nizolarni o’rganishning falsafiy anʼanalari

PPTX 22 стр. 584,7 КБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 584,7 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

mirzo ulugʻbek nomidagi oʻzmu ijtimoiy fanlar fakulteti yoshlar psixologiyasi yo’nalishi 3-kurs talabasi raxmanova tursunoyning nizo psixologiyasi fanidan mustaqil taʼlimi nizolarni o’rganishning falsafiy anʼanalari reja: i.kirish. ii.asosiy qism: 1)nizolarni o’rganishning falsafiy anʼanalari tarixi. 2)nizolarni hal qilishda falsafiy qarashlar. iii.xulosa. iv.foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati. konflikt muammosi gumanitar fanlarning turli sohalarida o’rganiladigan mavzulardan biridir. biroq, konfliktning mohiyatini tushunishning yondashuvlari va metodologiyasi falsafa doirasida ancha uzoq vaqt davomida shakllangan va faqat xx asrda individual fanlar – sotsiologiya, psixologiya, siyosatshunoslik, etnografiya va boshqalarda – konfliktologiyaning o’ziga xosligi yaqqol namoyon bo’ldi konfliktdagi o’zaro munosabatlarning axloqiy me’yorlari norm tushunchasidan foydalanishning o’rnatilgan an’anasi ikkita tabiiy talqinga imkon beradi. bir tomondan, yuqorida aytib o’tilganidek, norma modal toifalardan biridir, ya’ni u ko’pchilikning odatiy xatti-harakatlarini aks ettiradi. boshqa tomondan, me’yor – bu ko’pchilik tomonidan baham ko’rilmasligi mumkin bo’lgan, ammo kerakli deb hisoblangan muayyan xatti-harakatlar namunasidir. bunday turdagi misollar axloqiy me’yorlar, tasdiqlangan xatti-harakatlar tamoyillari, qabul qilinadigan guruh yoki ijtimoiy normalardir. biroq, “noto’g’ri”, “deviant” …

2 / 22

o’g’ri xatti-harakatlar ham ijtimoiy o’zaro ta’sirning ma’lum qonunlariga bo’ysunadi yoki u yerda lotman yozganidek, “ma’lum bir ijtimoiy guruhning me’yorlarini buzadigan noto’g’ri xatti-harakatlar tasodifiy emas” vaziyatlarning ushbu sinfiga tegishli “paradigmatik” g’oyalar hisoblanadi. shunday qilib, o’z maqsadlariga erishishga qaratilgan qarama-qarshi o’zaro ta’sir sharoitida shaxsning xatti-harakati axloqiy nuqtai nazardan “to’g’ri” va “noto’g’ri” bo’lishi mumkin. qarama-qarshilik, raqobat va hokazo vaziyatlarda bunday o’zaro ta’sirni tavsiflash uchun sotsiologlar, madaniyatshunoslar, psixologlar ba’zan foydalanadilar. turli axloqiy ta’limotlar “to’g’ri” xulq-atvorning axloqiy tamoyillariga e’tibor beradi. ushbu tamoyillarning eng mashhurlari, masalan, axloqning oltin qoidasi yoki kantning kategorik imperativi keng ommalashganligi sababli kundalik bilim elementlariga aylandi. “noto’g’ri” xatti-harakatlarning namunalari va normalari juda kam o’rganilgan. ossovskaya qiziq faktni ta’kidladi: shaxsiy model muammosini muhokama qilishda u “anti-model” ni belgilash uchun atama yo’qligiga e’tibor qaratadi; uning fikricha, “terminologiyadagi bo‘shliq muammoning o‘ziga yetarlicha e’tibor berilmaganidan dalolat beradi. bunga bag’ishlangan eng qadimgi va eng yorqin asarlardan biri aristotelning “sofistik raddiyalar to’g’risida” asari bo’lib, unda nizoda maqsadlarga erishishning …

3 / 22

i ongli ravishda tanlashi kerak. shopengauer o’zi tanlagan tadqiqot ob’ektiga sodiq qoladi: barcha ishlari asosan mantiqiy xarakterga ega bo’lgan, mos keladigan “hiylalar” ga bag’ishlangan (uning o’zi bu atamani ishlatadi), lekin sherikga psixologik ta’sirni e’tiborsiz qoldirmaydi (hatto uni xafa qiladi). keling, bizni qiziqtirgan shaxslararo o’zaro ta’sirning jihatlarini muhokama qilishga – axloqiy me’yorlarni buzish bilan bog’liq bir xil muammoning tavsifiga murojaat qilaylik, lekin haqiqiy harakat darajasida, sheriklar yoki ulardan birining xatti-harakati. ushbu sohadagi g’oyalarning asoschisi ko’pincha nikkolo makiavelli hisoblanadi, uning xizmatlari maxsus kontseptsiyaning paydo bo’lishi – “machiavellianism”, ya’ni axloqiy me’yorlarga e’tibor bermaslikni anglatadi. o’z maqsadlariga erishish, shuningdek, belgilash asosida psixologiyani rivojlantirish nizoni hal qilishning falsafiy jihatini ham koʻrib chishga imkon beradi. rivojlanish modellari...shaxslararo ziddiyatli vaziyat. ko’pgina konflikt tipologiyalari yoki uning tomonlarining xususiyatlariga asoslanadi (bular g’arb sotsiologiyasida keng tarqalgan klassifikatsiyalar bo’lib, ular konfliktlarning turli darajalarini ajratib turadi, masalan, s. cheyzning 18 darajali tizimli tasnifi, konflikt hodisalarini shaxsiy va shaxslararo darajadan to nizolargacha qamrab …

4 / 22

ib, u konfliktlarning bunday turlarini “kurash” deb ajratadi. ”, “o‘yinlar” va “munozaralar” (rapoport, 1974). u bu turdagi konfliktlarni ularning har xil xususiyatlaridan kelib chiqib, turli yondashuvlar va turli tushuntirish kalitlaridan foydalangan holda tasvirlashga harakat qiladi. shunday qilib, muallifning fikriga ko’ra, “jang” tajovuzning psixologik tushunchalari, o’yin nazariyasi va boshqa matematik modellarga asoslangan “o’yinlar” yordamida yaxshiroq tasvirlangan, “munozaralar” pavlov, freyd va boshqalar nazariyalari yordamida o’rganilishi kerak. k. fink, rapoportning tipologiyasiga ko’ra, “bu hodisa sifatida konfliktning empirik sinflari emas, balki ziddiyatli vaziyatlarning tuzilishi va dinamikasi haqidagi uch xil umumiy taxminlarni ifodalovchi ideal tiplar” hisoblanadi. ko’pincha, ushbu turdagi adabiyotlar uchun tushunarli bo’lgan “turlarga” qiziqqan odamlar o’rtasidagi muloqotning amaliy muammolari bo’yicha mashhur adabiyotlarda ziddiyatli vaziyatlarning turli “shakllari” ning tavsiflarini topish mumkin. shunday qilib, e. melibruda odamlar o’rtasidagi to’qnashuvlarning turli shakllari haqida gapiradi. ko’pincha bu to’qnashuvlar raqiblar o’rtasidagi kurash shaklida namoyon bo’ladi; “to’qnashuvlarning boshqa shakllari ko’proq boks yoki qilichbozlik o’yinlariga o’xshaydi – sheriklar intiladigan asosiy narsa …

5 / 22

ziddiyatning zaiflashishi va boshqalar, shuningdek, tomonlar o’rtasidagi o’zaro munosabatlarning oldingi tajribasida yaqqol namoyon boʻladi. mojarodagi sherik bilan o’zaro munosabatlarning u yoki bu turiga shaxsning munosabatini belgilovchi eng muhim omil – bu ularning munosabatlarining oldingi tajribasi. vaziyat kontekstining qolgan tarkibiy qismlari fon rolini o’ynaydi, u yoki bu ma’noga ega bo’lgan shartlar, tomonlarning oldingi munosabatlari tajribasiga qarab o’z rolini o’ynaydi yoki o’ynamaydi. ikkinchi turdagi konfliktlar ishtirokchilariga xos xususiyat shundaki, ular har doim ham kelishuvga erisha olmadilar va yuzaga kelgan muammolarni to’liq bartaraf eta olmadilar. tomonlar o’rtasidagi munosabatlarning uchta asosiy turini ajratib ko’rsatish mumkin. keling, birinchi mojaroni tasavvur qilaylik – er-xotin yoki bir-ikki do’stlar, ularning o’zaro munosabatlar tarixi ijobiy munosabatlar tajribasi haqida gapirishga imkon beradi. yoki aslida ular o’rtasida jiddiy kelishmovchiliklar bo’lmagan yoki bu kelishmovchiliklar muvaffaqiyatli bartaraf etilgan. bu ijobiy tajriba ularga qarama-qarshiliklarning yangi vaziyatida ham umumiy til topib, kelishuvga erishishiga ishonish imkonini beradi.ikkinchi turdagi konfliktlar ishtirokchilariga xos xususiyat shundaki, ular har doim …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nizolarni o’rganishning falsafiy anʼanalari"

mirzo ulugʻbek nomidagi oʻzmu ijtimoiy fanlar fakulteti yoshlar psixologiyasi yo’nalishi 3-kurs talabasi raxmanova tursunoyning nizo psixologiyasi fanidan mustaqil taʼlimi nizolarni o’rganishning falsafiy anʼanalari reja: i.kirish. ii.asosiy qism: 1)nizolarni o’rganishning falsafiy anʼanalari tarixi. 2)nizolarni hal qilishda falsafiy qarashlar. iii.xulosa. iv.foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati. konflikt muammosi gumanitar fanlarning turli sohalarida o’rganiladigan mavzulardan biridir. biroq, konfliktning mohiyatini tushunishning yondashuvlari va metodologiyasi falsafa doirasida ancha uzoq vaqt davomida shakllangan va faqat xx asrda individual fanlar – sotsiologiya, psixologiya, siyosatshunoslik, etnografiya va boshqalarda – konfliktologiyaning o’ziga xosligi yaqqol namoyon bo’ldi konfliktd...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPTX (584,7 КБ). Чтобы скачать "nizolarni o’rganishning falsafiy anʼanalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nizolarni o’rganishning falsafi… PPTX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram