molekulyar-kinetik va termodinamik usul

PPT 14 pages 9.0 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.0 MB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: mavzu: molekulyar-kinetik va termodinamik usul reja: 1. molekulyar-kinetik va termodinamik usul. 2. sistema parametirlari. 3. muvozanatli jarayonlar va ularni termodinamik diagrammada tasvirlash. 4. molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy tenglamasi. 5. molekulalarning o`rtacha kinetik energiyasi. 6. energiyani erkinlik darajasi bo`yicha tekis taqsimlanishi. molekulyar fizika va termodinamika jismlardagi mikroskopik jarayonlarni ya’ni jismlar tarkibidagi ko`p miqdordagi atomlar va molekulalar bilan bog`liq bo`lgan hodisalarni o`rganadi. bu jarayonlarni o`rganishda turli sifatli, lekin bir-birini o`zaro to`ldiradigan ikki usul qo`llaniladi. molekulyar fizika va termodinamika jismlardagi mikroskopik jarayonlarni ya’ni jismlar tarkibidagi ko`p miqdordagi atomlar va molekulalar bilan bog`liq bo`lgan hodisalarni o`rganadi. bu jarayonlarni o`rganishda turli sifatli, lekin bir-birini o`zaro to`ldiradigan ikki usul qo`llaniladi. statistik (molekulyar-kinetik) usul. тermodinamik usul. modda tuzilishini va uni xossalarini molekulyar-kinetik tasavvurlar asosida, ya’ni molekulalar hamma vaqt betartib harakat holatida bo`lishlari va molekulalar orasida o`zaro ta’sir kuchlari mavjudligi asosida tushuntiruvchi fizikaning bo`limiga molekulyar fizika deyiladi. тizimni tashkil etuvchi juda ko`p sonli zarralarning ularning dinamik nuqtai nazardan …

2 / 14

r. тizimning fizik hususiyatlarini termodinamik usul bilan o`rganadigan fizikaning bo`limi termodinamika deb ataladi. energiyani bir- turdan bosha turga o`tishi va energiya hisobiga ish bajarish bilan bog`liq bo`lgan texnik muammolarning juda katta qismi termodinamik nuqtai nazardan tekshirib hal qilinishi mumkin. absolyut harorat bilan selsiy shkalasi bo`yicha hisoblangan harorat o`rtasida quyidagi munosabat o`rinli. t=t0 +l/= t0+273,15 bunda t0=t- l/ (4) (2) va (3) tenglamalarda selsiy haroratida absolyut haroratga o`tamiz v=v0(l+t0)=v0 l+(t- l/)=v0t (5) va p=p0(l+t0)=p0(l+(t- l/))=p0t (6) bu tenglamalardan quyidagilar kelib chiqadi. v1/v2=t1/t2 (p=const) (7) p1/p2=t1/t2 (v=const) (8) (1), (7), (8) tenglamalarga aniq bo`ysunadigan gaz ideal gaz deb taladi. gazni tashkil etuvchi molekulalarning hususiy xajmlarini e’tiborga olmaslik va molekulalar orasidagi masofadan qat’iy nazar molekulalar o`zaro mutloq ta’sirlashmaydi deb hisoblanadigan ideal gaz deb ataladi. boyl-moriat va gey-lyussak tenglamalarini birlashtirib ideal gaz holatini tenglamasini topish mumkin. pv= m rt/m (9) bunda m-gazning molyar massasi. (9) ifoda m massali ideal gazning holat tenglamasi bo`lib uni …

3 / 14

i. тartibsiz harakatlanayotgan gaz molekulalari idish devoriga ma’lum kuch bilan uriladi. birlik yuzaga kelib urilgan molekulalarning ta’sir kuchlari yig`indisi bosimni hosil qiladi. bu bosimni ifodalovchi tenglamaga gazlar kinetik nazariyasining asosiy tenglamasi deyiladi. bu tenglamani keltirib chiqarish uchun qirralari  bo`lgan kub shaklidagi idishi olamiz. uning ichida bir hil m massali n ta molekula joylashgan bo`lsin. molekulalar faqat o`zaro perpendikulyar 3 ta yo`nalishda harakatlanadi deb faraz qilamiz. idishning yuzalari va bosim hamma yerda bir hil bo`lgani uchun yuzalarga tomon yo`nalgan molekulalarning soni bir hil bo`lib n/ ga teng . har qaysi qarama- qarshi devorlarga tomon yo`nalgan molekulalar soni n1=1/3 n. molekula  tezlik bilan devorga tik yo`nalgan bo`lsa, devorga urilgandan so`ng uning impulsini o`zgarishi m-(- m)=2 m (10) ma’lumki impulsni o`zgarishi kuch impulsiga teng. f t=2 m (11) bunda f- molekulani devorga ta’sir kuchi. hisoblashlar gaz bosimi uchun quyidagi ifoda o`rinli ekanligini ko`rsatadi. (12) bunda xajm birligidagi molekulalar soni - molekulalarning …

4 / 14

katining o`rtacha kinetik energiyasi va formulalar orqali ifodalanadi. bulardan u holda bundan gaz molekulalarining o`rtacha kvadratik tezligi ma’lumki gaz molekulalarining ilgarilanma harakatining o`rtacha kinetik energiyasi wk=3 kт (13), k-bolsman doimiysi. molekulalarning kinetik energiyasi, umuman, ularning ilgarilanma harakat kinetik energiyasi, molekulalarning aylanish va tebranish kinetik energiyalarning yitsindisidan iborat. molekulalarning barcha tur harakatlariga to`g`ri keladigan energiyani hisoblash uchun erkinlik darajasi degan tushincha kiritiladi. jismning fazodagi vaziyatini aniqlash uchun zarur bo`lgan erkli koordinatalarning soniga jismning erkinlik darajasi deyiladi. moddiy nuqtaning fazodagi vaziyati, uchta koordinata bilan (x,y,z,) aniqlanadi. demak moddiy nuqtaning erkinlik darajasi uchga teng. (13) ifodaga asosan molekulalarning uchta erkinlik darajasiga ega bo`lgan ilgarilanma harakatiga to`g`ri keladigan energiya demak hisoblashlar shuni ko`rsatadiki bir atomli molekulaning erkinlik darajasi 3 ga teng (x,y,z,), ikki atomli molekula erkinlik darajasi 5 ga (x, y, z,,) yoki 6 ga teng (x, y, z,,, ,). n atomdan tashkil topgan molekulaning erkinlik darajasi 6 dan 3 n gacha qiymatlarga ega …

5 / 14

nlik darajasi 3 ga teng ekanligini e’tiborga olib, ilgarilanma harakatning har bir erkinlik darajasiga kт energiya to`g`ri keladi degan xulosaga kelamiz. statistik fizikaning muhim qonunlaridan biri-energiyaning erkinligi darajasi bo`yicha bir xilda taqsimlanish qonuni ilgarilanma, aylanma va tebranma harakatning har bir erkinlik darajasiga o`rtacha kт kinetik energiya to`g`ri kelishini ko`rsatadi. u holda erkinlik darajasi i bo`lgan molekulaning to`liq energiyasi ui= ikt/2= i (r/na) t/2 1 mol gazning ichki energiyasi u0= ixtiyoriy m massali gaz ichki energiyasi demak, ideal gazning ichki energiyasi shu gazni tashkil etuvchi molekulalarning erkinlik darajasiga va gazning haroratiga bog`liq ekan. e’tiboringiz uchun raxmat !!!

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar-kinetik va termodinamik usul"

mavzu: mavzu: molekulyar-kinetik va termodinamik usul reja: 1. molekulyar-kinetik va termodinamik usul. 2. sistema parametirlari. 3. muvozanatli jarayonlar va ularni termodinamik diagrammada tasvirlash. 4. molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy tenglamasi. 5. molekulalarning o`rtacha kinetik energiyasi. 6. energiyani erkinlik darajasi bo`yicha tekis taqsimlanishi. molekulyar fizika va termodinamika jismlardagi mikroskopik jarayonlarni ya’ni jismlar tarkibidagi ko`p miqdordagi atomlar va molekulalar bilan bog`liq bo`lgan hodisalarni o`rganadi. bu jarayonlarni o`rganishda turli sifatli, lekin bir-birini o`zaro to`ldiradigan ikki usul qo`llaniladi. molekulyar fizika va termodinamika jismlardagi mikroskopik jarayonlarni ya’ni jismlar tarkibidagi ko`p miqdordagi atomlar va molekulalar bilan bog...

This file contains 14 pages in PPT format (9.0 MB). To download "molekulyar-kinetik va termodinamik usul", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar-kinetik va termodina… PPT 14 pages Free download Telegram