asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar

DOCX 15 pages 37.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.9 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

2- mavzu. asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar reja: 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar 2.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari 2.3. yalpi ichki mahsulotni hisoblash usullari 2.4. milliy hisobchilik tizimidagi boshqa ko‘rsatkichlar va ular o‘rtasidagi nisbat 2.5. nominal va real yalpi ichki mahsulot 2.6. asosiy makroiqtisodiy ayniyatlar 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini tahlil qilish, milliy iqtisodiyot rivojlanishidagi muammolarni aniqlash hamda uni yanada rivojlantirish bo„yicha chora-tadbirlar ishlab chiqarish uchun bir qator iqtisodiy ko„rsatkichlardan foydalaniladi. hukumat statistik raqamlardan rivojlanish darajasini monitoring qilish va iqtisodiy siyosatni shakllantirish maqsadida foydalanadi.1 alohida firmalar faoliyatiga baho berishda qo„llaniladigan ko„rsatkichlardan farqli tarzda bu ko„rsatkichlar milliy iqtisodiyotning barcha sub‟ektlari faoliyatiga umumiy baho berish, makroiqtisodiy tahlil o„tkazish, mamlakat iqtisodiyotining jahon xo„jaligida raqobatga bardoshliligi darajasini aniqlash imkonini beradi. bu ko„rsatkichlarga quyidagilar kiradi: · yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), yalpi milliy daromad (yamd), sof milliy daroimad (smd), shaxsiy …

2 / 15

i miqdori va boshqalar. davlat budjeti taqchilligi va inflatsiya sur‟ati kabi ko„rsatkichlar umumiy makroiqtisodiy vaziyatga baho berishda qo„llanilsa, yaim, sim, yamd, smd, shd, shtd, c, s ko„rsatkichlari milliy ishlab chiqarishning parametrlarini va dinamikasini tahlil etishda foydalaniladi. 1 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2015): 17 10 bu ko„rsatkichlar iqtisodiyotning barcha sub‟ektlari faoliyatlari natijasi sifatida aniqlanib, ularni hisoblashning asosini milliy hisobchilik tizimi(mht) tashkil etadi. mht mamlakat buxgalteriyasi vazifasini o„tagani holda uning standartlaridan kelib chiqqan holda makroiqtisodiy ko„rsatkichlarni hisoblash, mamlakatlararo taqqoslovlarni amalga oshirish imkonini beradi. mamlakat iqtisodiyotining haqiqiy holatini o„rganish, unga tizimli baho berish uchun yuqorida sanab o„tilgan barcha ko„rsakichlardan foydalanish zarur, aks holda bir tomonlama yondoshuvga yo„l qo„yilishi mumkin. 2.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari makroiqtisodiy statistika va tahlilda uzoq davr mobaynida yalpi milliy mahsulot va yalpi ichki mahsulot ko„rsatkichlaridan baravar foydalanib kelindi. har ikkala agregat ko„rsatkich ham mamlakatdagi iqtisodiy faollik …

3 / 15

ra: yalpi ichki mahsulot - mamlakat hududida ma‟lum muddat davomida ishlab chiqarilgan pirovard tovarlar va xizmatlar bozor baholarining umumiy yig„indisidan iborat.2 yaim ning «ichki» deb atalishiga sabab uning mamlakat rezidentlari tomonidan yaratilishidir. rezident deganda faqatgina mamlakatning yuridik va jismoniy shaxslari tushunilmaydi. chunki mamlakat yuridik shaxsi boshqa mamlakat hududida bir yildan ortiq faoliyat yuritsa o„sha mamlakat rezidenti deb qaraladi. «milliy tegishliligi va fuqaroliligidan qat‟iy nazar, mazkur mamlakatning iqtisodiy hududida iqtisodiy manfaat markaziga ega bo„lgan (ishlab chiqarish faoliyati bilan shug„ullanadigan, yoki mamlakat hududida bir yildan ortiq yashayotgan) barcha iqtisodiy birliklar(korxonalar, uy xo„jaliklari) rezident hisoblanishadi» 3. elchixonalar va harbiy bazalar o„zlari tegishli bo„lgan mamlakatlarning iqtisodiy makoni bo„lib qolaveradilar. aynan shu jihat yaimni hisoblashda iqtisodiy va jug„rofiy hudud o„rtasidagi farq deb qaraladi. yaim uch xil usul bilan hioblanadi: 1) ishlab chiqarish usuli; 2 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2015): 21 3агапова т.а., серегина с.ф. макроэкономика:учебник.-10-е изд.перераб. и …

4 / 15

yakuniy tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarishning turli bosqichlarida qo„shilgan qiymatlar yig„indisi sifatida aniqlanadi. yaimni bu usulda aniqlash statistik jihatdan qulay bo„lishi bilan birga uni hisoblashning muhim shartiga amal qilish, ya‟ni bir qiymatni ikki bor hisobga olish, yoki oraliq mahsulot qiymatini yaimga kiritib yuborishning oldini oladi. ishlab chiqarish hajmini to„g„ri hisoblash uchun joriy yilda ishlab chiqarilgan tovar va ko„rsatilgan xizmatlar qiymati bir marta hisobga olinish kerak. ko„pgina mahsulotlar bozorga borguncha bir nechta ishlab chiqarish bosqichini o„taydi. shu sababli yaimda ayrim mahsulotlarni ikki va undan ko„p marta hisobga olmaslik uchun, faqat pirovard mahsulotning bozor qiymati hisobga olinadi, oraliq mahsulotlar esa hisobga olinmaydi. yakuniy tovarlar va xizmatlar deganda ularning ishlab chiqarish, yoki ichki ayirboshlash siklidan chiqqan, yakuniy iste‟mol, jamg„arish yoki eksport uchun foydalaniladigan qismi tushuniladi. yakuniy tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarishda sarflangan oraliq tovarlar va xizmatlar bahosi yaimga qo„shilmaydi. qo‘shilgan qiymat tovar va xizmatlarning sotish bahosi bilan ularni ishlab chiqarish uchun foydalanilgan xom …

5 / 15

hers, 2015): 21-23 5 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2015): 22 2000-2018 yillarda sanoat tarmoqlarining yaim dagi ulushi ortib borayotganligi progressiv tarkibiy siljishdan dalolat beradi. mamlakatimizda iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishini takomillashtirish borasida olib borilgan chora-tadbirlar natijasida ijobiy sifat o„zgarishlariga erishildi. bu avvalambor yaimning tarmoq tarkibida ro„y bergan o„zgarishlarda o„z aksini topadi. 2.1-jadval ma‟lumotlariga tayangan holda o„zbekiston respublikasida ishlab chiqarilgan yaimning tarmoq tuzilishini ko„rib chiqamiz. mustaqillik yillarida xomashyo resurslarini chuqurroq qayta ishlash, yuqori qo„shilgan qiymatli tovarlar ulushining ortishiga qaratilgan tarkibiy siyosatni amalga oshirish natijasida mamlakat yalpi ichki mahsulot tarkibida qishloq xo„jaligi ulushining pasayishi va sanoat, xizmat ko„rsatish sohalarining ulushini ortishi kuzatilmoqda. 2.1-jadval o‘zbekiston respublikasida yaim ishlab chiqarish tarkibi6 yillar yai m sanoa t qishloq xo‘jaligi quri- lish transpor t va aloqa savdo va umumiy ovqatla nish boshq alar sof soliqlar 2000 100 16,2 34,4 6,9 8,8 12,3 21,4 12,5 2001 100 16,0 34,0 6,6 8,6 …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar"

2- mavzu. asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar reja: 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar 2.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari 2.3. yalpi ichki mahsulotni hisoblash usullari 2.4. milliy hisobchilik tizimidagi boshqa ko‘rsatkichlar va ular o‘rtasidagi nisbat 2.5. nominal va real yalpi ichki mahsulot 2.6. asosiy makroiqtisodiy ayniyatlar 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini tahlil qilish, milliy iqtisodiyot rivojlanishidagi muammolarni aniqlash hamda uni yanada rivojlantirish bo„yicha chora-tadbirlar ishlab chiqarish uchun bir qator iqtisodiy ko„rsatkichlardan foydalaniladi. hukumat statistik raqamlardan rivojlanish darajasini monit...

This file contains 15 pages in DOCX format (37.9 KB). To download "asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatki… DOCX 15 pages Free download Telegram