tafakkur turlari

DOCX 31 pages 62.1 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.1 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

12-mavzu 4 soat 2 juftlik tafakkur turlari va masala tiplari reja: 1. tafakkur turlari. tafakkur turlari muammosi va ularni ajratish asoslari, tafakkurning boshqa turlari. 2. muammo va uni hal etish. tafakkur psixologiyasida masala empirik tadqiqotlar obyekti sifatida. 3. masalalarni psixologik tushunish. masalaning obyektiv va subyektiv tuzilishi. 4. masala tiplarini tasniflashning psixologik mezonlari. “masala” va “muammoli vaziyat” munosabatlari. mashg`ulot maqsadi:talabalarga tafakkur turlari va masala tiplari haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: 1. xaydarov f. i. umumiy psixologiya : darslik / xaydarov f. i., xalilova n. i., davletshin m. g., nishonova z. t.. - toshkent: innovatsiya-ziyo, 2019. - 360 b; 2. umumiy psixologiya: darslik / muhamedova.d.g, mullaboyeva h.m. rasulov.a.i - toshkent: ”mumtoz so‘z”, 2018. - 303 b 7.2. qo‘shimcha adabiyotlar a.k.shamshetova, r.n.melibayeva, x.e.usmanova, i.o.xaydarov. umumiy psixologiya. o‘quv qo‘llanma. – t.: «barkamol fayz media», 2018. – …

2 / 31

gan vaziyatda nimani, qay tarzda bajarish mumkin, va bu harakat natijasida nima hosil bo‘ladi?»dan iborat. bu savollarga javob izlashda bizlarga tafakkur yordam beradi. avvalambor, tafakkur yuksak darajadagi bilish psixik jarayoni hisoblanadi. ushbu jarayonning mohiyati inson tomonidan voqelikning faol ijodiy aks ettirish va o‘zgartirishdan iborat. tafakkur bevosita idrokda anglaymaydiganlarni ochib beradi; u olamni ahamiyatli aloqalar va munosabatlarda, uning turli xildagi vositalarida aks ettiradi. tafakkurning asosiy vazifasi real bog‘liqliklarga asoslangan zarur aloqalarni vaqt va fazodagi tasodifiy mos kelishlardan ajratgan holda aniqlashdan iborat. tafakkur jarayonida tasodifiydan zaruratga, ayrimlikdan umumiylikka o‘tish sodir bo‘ladi. shunday qilib, tafakkurni voqelikni umumlashtirilgan va vositalangan aks ettirish sifatida ta’riflash mumkin. bundan tafakkurning muhim belgilaridan biri umumlashtirishdan iboratligi kelib chiqadi. voqelikni umumlashtirgan holda aks ettirish birgina odam va zamondoshlarining emas, balki, o‘tmish avlodlarining ham tajribasini qayta ishlab chiqish natijasidir. bu tajriba til yordamida og‘zaki va yozma nutqda (o‘qituvchilar ma’ruzalarida, kitob, darsliklarda va h.k.) ifodalangan. shuning uchun tafakkur ko‘plab odamlar bilimlarini …

3 / 31

o aloqalarning belgilarini aniqlab oladi. tafakkurning o‘ziga xos xususiyati bilish yoki amaliy faoliyat jarayonida yuzaga keladigan u yoki bu vazifani bajarish bilan bog‘liqligidan iborat. tafakkur muammoli vaziyatdan, tafakkurning maqsadi bo‘lgan savolga javobdan boshlanadi. tafakkur muammosini ko‘rib chiqqan a.a.smirnov tafakkur va aqliy jarayonlarning assotsiativ tarzda kechishini tafovutlash zaruriyati haqida ogohlantirgan edi. gap shundaki, aqliy faoliyatda biz assotsiatsiyalardan keng foydalanamiz, chunki ular tafakkur masalalarini echishda ahamiyatli yordam ko‘rsatadi. aqliy jarayonlarning assotsiativ kechishida holat o‘zgacha bo‘ladi. muhim tafovut shundan iboratki, bu vaziyatda o‘z oldimizga hech qanday maqsad qo‘ymaymiz, chunki hech qanday vazifani bajarmaymiz. bunda bir jarayon ikkinchisi bilan almashadi, chunki ular bir-biri bilan assotsiativ tarzda bog‘langan bo‘ladi. tafakkur jarayonlarining assotsiativ tarzda kechishi ko‘p hollarda inson toliqqan bo‘lib, hordiq olishni xohlayotganida kuzatiladi. uyquga ketishdan oldin xayolingizdan ketma-ket turli xildagi o‘ylar o‘tishini kuzatgansiz. mana shu o‘ylar ma’lum assotsiatsiyalarga kiradi. tafakkurning alohida muhim o‘ziga xos xususiyati – bu uning nutq bilan uzluksiz aloqasi. tafakkur va nutqning …

4 / 31

g natijasi obraz emas, balki ma’lum bir fikrdir. tafakkur – bu kiritilgan yo‘nalishli-tadqiqiy, qayta o‘zgarishli va bilish xususiyatiga ega bo‘lgan harakatlar va muolajalar tizimini taxminlovchi alohida turga ega bo‘lgan nazariy va amaliy faoliyat. tafakkur moddiy olam qonuniyatlari, tabiat va ijtimoiy-tarixiy hayotdagi sababiy- oqibat aloqalari, insonlar psixikasi qonuniyatlarini tushunish imkonini beradi. aqliy faoliyat natijalarini qo‘llash sohasi bo‘lgan amaliyot tafakkur faoliyatining manbai bo‘lib xizmat qiladi. tafakkur psixik faoliyat sifatida miyaning vazifasi hisoblanadi. oddiy psixik jarayonlar, masalan, sezgilar uchun asos vazifasini o‘taydigan yuqoriroq darajadagi miya jarayonlari tafakkurning fiziologik asosini tashkil etadi. lekin hozirda tafakkur jarayonini ta’minlovchi barcha fiziologik tuzilmalarning o‘zaro ta’sir etish tartibi va ahamiyati haqida aniq fikr mavjud emas. tafakkur faoliyatida miya peshona qismlari alohida ahamiyatga ega ekanligi shubhasizdir. bundan tashqari, bosh miya po‘stlog‘ining tafakkurni gnostik (bilish) vazifasi bilan ta’minlovchi doirasi, shuningdek, tafakkur jarayonini ta’minlovchi miya nutq markazlari ham katta ahamiyatga ega. tafakkur turlari va shakllari tafakkurning ikki darajasi mavjud: fahm-farosat – …

5 / 31

i, xususiyati, ochib berilganlik, yangililik va voqelikka moslik darajasiga ko‘ra amalga oshiriladi (10.2 rasm). tafakkur, odatda, nazariy va amaliy tafakkurlarga bo‘linadi. nazariy tafakkurda tushunchali va obrazli tafakkur, amaliy tafakkurda esa –ko‘rgazmali-obrazli va ko‘rgazmali-harakatli tafakkur ajratiladi. tushunchali tafakkur – bu ma’lum tushunchalar qo‘llaniladigan tafakkur. u yoki bu aqliy masalalarni echishda boshqa odamlar tomonidan aniqlangan va tushunchalar, mulohazalar, xulosalar shaklida ifodalangan tayyor bilimlardan foydalanamiz. obrazli tafakkur – bu obrazlar yordamida mulohaza yuritish jarayonining bir turi. ular xotiradan olinadi yoki tasavvurda hosil qilinadi. ko‘pincha tafakkurning bu turi badiiy ijodkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi odamlarda ustun bo‘ladi. tushunchali tafakkur voqelikni aniq va umumlashtirgan holda aks ettiradi, lekin bunday aks ettirish mavhumdir. o‘z navbatida, obrazli tafakkur atrofimizdagi olamni aniq va sub’ektiv aks ettirish imkonini beradi. shunday qilib, tushunchali va obrazli tafakkurlar bir-birini to‘ldiradi. ko‘rgazmali-obrazli tafakkur obrazlarni qo‘llash bilan bog‘liq. bu tafakkur odam biror masalani echishda turli obrazlarni, hodisalar va jismlar haqidagi tasavvurlarni tahlil qilishida, qiyoslashtirishida, umumlashtirishida …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur turlari"

12-mavzu 4 soat 2 juftlik tafakkur turlari va masala tiplari reja: 1. tafakkur turlari. tafakkur turlari muammosi va ularni ajratish asoslari, tafakkurning boshqa turlari. 2. muammo va uni hal etish. tafakkur psixologiyasida masala empirik tadqiqotlar obyekti sifatida. 3. masalalarni psixologik tushunish. masalaning obyektiv va subyektiv tuzilishi. 4. masala tiplarini tasniflashning psixologik mezonlari. “masala” va “muammoli vaziyat” munosabatlari. mashg`ulot maqsadi:talabalarga tafakkur turlari va masala tiplari haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: 1. xaydarov f. i. umumiy psixologiya : darslik / xaydarov f. i., xalilov...

This file contains 31 pages in DOCX format (62.1 KB). To download "tafakkur turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur turlari DOCX 31 pages Free download Telegram