makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar

DOC 19 pages 234.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 234.5 KB

File type DOC

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar reja: kirish 1. makroiqtisodiy ko’rsatkichlarning mohiyati 2.makroiqtisodiyotda foydalaniladigan miqdor ko’rsatkichlari 3. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar fanining mazmuni va o‘rganish ob’ekti 4. asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularning iqtisodiyotdagi ahamiyati 5. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning tahlili va ularning iqtisodiy siyosatdagi roli xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar fani mamlakat iqtisodiyotining umumiy holatini raqamlar va statistik ma’lumotlar yordamida o‘rganadigan fandir. u milliy iqtisodiyotda ishlab chiqarish, iste’mol, investitsiya, davlat xarajatlari, eksport va import, inflyatsiya kabi jarayonlarni o‘lchash, tahlil qilish va baholash bilan shug‘ullanadi. bu fan iqtisodiyotning umumiy hajmini va rivojlanish sur’atlarini aniqlash, milliy daromad, ishsizlik, inflyatsiya va savdo balansi kabi asosiy ko‘rsatkichlarni tahlil qilish hamda iqtisodiy siyosatni ishlab chiqishda zarur bo‘lgan ma’lumotlarni taqdim etishni maqsad qiladi. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning eng asosiylari — yalpi ichki mahsulot (yaim), yalpi milliy mahsulot (yamm), milliy daromad, inflyatsiya darajasi, ishsizlik darajasi, tashqi savdo balansi va davlat byudjeti defitsiti yoki profitsitidir. yaim mamlakat hududida ma’lum davrda ishlab chiqarilgan barcha yakuniy mahsulot va xizmatlarning …

2 / 19

adi. u mamlakat miqyosida ishlab chiqarish, iste’mol, investitsiya, davlat xarajatlari, inflyatsiya, ishsizlik va tashqi savdo kabi jarayonlarni o‘rganadi. bu fan iqtisodiyotda sodir bo‘layotgan jarayonlarni raqamlar orqali ifodalab, ularni tahlil qilish hamda iqtisodiy siyosatni shakllantirish uchun zarur ma’lumotlarni beradi. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar ichida eng muhimlari — yalpi ichki mahsulot (yaim), yalpi milliy mahsulot (yamm), milliy daromad, inflyatsiya darajasi, ishsizlik darajasi va tashqi savdo balansi hisoblanadi. yaim mamlakat hududida ishlab chiqarilgan barcha yakuniy mahsulot va xizmatlarning umumiy qiymatini bildiradi, yamm esa mamlakat fuqarolari tomonidan yaratilgan mahsulotlar qiymatini, ular qayerda bo‘lishidan qat’i nazar, o‘z ichiga oladi. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar yordamida iqtisodiyotning o‘sish sur’atlari, narxlar darajasining o‘zgarishi, aholining bandlik holati, davlat byudjeti daromad va xarajatlari o‘rtasidagi muvozanat kabi masalalar tahlil qilinadi. shu orqali davlat iqtisodiy siyosatining samaradorligi baholanadi va kelajakdagi iqtisodiy qarorlar uchun asos yaratiladi. bu fan statistika, iqtisodiy tahlil, moliya, xalqaro iqtisodiyot va davlat boshqaruvi kabi boshqa fanlar bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ularni o‘zaro uyg‘un …

3 / 19

ining o’zaro bog’liqligi va muvozanatli rivojlanishi talab qilinadi. milliy iqtisodiyotda ishlab chiqarish, xizmat ko’rsatish hajmi va ularning o’sishi bir qator ko’rsatkichlar tizimi orqali makroiqtisodiy darajada aniqlanib, tahlil qilinadi. makroiqtisodiy ko’rsatkichlar orqali butun iqtisodiyotning holati uning o’sishi yoki orqaga ketishi tahlil qilinib, xulosa chiqariladi. ular yordamida davlat o’z iqtisodiy siyosatini belgilaydi. makroiqtisodiy ko’rsatkichlar tizimi, yaimni uning harakatining barcha bosqichlarida, ya’ni ishlab chiqarish, taqsimlash, qayta taqsimlash va natijada foydalanish bosqichlarida ko’rgazmali shaklda aks ettirishga imkon beradi. nihoyat mazkur ko’rsatkichlar tizimi mavjud resurslar va ulardan foydalanishning mos kelishi (tengligi) kuzatilganda, mamlakatdagi umumiy iqtisodiy muvozanatlik holatini aks ettiradi. muayyan mamlakat iqtisodiy holatini ifoda etuvchi ko’rsatkichlar makroiqtisodiy ko’rsatkichlar deb yuritiladi. makroiqtisodiy ko’rsatkichlar miqdor va sifat ko’rsatkichlariga guruhlanadi. makroiqtisodiy miqdor ko’rsatkichlari muayyan mamlakatlar iqtisodiyotini ifodalasa, sifat ko’rsatkichlari mazkur mamlakatlar iqtisodiyotini nisbiy jihatdan aks ettiradi. makroiqtisodiy miqdor ko’rsatkichlariga kuyidagi ko’rsatkichlar kiradi : yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), milliy daromad (md), shaxsiy daromad (shd), ixtiyordagi …

4 / 19

mamlakatlarda ijtimoiy ishlab chiqarishning kengaytirilgan tushunchasiga amal qilinadi. shu ma’noda, ijtimoiy ishlab chikarish - iqtisodiyotning daromad yaratuvchi barcha soxalarining ishlab chiqarishidir. bu erda moddiy ishlab chiqarish soxalaridan tashqari, pulli xizmatlar ko’rsatuvchi tarmoqlar (moliya, sug’urta, sog’liqni saqlash, maorif va boshqalar) xam ijtimoiy ishlab chikarishga kiradi. shu sababli, bozor iktisodiyotiga o’tgan mamlakatlarda yaratilgan ijtimoiy mahsulot tarkibiga tovarlar xam, xizmatlar xam, milliy daromadda esa, tovarlarni sotishdan, xizmat ko’rsatishdan olingan daromadlar xisobga olinadi, ijtimoiy ishlab chiqarishdan chetda fakat bepul xizmatlar ko’rsatish jarayonlari qoladi. chunki bepul xizmatlar ko’rsatuvchi tarmoqlarda daromad yaratilmaydi va xar qanday mamlakatda bu tarmoqlar davlat xisobiga faoliyat ko’rsatadi. ijtimoiy ishlab chikarish tushunchasidagi farq natijasida, mamlakatlar o’zining mazmuniga ko’ra ajratib turuvchi ko’rsatkichlardan foydalanadi, ularni xisoblashning turli uslublari ko’llaniladi. makroiqtisodiy miqdor ko’rsatkichlari o’rtasidagi o’zaro bog’liqlikni milliy hisoblar tizimi orqali quyidagicha ifodalash mumkin; 1) barcha tarmoqlarning yalpi ishlab chiqarishi – oraliq iste’mol = yalpi ichki mahsulot. 2) yalpi ichki mahsulot - amortizatsiya = sof ichki …

5 / 19

korxona va tashkilotlarda ishlab chirarilgan tovar va xizmatlarning umumiy yiuindisidan iboratdir. yalpi ichki mahsulot 3 xil usul asosida aniqlanadi ; 1) ishlab chiqarish usuli – bunda yalpi ichki mahsulot barcha qo’shilgan qiymatlar yig’indisi sifatida aniqlanadi. yalpi ichki mahsulot = ∑ qq 2) xarajatlar usuli – bunda yakuniy iste’molchilarning xarajatlari yig’indisi sifatida aniqlanadi. yalpi ichki mahsulot = s + i + g + xn bu erda s – shaxsiy iste’mol xarajatlari; i– investitsiya xarajatlari ya’ni xususiy ichki investitsiyalar ; g – davlat xarajatlari ya’ni tovar va xizmatlarnin davlat xaridi ; xn – chet elliklarning xarajatlari, ya’ni sof eksport; 3) daromadlar usuli – bunda yalpi ichki mahsulot barcha yakuniy iste’molchilarning daromadlari yig’indisi sifatida aniqlanadi. shu bilan birga yalpi ichki mahsulot tarkibiga biznesga egri soliqlar va amortizatsiya ham kiritiladi. yaim = amortizatsiya + biznesga egri soliqlar + ijara haqi + foiz ko’rinishidagi daromadlar + yollanma ishchilarning ish haqi + yakka tartibdagi qo’yilmalardan daromadlar …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar"

makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar reja: kirish 1. makroiqtisodiy ko’rsatkichlarning mohiyati 2.makroiqtisodiyotda foydalaniladigan miqdor ko’rsatkichlari 3. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar fanining mazmuni va o‘rganish ob’ekti 4. asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularning iqtisodiyotdagi ahamiyati 5. makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning tahlili va ularning iqtisodiy siyosatdagi roli xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar fani mamlakat iqtisodiyotining umumiy holatini raqamlar va statistik ma’lumotlar yordamida o‘rganadigan fandir. u milliy iqtisodiyotda ishlab chiqarish, iste’mol, investitsiya, davlat xarajatlari, eksport va import, inflyatsiya kabi jarayonlarni o‘lchash, tahlil qilish va baholash bilan shug‘ullanadi. bu fan iqtisodiyotning umumiy hajmini va riv...

This file contains 19 pages in DOC format (234.5 KB). To download "makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar DOC 19 pages Free download Telegram