termodinamikaning i qonuni

PPTX 15 стр. 333,4 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 333,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

презентация powerpoint mavzu: termodinamikaning 1-qonuni mundarija ii.asosiy qism ii.1.termodinamika termodinamikaning kelib chiqish tarixi olamdagi har qanday jismda istalgan haroratda molekula va atomlar to'xtovsiz harakatda boiadi. ularning kinetik energiyalari yigindisi jismning issiqlik energiyasini tashkil etadi. molekulalar yoki jismning kristall panjarasidagi atomlarning o'zaro ta’sirlashuv potensial energiyasi uning kimyoviy energiya zaxirasidir.umuman sodda qilib aytganda, kinetik energiyani jismning harakatdagi ish bajarish energiyasi deyish mumkin. energiyaning bu ikki turi, kinetik va potesial bir-biriga o'tib turishi mumkin. masalan, biror jism yuqoriga ko'tarilganda uning kinetik energiyasi kamayib, potensial energiyasi ortadi. bunda yerning tortishish kuchiga qarshi ish bajarilgan sari kinetik energiya potensial energiyaga aylanadi. biz kundalik turmushda doimo bir turdagi energiyaning boshqa turdagi energiyaga aylanishiga duch kelamiz. masalan, metall parmalanganda parma qiziydi, mexanik energiyaning bir qismi issiqlik energiyasiga aylanadi. elektr toki motorni harakatga keltiradi. м. v. lomonosov issiqlikning mexanik nazariyasi asoschisi. uzoq vaqtlarga qadar issiqlikning tabiati haqidagi ikki xil filer hukm surmoqda edi. birinchi gipotezaga ko‘ra jism qizdirilganda …

2 / 15

kat tezligi bilan aniqlanadi, degan xulosaga keldi. bu nazariya fanda issiqlikning mexanik nazirayasi deb nom oldi. uni asoslash va rivojlantirishga rus olimi м. v. lomonosov katta hissa qo‘shdi. ii.2.termodinamikaning asosiy tushunchalari va xossalari termodinamik kattaliklar termodinamikaning qonunlari 1. birinchi qonun (energiyaning saqlanish qonuni) termodinamik tizimga berilgan issiqlik energiyasi yo tizimning ichki energiyasini oshiradi, yoki tashqi ish bajarishga sarflanadi: q=δu+w bu qonun energiyaning yo‘q bo‘lmasligi va boshqa shaklga o‘tishini ko‘rsatadi. masalan, gaz siqilganda unga energiya beriladi va u ish bajaradi. 2. ikkinchi qonun har qanday o‘z-o‘zidan boruvchi jarayon faqatgina entropiyaning ortishi bilan sodir bo‘ladi. bu qonun issiqlik harakati har doim tartibsizlikni oshirishga intilishini ifodalaydi. 3. uchinchi qonun mutlaq nol haroratda (0 kelvin) ideal kristallarning entropiyasi nolga teng bo‘ladi. bu qonun entropiya tushunchasining chegaraviy holatdagi xatti-harakatini aniqlaydi. istalgan termodinamik sistema m aium energiya zaxirasiga ega boiib, termodinamikada bu uning ichki energiyasi hisoblanadi. termodinamik tizimning xossalari termodinamika fanida tizimlar va ular bilan bog‘liq …

3 / 15

. ya’ni tizim hajmi ikki baravar ko‘paytirilsa, bu xossalar ham ikki baravar oshadi. misollar: ichki energiya (u), entalpiya (h), entropiya (s), hajm (v) modda miqdori (n) ✅ masalan: 1 mol gazning ichki energiyasi 100 kj bo‘lsa, 2 mol uchun bu 200 kj bo‘ladi. 3. holat funksiyalari bu xossalar tizimning faqat yakuniy va boshlang‘ich holatlariga bog‘liq bo‘ladi, oraliq jarayon yo‘liga emas. misollar: entropiya (s) ichki energiya (u) erkin energiya (g) demak, biror tizim energiyani qanday yo‘l bilan o‘zgartirganidan qat'i nazar, yakuniy holat muhim. 4. jarayon xossalari (yo‘lga bog‘liq xossalar) bu xossalar tizimda qancha ish bajarilgani yoki qancha issiqlik yutilganini ko‘rsatadi va ular faqat jarayon yo‘liga bog‘liq bo‘ladi. misollar: issiqlik (q) ish (w) masalan: gazning kengayishi jarayonida bajarilgan ish turli yo‘llarda turlicha bo‘lishi mumkin. asosiy termodinamik xossalar (umumlashtirish): intensiv t, p, ρ, c tizim kattaligiga bog‘liq emas ekstensiv u, h, s, v, n tizim hajmiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liq holat funksiyalari u, s, g …

4 / 15

siqlik miqdori uzatiladi. bunda i sistemaning ichki energiyasi au miqdorga ortadi va sistemaning holati o'zgaradi hamda uning hajmi ortadi va tashqi sistemalarni (iii) mexanik harakatga keltiradi. bu holatda ii termodinamik sistema. tashqi kuchlarga (jismlarga) nisbatan a ish bajaradi. unda energiyaning saqlanish qonunini quyidagi ko‘rinishda yozamiz: aq = au + a. ii.4.termodinamikaning 1- qonuning matematik ifodasi termodinamikaning birinchi qonunining matematik ifodasi tizimdagi ichki energiyaning o‘zgarishini ifodalaydi. bu qonun energiya saqlanishini tasvirlaydi, ya’ni tizimga berilgan issiqlik yoki bajarilgan ish orqali tizimning ichki energiyasi o‘zgaradi. termodinamikaning birinchi qonunining matematik ifodasi termodinamikaning birinchi qonuni quyidagi matematik shaklda yoziladi: δu=q−w bu yerda: δu— tizimning ichki energiyasidagi o‘zgarish (joullarda yoki kaloriyalarda o‘lchanadi). q — tizimga berilgan issiqlik miqdori (joullarda o‘lchanadi). w — tizim tomonidan bajarilgan ish miqdori (joullarda o‘lchanadi). δu=q−w formulasi, termodinamik tizimda energiyaning saqlanishi haqidagi muhim qonunni ifodalaydi. 1. ichki energiya (u) nima? ichki energiya — tizimning barcha energetik xususiyatlarini, ya’ni molekulalar va atomlar o‘rtasidagi …

5 / 15

=w bu holda tizimning ichki energiyasidagi o‘zgarish δu=0 bo‘ladi. adiabatik jarayon (issiqlik almashinuvi yo‘q): agar tizimda issiqlik almashinuvi bo‘lmasa (yoki juda kam bo‘lsa), demak bu adiabatik jarayon bo‘ladi. formulasi: q=0⇒δu=−w bu yerda issiqlik almashinuvi yo‘q, shuning uchun tizimning ichki energiyasidagi o‘zgarish faqat ish bilan belgilanadi. izokor jarayon (volyum doimiy): bu jarayonda, tizimning hajmi doimiy bo‘ladi, ya’ni gazning kengayishi yoki siqilishi sodir bo‘lmaydi. formulasi: w=0⇒δu=q demak, tizimning ichki energiyasi faqat issiqlikdan o‘zgaradi. izobar jarayon (bosim doimiy): bu jarayonlarda tizimning bosimi doimiy saqlanadi, lekin hajm o‘zgaradi va ish bajariladi. formulasi: w=pδv⇒δu=q−pδv bu erda p — bosim va δv — hajmning o‘zgarishi. iii. tajribaviy qism iii.1. kerakli asbob va reaktivlar asbob-uskunalar: аrаlаshtirgichli shishа idish yoki 0,5 l sig‘imli dyuаr idishi; 0,5 l sig‘imli stаkаn; bеkmаn tеrmоmеtri; tuz uchun аmpulа; shishа tаyoqchа; аnаlitik tаrоzi; chinni xоvоnchа; tеxnik tаrоzi; sekundomer. reaktivlar:kno3; na2so4; nacl; distillаngаn suv. iii.2.termokimyo, gess va kirxgoff qonunlaridan reaksiyaning issiqlik effektini aniqlash. kalorimetrik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "termodinamikaning i qonuni"

презентация powerpoint mavzu: termodinamikaning 1-qonuni mundarija ii.asosiy qism ii.1.termodinamika termodinamikaning kelib chiqish tarixi olamdagi har qanday jismda istalgan haroratda molekula va atomlar to'xtovsiz harakatda boiadi. ularning kinetik energiyalari yigindisi jismning issiqlik energiyasini tashkil etadi. molekulalar yoki jismning kristall panjarasidagi atomlarning o'zaro ta’sirlashuv potensial energiyasi uning kimyoviy energiya zaxirasidir.umuman sodda qilib aytganda, kinetik energiyani jismning harakatdagi ish bajarish energiyasi deyish mumkin. energiyaning bu ikki turi, kinetik va potesial bir-biriga o'tib turishi mumkin. masalan, biror jism yuqoriga ko'tarilganda uning kinetik energiyasi kamayib, potensial energiyasi ortadi. bunda yerning tortishish kuchiga qarshi ish baj...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (333,4 КБ). Чтобы скачать "termodinamikaning i qonuni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: termodinamikaning i qonuni PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram