kimyoviy_birikmalarni_kilassifikatsiyasi_va_tizimi,_ularning_ahamiyati

PDF 20 pages 1011.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1011.2 KB

File type PDF

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: anorganik birikmalarning asosiy sinflari kimyoviy birikmalarni kilassifikatsiyasi va tizimi, ularning ahamiyati www.arxiv.uz  i. oksidlar  elementlarning kislorod bilan hosil qilgan birikmalari oksidlar deyiladi.  oksidlarning nomlanishi. o'zgarmas valentli elementlar oksidining nomi shu element nomiga oksid so’zini qo’shish bilan hosil qilinadi. mn: к2о, na2o, cao. agar element o’zgaruvchan valentli bo’lsa elementning nomi yoniga qavs ichida rim raqami bilan elementning valentligi ko’rsatiladi: www.arxiv.uz  oksidlar kimyoviy xossalariga qarab 4 guruhga bo’linadi:  1. asosli oksidlar 2. kislotali oksidlar  3. amfoter oksidlar 4. indiferent yoki betaraf oksidlar.  oksidlarning olinishi:  1. metall yoki metalloidning о2 bilan birikishi:  4fe + 3o2 = 2fe2o3 4p + 5o2 = 2p2o5 s + o2 = so2  2. murakkab moddalarning o2 da yonishi: ch4 + 2o2 = co2 + 2h2o  3. gidroksidlarning parchalanishi:  2 fe(oh)3 = fe2o3 + 3h2o mn(oh)2 = mno + h2o www.arxiv.uz  4. tuzlarning parchalanishi:  …

2 / 20

3, mno2, pbo2, fe2o3  kimyoviy xossalari:  ai2o3 + 6hci = 2aici3 + 3h2o ai2o3 + 2naoh = 2naaio2 + h2o www.arxiv.uz  4. indiferent yoki betaraf oksidlar. tuz hosil qilmaydigan oksidlarga betaraf oksidlar deyiladi. mn: no, co, n2o  kimyoviy xossalari:  1. 2.  3. 2no + ci2 → 2noci www.arxiv.uz  ii. kislotalar  kislota tarkibida vodorod atomi bo’lgan va uning o’rnini metall atomlari olishi natijasida tuz hosil qiladigan murakkab moddalar. mn:  2ai + 6hci = 2aici3 + 3h2↑ mg + h2so4 = mgso4 + h2↑  kislotalar tarkibidagi vodorod atomining soniga qarab bir necha negizli bo’ladi. mn: hci, hbr, hf, ch3cooh, hno3, hno2. hcio2 – 1 negizli  h2co3, h2c2o4, h2s, h2so3, h2so4 – 2 negizli  h3bo3, h3po4, h3aso4, - 3 negizli  kislotalar suvdagi eritmalarda negizligiga qarab bir necha bosqichda dissotsilanadi. mn:  hci ↔ h+ + ci-  h2so4 ↔ h+ …

3 / 20

eritib:  н2 + сi2 = 2hci f2 + h2 = 2hf  tuzlarga boshqa kislotalarni ta`sir etirib:  naci + h2so4 = nahso4 + hci↑ kno3 + h2so4 = khso4 + hno3 www.arxiv.uz  kislotalarning fizikaviy xossalari: oddiy sharoitda suyuq (hci, h2so4, hno3) va qattiq (h3bo3, h2c2o4) holda bo’ladi. kislotalar suvda yaxshi eriydi. eritmasi terini kuydiradi va nordon mazaga ega bo’ladi.  kimyoviy xossalari:  neytrallanish reaksiyasi: naoh + hci = naci + h2o  metallar bilan ta’siri: mg + 2hci = mgci2 + h2 ↑  asosli oksidlar bilan reaksiyaga kirishib tuz hosil qiladi:  cuo + 2hno3 = cu(no3)2 + h2o  tuzlar bilan ta’siri: baci2 + h2so4 =↓baso4 + 2hci  qizdirganda parchalanishi: h2so4 h2o + so3  6. ko’k lakmusni qizartiradi, metiloranjni rangsizlantiradi. www.arxiv.uz  3. asoslar  molekulasida metall atomi va bir yoki bir nechta gidroksil (oh) guruhi bo’lgan murakkab moddalarga asoslar deyiladi.  …

4 / 20

ir(iii)-gidroksidi www.arxiv.uz  asoslarning olinishi:  aktiv metallarni h2o bilan ta`siri:  2na + 2h2o = 2naoh + h2↑; 2k + 2h2o = 2koh + h2↑  asosli oksidlarga н2о ta’siri :  na2o + h2o = 2naoh; cao + h2o = ca(oh)2  suvda yomon eriydigan asoslarning olish uchun ularni tuzlariga ishqorlar ta`sir etiriladi:  cuci2 + 2naoh = cu(oh)2↓+ 2naci; feci2 + 2koh = fe(oh)2↓ + 2kci  4. tuz eritmalarini elektroliz qilish bilan ham asos hosil qilish mumkin (ishqor)lar olinadi, masalan:  naci + h2o na+ + h2↑ + ci2↑ + oh-  h2o = h+ + oh-  naci = na+ + ci-  2ci- - 2 e → ci2 - anod  2h+ + 2 e → h2 - katod  eritmada: na+ + oh- = naoh www.arxiv.uz  asoslarning xossalari:  1. asoslarning kislotalar bilan reaksiyasi:naoh + hci = naci + h2o  2. …

5 / 20

tuzi; na2co3 – sodda,  k2co3 – potash; kno3 – kaliyli selitra. www.arxiv.uz  2.nordon tuzlar. kislota tarkibidagi h2 atomlarining bir qismi metallga almashinganda hosil bo’lgan tuz nordon (gidro) tuz deyiladi.  nomlanishi. nahso4 – natriy bisulfat (yoki natriy gidrosulfat);  nahco3 – natriy bikarbonat (yoki natriy gidrokarbonat);  nah2po4 – natriy digidrofasfat;  ca(h2po4)2 – kalsiy digidrofasfas;,  ai2(hpo4)3 – alyuminiy gidrofosfat  nordon tuz suvli eritmaldarida quyidagicha dissosiyalanadi:  nahso4↔na++hso4 -; hso4 - ↔ h+ + so4 -2 www.arxiv.uz  оlinishi:  1. kislotalarga oz miqdorda asos ta’sir etirib: h2so4 + koh = khso4 + h2o  2. normal tuzlarga kislotalar ta’sir etirib:  ca3(po4)2 + h3po4 = 3cahpo4 ca3(po4)2 + h3po4 = ca(h2po4)2  3. ishqorlarga kislotali oksidlar mo’l miqdorida ta’sir etirib:  ba(oh)2 + 2co2 = ba(hco3)2  4. tuzlar gidrolizga uchraganda: k2co3 + h2o = khco3 + koh  3. gidroksid tuzlar. tarkibida metall atomi …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy_birikmalarni_kilassifikatsiyasi_va_tizimi,_ularning_ahamiyati"

mavzu: anorganik birikmalarning asosiy sinflari kimyoviy birikmalarni kilassifikatsiyasi va tizimi, ularning ahamiyati www.arxiv.uz  i. oksidlar  elementlarning kislorod bilan hosil qilgan birikmalari oksidlar deyiladi.  oksidlarning nomlanishi. o'zgarmas valentli elementlar oksidining nomi shu element nomiga oksid so’zini qo’shish bilan hosil qilinadi. mn: к2о, na2o, cao. agar element o’zgaruvchan valentli bo’lsa elementning nomi yoniga qavs ichida rim raqami bilan elementning valentligi ko’rsatiladi: www.arxiv.uz  oksidlar kimyoviy xossalariga qarab 4 guruhga bo’linadi:  1. asosli oksidlar 2. kislotali oksidlar  3. amfoter oksidlar 4. indiferent yoki betaraf oksidlar.  oksidlarning olinishi:  1. metall yoki metalloidning о2 bilan birikishi:  4fe + 3o2 = 2fe2o3 4p + 5o2 = 2p2o5 s...

This file contains 20 pages in PDF format (1011.2 KB). To download "kimyoviy_birikmalarni_kilassifikatsiyasi_va_tizimi,_ularning_ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy_birikmalarni_kilassifi… PDF 20 pages Free download Telegram