sun’iy sintetik tolalar va iplar

PPTX 20 pages 932.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 932.7 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

слайд 1 sun’iy sintetik tolalar va iplar reja: tolalarning olinish usullari. asosiy xossalari. ishlatilishi. . xx-asrning boshlariga kadar deyarli barcha tola va matolar olish uchun fakat tabiiy tolali materiallar: paxta, jun, lub, tabiiy ipak, kanop ishlatilib kelingan. lekin, bu zamon talablariga sifat va mikdor kursatgichlari sun’iy va sitetik tolalar olish usullari ishlab chikildi. bunday tolalar, odatda, sun’iy va sintetik tolalar deb yuritiladi. tabiiy tolalar yukori molekulyar tabiiy organik moddalardan usimlik organlari va xayvonlar junidan, shuningdek, tut va eman ipak kurti iplaridan olinadi. bundan tashkari, tabiiy tolalar yukori molekulyar anorganik moddalardan xam (m: asbest). ishlab chikiladi. kimyoviy tolalar esa uz navbatida sun’iy va sintetik buladi. sun’iy kimyoviy tolalar- tabiiy polimerlardan (viskoza, mis-ammiak, tsellyuloza, atsetotlari xamda oksidlardan tayyorlanadigan tolalar) kimyoviy tolalar esa sintetik polimerlar(polmanid, poliefir, poliokrilonitril, polivinilepirt, poliefir, poliokrilonitril, polivinilepirt, pollolefin va shu kabilardan) oniladi. xozir 500 ga yakin kimyoviy tolalar ma’lum bulib, ulardan 40 ga yakin sanoat ishlab chikarishiga joriy etilgan. …

2 / 20

g kimyoviy tolalar ishlab chikaradigan tarmogi yaxshi yulga kuyilgan. fargona otsetat ipak (sun’iy tola) zavodi, navoiy nitron tolasi (jun urnida ishlatiladigan sitetik tola) zavodi shular jumlasidandir. uzbekistonda tsellgoloza atsetat zavodlari xam bulib, ularda ishlab chikariladigan tsellyuloza atsetotdan diatsetet va triatsetat kabi sun’iy tola olinadi. iii va iv sort paxta linti xom ashyo sifatida ishlatilad. tsellyuloza, undan esa tsellonitron tola olinadi. meditsina maksadlari uchun ishlatiladigan suvda eriydigan atsetat tolalar xam yaratilmokda, ular karboksimetiltsellyulozadan yoki atsetat tsellyulozani kislotada gidrolizlab olinadi. kimyoviy tola ishlab chikarishning usishiga kuyidagilar sabab bulmokda: kimyoviy tolalarning ijobiy fizik-mexanik va ekspluatatsion xossalari. ularni kupligi (neftь, gaz, toshkumir, yogoch, kishlok xujalik chikindilari va x.k.) xamda bu xom ashyo zaxiralarining kupligi. kimyoviy tola ishlab chikarishda texnik-iktisodiy kursatkichlar tabiiy tola ishlab chikarishdagiga karaganda yukori. masalan: 1t paxta ishlab chikarishuchun 1660 soat/kishi yoki 1 t tabiiy ipak ishlab chikarish uchun 35000 soat/kishi talab etilsa, 1t kapron ipagi ishlab chikarish uchun 1400 soat/kishi , …

3 / 20

asi ishlatiladi. tsellyulota - qog`oz kombinatlarida yog`och 7mm gacha kattalikdagi payraxalarga maydalanadi va ishqor eritmasida qaynatiladi. natijada kulrang tsellyuloza massasi hosil bo`ladi. bu massa oqartiriladi va karton listlari tarzida presslanadi. tsellyuloza ksatogenati, 4-5%li o`yuvchi natriy eritmasidan eritilgandan qovushqoq yigiruv eritmasi - viskoza hosil bo`ladi. yigiruv eritmasi 25-30 soat mobaynida 16°s temperaturadayetiltiriladi, bunda u aralashtirilib turiladi, filtrlanadi va havo pufakchalaridan tozalanadi.yetilish jarayonida yigiruv eritmasi buralish va ip shaklini olish xususiyatiga erishadi.viskoza nasoslar yordamida trubalar orqali yigiruv mashinalariga uboriladi, uyerda shisha naychalari orqali o`tadi va filtrlardan kuch bilan chiqib, sulfat kislota va uning tuzlari solingan cho`ktirish vannasiga tushadi. cho`ktirish vannasida viskoza ishqori neytrallanadi, ksantogenat elementlariga ajraladi va tsellyulozaingichka viskoza ipak tolalari tarzida tushadi. profillangan tolalar gazlamaasosli sun'iy mo`yna olish uchun ishlatiladi. profillangan kesimli to`qimachilik viskoza ipidan olingan sun'iy mo`yna tabiiy mo`ynaga o`xshash ko`rinish beradigan optik effektga egabo`ladi. mtilon — modifikatsiyalanadigan junga o`xshash viskoza tola bo`lib, gilamlarni tukli qilish uchun ishlatiladi. viskoza tolalarini …

4 / 20

a tolalarning pishiqligi tabiiy ipaknikidan past, juda pishiq viskoza tolalaridan esa ancha yuqori. oddiy tolalarning nisbiy uzilish nagruzgasi 9,8 kn/teks; juda pishiq tolalarniki 45 kn/teksgacha, ho'1 holatda pishiqligi 50-60% gacha pasayadi. normal tolalarning uzilishdagi uzayishi 22%ga, juda pishiq tolalarniki 6 - 10% gayetadi. to`liq uzayishning anchagina qoldiq deformatsiya tashkil etadi. shuning uchun viskoza tolalardan tayyorlangan buyumlar ancha g`ijimlanuvchi bo`ladi. polinoz tola. polinoz tola viskoza shtapel tolaning bir xili bo`lib, xossalari jihatidan uzun tolali paxta tolalarining xossalariga yaqin turadi. polinoz tolalar ishlab chiqarish jarayoni oddiy viskoza tolalar olish jarayoniga o`xshaydi. polinoz tolalarning asosiy ko`rsatkichlari: chiziqii zichligi 0,166 - 0,126 teks, uzilishdagi uzayishi 12 - 14%, ho'l holatda pishiqligini yo`qotish 20 - 25%. polinoz tolalar qimmatli xossalari ularni uzun tolali, a'lo navli paxta o`rniga ishlatishga va viskoza tolalardan tayyorlanadigan buyumlar ishlab chiqarishga imkon beradi. kuylak va plashlik gazlamalar, mayin trikotaj polotnolar, g`altak iplar ishlab chiqarishda polinoz tolalardan sof holda ham, paxta bilan …

5 / 20

qiladi. normal atsetat tolaning pishiqligi viskoza tolaning pishiqligidan bir oz pas-troq. uzilishdagi uzayishi 22-30%yetadi. tolalar sariq alanga chiqarib sekin yonadi. triatsetat tola. triatsetal tola butunlay atsetillangan tsellyulozadan ishlab chiqarish bilan atsetat toladan farq qiladi. juda qayishqoqligi pishiqligi (ph = 11-12 kn/teks), atsetonga chidamliligi bilan toladan ustun turadi. triatsetat va atsetat tolalar gazlamalar va trikotajlar buyumlar tayyorlashda keng ishlatiladi. shisha tola va metall iplar. shisha tolalar olish uchun tsilikat shisha parchalari elektr pechlarda 1370 °s da suyuqlantiriladi. tez aylanib turadigan baraban filerdan chiqayotgan suyuq shisha oqimlarini ilashtirib ketadi va 30 m/sek tezlikda cho`zadi. shisha iplar pishiq, egiluvchan, yorug`likni yaxshi o`tkazadi, yorug`lik va olov ta'siriga yaxshi chidaydi, elektr issiqlik tovushni izolyatsiyalash xossalari yuqori. bunday tolalar ximiyaviy turg`un bo`lib, faqat ftorit kislotada eriydi. tolalarning gigroskopligi past - 0,2%. shisha tolalarni bo`yash uchun suyuq shisha massasiga xrom, kobalt, marganets, temir, oltin va boshqa birikmalar qo`shiladi. shisha tolalar texnik maqsadlarda bezak gazlamalar olish uchun ishlatiladi. …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sun’iy sintetik tolalar va iplar"

слайд 1 sun’iy sintetik tolalar va iplar reja: tolalarning olinish usullari. asosiy xossalari. ishlatilishi. . xx-asrning boshlariga kadar deyarli barcha tola va matolar olish uchun fakat tabiiy tolali materiallar: paxta, jun, lub, tabiiy ipak, kanop ishlatilib kelingan. lekin, bu zamon talablariga sifat va mikdor kursatgichlari sun’iy va sitetik tolalar olish usullari ishlab chikildi. bunday tolalar, odatda, sun’iy va sintetik tolalar deb yuritiladi. tabiiy tolalar yukori molekulyar tabiiy organik moddalardan usimlik organlari va xayvonlar junidan, shuningdek, tut va eman ipak kurti iplaridan olinadi. bundan tashkari, tabiiy tolalar yukori molekulyar anorganik moddalardan xam (m: asbest). ishlab chikiladi. kimyoviy tolalar esa uz navbatida sun’iy va sintetik buladi. sun’iy kimyoviy tolala...

This file contains 20 pages in PPTX format (932.7 KB). To download "sun’iy sintetik tolalar va iplar", click the Telegram button on the left.

Tags: sun’iy sintetik tolalar va iplar PPTX 20 pages Free download Telegram