yurak tuzilishi

PPTX 27 стр. 4,8 МБ Бесплатная загрузка

27 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 27

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 27

qon aylanishining ahamiyati, yurakning tuzilishi slayd yurak tuzilishi reja: 1. qon aylanishining ahamiyati 2. yurakning tuzilishi 3. yurak avtomatiyasi 4. yurak sikli 5. yurak ishining nerv boshqarilishi 6. yurak ishining gumoral boshqarilishi qon aylanishining ahamiyati yurak va qon tomirlari qon aylanish sistemasi organlari hisoblanadi. yurak muskullari qisqarib, organizmda qonning to'xtovsiz oqib turishini ta’minlaydi. qonning tomirlar bo'ylab oqib turishi qon aylanishi deyiladi. qon aylanishi tufayli to‘qima va hujayralarga oziq moddalar va kislorod to'xtovsiz kelib turadi, moddalar almashinuvi mahsulotlari organizmdan chiqarib turiladi. yurak taraqqiyoti. yurak taraqqiyoti embrion rivojlanishining ikkinchi haftasida chap va o’ng tomonda, endoterma va mezodermaning vistseral varag’i orasida mezenxima hujayralarining to’plamlaridan boshlanadi. bu hujayralarning siljishi natijasida cho’zinchoq naychalar – yurak kurtagi vujudga keladi. yurak kurtagining mezenxima hujayralari differen-tsiallashib endoteliy hujayralariga aylanadi keyinchalik chap va o’ng naychalarning o’zaro qo’shilishi natijasida yagona nay hosil bo’lib, ular devoridan endokard vujudga keladi. bu jarayon bilan ayni vaqtda mezodermaning visseral varag’i yurak kurtagini pastdan o’raydi. …

2 / 27

g orqa tutqichi; 16 – yurak bo’shlig’i; 17 – epikard; 18 – miokard; 20 – yurak oldi xaltasi; 21 – pericardial bo’shliq; 22 – reduksiyaga uchrayotgan tutqich (i.v.almazov, l.s.sutulovdan) yurakning tuzilishi yurak qon aylanish sistemasining markaziy organi hisoblanadi. yurak xaltaga o'xshash muskulli organ bo'lib, ko'krak qafasida, to‘sh suyagi orqasida joylashgan. uning ko'proq qismi ko'krak qafasining chap qismida turadi. yurakning kattaligi odam mushtidek keladi. uning massasi erkaklarda 220-300 g, ayollarda 180-220 g bo'ladi. yurakning tuzilishi: a - tashqi ko'rinishi, b – ichki tuzilishi: 1 - aorta yoyi, 2- yuqori kovak vena, 3 - o‘pka arteriyasi, 4 - o'pka venasi, 5 - pastki kovak vena, 6- o'ng bo‘lmasi, 7 - chap bo'lmasi, 8 - tavaqali klapanlar, 9 - chap qorincha, 10- o'ng qorincha. yurak nasos singari qonni qon tomirlariga haydab chiqaradi. tinch turgan odam yuragining yurak qorinchalari bir marta qisqarganda 65-70 ml qonni aortaga chiqaradi. bu yurakning sistolik hajmi deb ataladi. sistolik …

3 / 27

n orqali chap qorinchaga ochiladi. bo‘lmalar qisqarganida ulardagi klapanlar qorinchalar bo‘shlig‘iga ochilib, qon bo‘lmalardan qorinchalarga oqib o‘tadi. chap qorincha bilan aorta qon tomiri o‘rtasida hamda o‘ng qorincha bilan o‘pka artenyasi o‘rtasida bittadan yarimoysimon klapanlar joylashgan. yurak bo‘lmalari devori ancha yupqa, muskullari kuchsiz rivojlangan. yurak qorinchalari muskullari qonni katta va kichik qon aylanish doiralari orqali chiqarib, katta ish bajaradi. shu sababdan qorinchalar devori qalin va muskulli bo‘ladi. ayniqsa, qonni katta qon aylanish doirasiga chiqaradigan chap qorincha muskullari kuchli rivojlangan. uning devori o‘ng qorincha devoriga nisbatan 2-3 marta qalin bo'ladi. yurakning tuzilishi o‘ng bo‘lmacha chap qorincha o‘ng qorincha chap bo‘lmacha yurak kameralari yuqorigi kovak vena pastki kovak vena aorta yirik qon tomirlari uch tavaqali klapan ikki tavaqali klapan yarimoysimon klapanlar yurak klapanlari endokard (endocardum). endokard yurakning ichki, nisbatan yupqa qavatidir. u yurak barcha kameralarining ichki yuzasini, shuningdek so’rg’ichsimon mushaklar, pay ipchalar, klapanlarni qoplaydi endokard ichki, bevosita qonga yondoshgan qatlami endoteliy qavati biriktiruvchi …

4 / 27

i hujayralar – mezoteliy bilan qoplangan. yurak devori toj arteriyalar hisobiga oziqlanadi. toj arteriyalar tarmoqlanib yurak devorining uchala qavatiga yo’naladi va kapillarlarga bo’linadi. kapillarlar qo’shilib toj venalarini hosil qiladi. toj venalar o’ng bo’lmachaga yoki g’ovak venasi ichiga quyiladi. yurak tibeziya tomirlari deb ataluvchi maxsus tomirlar sistemasi bo’lib, u tomirlar bevosita yurak kameralariga tutashadi. yurak avtomatiyasi tinch holatda yurak 1 minutda 70 marta qisqaradi. yurak bir kecha-kunduzda 100000 marta qisqarib, 10 tonnaga yaqin qonni qon tomirlariga chiqaradi. yurak tanadan ajratilganda ham ma’lum vaqt davomida qisqarib turadi. bu xususiyat yurak muskullarida joylashgan maxsus hujayralarda paydo bo‘lib turadigan qo‘zg‘alishlar bilan bog‘liq. yurakning o‘z muskullarida paydo bo‘ladigan qo‘zg‘alishlar ta’sirida bir me’yorda qisqarish xususiyati yurak avtomatiyasi deyiladi. yurak sikli yurak bo‘lmalari va qorinchalar navbat bilan qisqaradi. yurak bo‘lmalari va qorinchalarining bir martadan qisqarib, bo‘shashi yurak sikli deyiladi. yurak bo‘lmalarining qisqarishi 0,1 sekund davom etadi; qon bo‘lmalardan qorinchalarga chiqariladi. shundan so‘ng chap va o‘ng qorinchalar 0,3 …

5 / 27

va qisqarish tezligini oshiradi. yurak ishining gumoral boshqarilishi yurak ishining gumoral boshqarilishi gormonlar va boshqa biologik faol moddalar bilan bog‘liq. buyrakusti bezi gormoni adrenalin, kalsiy tuzlari yurakning qisqarishini kuchaytiradi va tezlashtiradi. buyrakusti bezining miya qismida ishlab chiqariladigan adrenalin gormoni, xuddi simpatik nervga o‘xshab, yurak ishini tezlashtiradi va arterial bosimni oshiradi. gipofiz bezining orqa bo‘lagidan chiqadigan vazopressin gormoni ham qon tomirlarini toraytirib, bosimni oshiradi. boshqa biologik faol moddalar va kalsiy tuzlari esa yurak ishiga teskari ta’sir ko‘rsatadi. qon aylanish sistemasi organlari ishining boshqarilishi nerv sistemasi va gumoral omillarning organlarga birgalikda ta’sir ko!rsatishi bilan bog‘liq. masalan, kishi jismoniy mehnat bilan shug‘ullanganida muskullar va paylardagi retseptorlardan keladigan nerv impulslari markaziy nerv sistemasiga kelib, yurak ishini boshqarib turadi. yurak ishining gumoral boshqarilishi yurakning o’tkazuvchi sistemasi. bu sistema o’tkazuvchi (atipik) yurak mushak hujayralari dan iborat bo’lib, ular impulslarni (qo’zg’alishni) vujudga keltiradi va uni qisqaruvchi (tipik) yurak mushak hujayralariga o’tkazadi. yurakning o’tkazuvchi sistemasi tarkibiga sinus-bo’lmacha yoki …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yurak tuzilishi"

qon aylanishining ahamiyati, yurakning tuzilishi slayd yurak tuzilishi reja: 1. qon aylanishining ahamiyati 2. yurakning tuzilishi 3. yurak avtomatiyasi 4. yurak sikli 5. yurak ishining nerv boshqarilishi 6. yurak ishining gumoral boshqarilishi qon aylanishining ahamiyati yurak va qon tomirlari qon aylanish sistemasi organlari hisoblanadi. yurak muskullari qisqarib, organizmda qonning to'xtovsiz oqib turishini ta’minlaydi. qonning tomirlar bo'ylab oqib turishi qon aylanishi deyiladi. qon aylanishi tufayli to‘qima va hujayralarga oziq moddalar va kislorod to'xtovsiz kelib turadi, moddalar almashinuvi mahsulotlari organizmdan chiqarib turiladi. yurak taraqqiyoti. yurak taraqqiyoti embrion rivojlanishining ikkinchi haftasida chap va o’ng tomonda, endoterma va mezodermaning vistseral varag’i o...

Этот файл содержит 27 стр. в формате PPTX (4,8 МБ). Чтобы скачать "yurak tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yurak tuzilishi PPTX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram

yurak tuzilishi

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "yurak tuzilishi"

Похожие файлы