo)ga yaqinroqdir...” (moida, 8.) bag‘rikenglik – turli millat va din vakillarining bir zaminda o‘zaro inoq bo‘lib yashashlarini anglatuvchi tushuncha. 16 diniy konfessiya, 130 dan ortiq millat va elat vakillari bir osmon ostida, bir zaminda, bir havodan nafas olib, hamjihat bo‘lib, bir maqsad sari harakat qilishi bag‘rikenglik, totuvlik, hamkorlik kabi tushunchalarning yurtimizdagi ifodasidir. dini, millati, irqi, ijtimoiy kelib chiqishidan qat’iy nazar dunyodagi insonlarning huquqlari va erkinliklari tengdir. islom dini ta’limotidan kelib chiqib ajdodlar shunday yo‘l tutganlar va …
2 / 13
ch bir dinning ibodat maskanlariga ziyon yetkazmaslik (haj,40); adolatlilik, xolislik – dini, millati, ijtimoiy kelib chiqishidan qat’iy nazar hammani bir ko‘zda ko‘rish (moida, 8.); muloqot va hamkorlik – turli millat va turli din vakillari bilan o‘zaro manfaatli aloqalar o‘rnatish (hujurot, 13). darhaqiqat, insoniyat bir ota-onadan tarqalgan. uning tili, irqi, millatining xilma- xilligi buyuk zotning qudratidandir. “uning belgilaridan (yana biri) – osmonlar va yerni yaratishi va sizlarning tillaringiz va ranglaringizning xilma-xilligidir. albatta, bunda barcha olimlar uchun alomatlar bordir” (rum, 22). shuningdek, boyu kambag‘al, mansabdoru fuqaro, kuchliyu kuchsiz, olim-u omi o‘rtasidagi huquq va majburiyatlarning adolat va tenglik asosida bo‘lishi, sodda qilib aytganda yaratgan nazdida hammaning teng ekanligi hadisi sharifda quyidagicha ifodalanadi: “ey, insonlar! parvardigoringiz yagonadir! agar taqvoli (pok va xolis) bo‘lmasa, arabning ajam (arab bo‘lmagan millat)dan, ajamning arabdan, oq tanlining qora tanlidan, qora tanlining oq tanlidan ustun joyi yo‘q. xudoning nazdida eng ulug‘ odam – taqvodor (xolis) odam”. ya’ni bir odamga tashqi …
3 / 13
o‘rnini toqatsizlik egallaydi. millatlar, dinlar o‘zaro kurash va nizolarga emas, balki o‘zaro hamkorlik va muloqotga tayansa, umuminson manfaatlari uchun xizmat qiladi. aks holda bag‘rikenglik o‘rnini toqatsizlik egallab, bugun dunyoda ro‘y berayotgan kaltabinliklar kelib chiqaveradi. so‘nggi yillarni ko‘z oldimizga keltiradigan bo‘lsak, dunyoning hamma burchaklarida toqatsizlik ortidan qanchadan-qancha begunoh insonlar, jumladan bolalar, ayollar, qariyalar insoniy tabiat qabul qilolmaydigan darajadagi qiynoq va azoblarga duchor bo‘ldi, ularning qanchalari hayotdan ko‘z yumdi. maktab, shifoxonalar kabi jamoat maskanlari, hatto diniy ibodat qilish joylari yo‘q qilindi. vatanimiz, sof dinimiz, qadriyatlarimiz, an’analarimiz – daxlsiz omonatimiz. bularning barchasini go‘zal va sof shaklda kelgusi avlodgacha yetkazib berish eng sharafli burchimizdir. bu yo‘lda bag‘rikenglik asosiy vositamiz bo‘lib xizmat qiladi. davlat taraqqiyoti, jamiyat ravnaqi, insonlar osoyishtaligini ta’minlovchi eng muhim omil bu – adolatdir. kishilik tarixiga nazar solsangiz, gullab-yashnagan tamaddunlarda adolat tamoyiliga amal qilingani va o‘sha tamaddunlarning inqirozga yuz tuta boshlashlarining sababi ham adolatsizlik boshlanganidan so‘ng yuz berganiga guvoh bo‘lasiz. alisher navoiy hazratlari …
4 / 13
ilik qilishga amr etadir va fahshu munkar hamda zulmkorlikdan qaytaradir. u sizlarga va’z qilur. shoyadki, eslasangiz”. (abdulloh ibn mas’uddan (r.a.) qilingan rivoyatda u kishi: «qur’ondagi eng jamlovchi oyat shu oyatdir. ergashiladigan yaxshilikni ham, chetlanishi lozim bo‘lgan yomonlikni ham jamlab zikr qilgan», deydilar. alloh buyurgan adolat - mutlaq adolatdir. bu adolatga ko‘ra, har bir shaxs, jamoat va har bir qavmga odilona muomalada bo‘linadi. hamma uchun o‘lchov bir. «ehson» yaxshilik qilish ma’nosini anglatadi. islomda uning eshigi keng ochilgan. «fahsh» so‘zining lug‘aviy ma’nosi haddan oshishlikdir. lekin urfda kishilar nomusiga taalluqli jinoyatlar tushuniladi. «munkar» deganda, insonning sof tabiati inkor qiladigan ishlar ko‘zda tutiladi. buni, albatta, shariat ham inkor etadi. «zulmkorlik» esa, haqqa tajovuz qilish va adolatni buzishdir. darhaqiqat, bular eslashga arzigulik va’z-nasihatdir.) (nahl.90), degan. adolat zulm ko‘rganlarning dodiga yetib, ahvollariga shafqat nazari bilan qarash demakdir. ehson esa g‘ussa tig‘idan majruh bo‘lganlarning jarohatiga rohat malhamini surish demakdir...” shariatimizda afv etishga ko‘p da’vat qilingan. negaki, afv …
5 / 13
rilsa, u davlat va jamiyatga ko‘p foyda yetkazadi. bunga uning pushaymoni kuch beradi. binobarin, alloh taolo o‘zining kalomida: “yaxshilik bilan yomonlik barobar bo‘lmas, siz (har qanday yomonlikni) eng go‘zal so‘zlar bilan daf’ qiling! (shunda) banogoh siz bilan o‘rtalaringizda adovat bo‘lgan kimsa qaynoq - sodiq do‘st kabi bo‘lib qolur” (fussilat, 34), deb marhamat qilgan. muhtaram prezidentimiz o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi qabul qilinganining 26 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruzasida: “keyingi ikki yilda sudlar mustaqilligini ta’minlash bo‘yicha ham muhim choralar ko‘rildi. jumladan, joriy yilning o‘zida 1 ming 881 ta jinoyat ishi dalillar yetarli bo‘lmaganligi sababli tugatildi, sudlar tomonidan 590 nafar shaxs oqlandi. vaholanki, bu raqam 2016 yilda – e’tibor bering – bor-yo‘g‘i 28 tani, 2017 yilda esa 263 tani tashkil etgan edi. shuningdek, 5 ming 462 nafar shaxsga nisbatan tergovda asossiz qo‘yilgan moddalar ayblovdan chiqarib tashlandi, 2 ming 449 nafar shaxs esa sud zalidan ozod qilindi. sudlarda ishlarni yillar davomida qayta-qayta ko‘rish amaliyotiga butunlay …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "8-ma’ruza"

8-ma’ruza mavzu: islom qadriyatlari va ma’rifatining hozirgi davrdagi ahamiyati. reja: 1. islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat, bag`rikenglik va vatanparvarlik gʻoyalarining mohiyati. 2. islom dini nikoh va oilaviy munosabatlar, er-xotinning huquq va majburiyatlari haqida. 3. islomda ota-onalarga hurmat va farzand tarbiyasidagi mas`uliyat g`oyalari. 4. islomda fan va taʼlim, madaniyat va sanʼatga munosabat. islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat, bag`rikenglik va vatanparvarlik gʻoyalarining mohiyati. “biror qavm kishilarini yoqtirmaslik, sizlarni adolatsizlik qilishga undamasin! odil bo‘lingiz! zero u adolat (taqvo)ga yaqinroqdir...” (moida, 8.) bag‘rikenglik – turli millat va din vakillarining bir zaminda o‘zaro inoq bo‘lib yashashlarini anglatuvchi tushuncha. 16 diniy konfessiya, 130 da...

This file contains 13 pages in DOCX format (28.7 KB). To download "8-ma’ruza", click the Telegram button on the left.

Tags: 8-ma’ruza DOCX 13 pages Free download Telegram