fizik-kimyoning usullarini qo’llanilishi chegaralari va nazariy asoslari

PPTX 20 pages 698.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 698.7 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

tuzlarning olinishi va xossalari. mavzu: fizik-kimyoning usullarini qo’llanilishi chegaralari va nazariy asoslari. reja: fizik-kimyoning usullarini qo’llanilishi fizik-kimyoning usullarini chegaralari fizik-kimyoning usullarini nazariy asoslari. kimyoviy hodisalar fizikaviy jarayonlar bilan birga borishi kuzatiladi. masalan: issiqlik ajralib chiqishi yoki yutilishi bilan boradigan kimyoviy reaksiyalar, ionlaming harakatlanishi tufayli elektr tokining hosil boiishi va boshqalar. boshqa tarafdan qaralsa fizikaviy jarayonlar kimyoviy hodisalarga sabab boiadi. masalan: haroratning oshirilishi kimyoviy reaksiyalaming tez ketishiga; eritmadan elektr tokini o‘tishi elektrolizga, ya’ni oksidlanish – qaytarilish reaksiyalarining sodir boiishiga olib keladi. ko‘pgina reaksiyalar ultratovush yoki turli xildagi nur ta’siridagina amalga oshadi. fizik kimyo kimyoviy jarayonlar va fizikaviy hodisalar orasidagi bogianishni o ‘rganadi, moddalaming kimyoviy tarkibi va tuzilishi bilan ulaming xossalari o ‘rtasidagi qonuniyatlami o‘matadi. kimyoviy reaksiyalaming tezligi, borish mexanizmi, ketish - ketmasligi, muvozanat sodir boiish shartlarini hamda energiya almashinuvi (issiqlik ejfektlarini о ‘zgarishi) natijasida olingan natijalami ko‘pincha matematik usulda ifodalaydi. kimyoviy hodisalami tushuntirishda oddiy fizikaviy usullar qo‘liana boshlandi. massaning saqlanish qonuni, …

2 / 20

shved olimi s.arreniuslarning eritmalar to‘g ‘risidagi nazariyalari yaratildi. shu bilan bir qatorda kimyoviy kinetikaning klassik nazariyasiga asos solindi. nemis olimi f.kolraush va nemstlaming ishlari elektro-kimyoning yadrosini tashkil qildi. fizikaviy kimyo fani alohida fundamental fan bo‘lib ajralib chiqish davri qarayib 100 yil davom etdi. ; (sariq) + 3hno3 shunday qilib, fizikaviy kimyo murakkab moddalarda sodir bo'ladigan kimyoviy jarayonlaming sababini fizika qonunlari va tajribalari asosida tushuntiruvchi fandir. u kimyoviy jarayonlaming umumlashgan qonunlari va ular orasidagi bog‘lanishlarni aniqlaydi. fizikaviy kimyo fani bu vazifalami yechishda, asosan quyidagi uch usuidan: • termodinamika, • molekulyar-kinetik nazariya va • kvant mexanika usulidan foydalanadi. termodinamika usuli termodinamika usuli - termodinamikaning uch qonuniga asoslangan bo‘lib, unda uzoq vaqt davomida to'plangan tajriba va kuzatish natijalari umumlashtirilgandir. bu usulda termodinamika qonunlaridan foydalanib aniq natijalar olinadi. termodinamika usulida sistemadagi moddalar molekulalarining tuzilishini bilish shart emas, ya’ni bu usul vositasida jarayonning mohiyati oydinlashmaydi (termodinamika usulining kamchiligi). bu usulning у ana bir xususiyagi shundaki, …

3 / 20

fan deb va unda faqat yuqorida qayd etilgan «sof» nazariy usullardan foydalaniladi deyish noto‘g‘ridir, chunki, fizikaviy kimyo fani kimyo fanining boshqa bo’lim- lari kabi tajribalaming natijalariga tayanadi. kvant mexanika usuli, asosan, moddalarning tuzilishini o'rganishda qo‘llaniladi. fizikaviy kimyo sof nazariy fan bo‘lib, unda faqat sof nazariy usullardan foydalaniladi, deyish noto‘g‘ridir. chunki, fizikaviy kimyo fani kimyo fanining boshqa bo‘limlari kabi tajribalarga tayanadi. 11 fizikaviy kimyo aniq fan boiib, nazariy qarashiaming eksperimental usullari, fizikaning mantiq va matematik qonun va qonuniyatlaridan keng foydalanadi. bu esa jarayonlaming qanday borishini va sodir boladigan o'zgarishlami oldindan aytib berish imkoniyatini yaratadi. fizikaviy kimyo fani kimyoviy jarayonlami har taraflama atroflicha (kompleks ravishda) o ‘rganish, kimyoviy jarayonlami ongli ravishda idora qilish, ya’ni jarayonlami olib borishda optimal sharoitni belgilashga imkoniyatlar yaratadi. termodinamika fizik, texnik va kimѐviy termodinamikalarga bo‘linadi. termodinamika issiqlik bilan ishni o‘zaro o‘tish xodisalarini ifodalaydigan makroskopik nazariyadir.kimѐviy termodinamikaning vazifasi termodinamika qonunlarini kimѐviy va fizik-kimѐviy hodisalarga qo‘llashdan iborat. kimѐviy termodinamika, o‘z …

4 / 20

un termodinamika so‘zi bilan uning mazmuni orasida qarama- qarshilik vujudga kelgan. ―termodinamika atamasini birinchi bor 1854 yil tomson taklif qilgan. ―dinamika so‘zining ishlatilishi nomuvozanat holatlarni ko‘z oldimizga keltiradi, ammo termodinamika bilan butunlay tanish bo‘lmagan odamgina chalg‘ishi mumkin. fanga ―termodinamika‖ning o‘rniga ―termostatika atamasini kiritish takliflari ham bo‘lgan, lekin ushbu takliflar qabul qilinmasdan qolib ketdi. bu yerda ―dinamika so‘zi harakatdagi sistemalarni o‘rganishni bildirmaydi, balki jaraѐn natijasida sistema bir muvozanat holatdan ikkinchisiga o‘tganda uni termodinamik parametrlarining o‘zgarishini, turli jaraѐnlarda bajarilgan ish, issiqlik va ichki energiyaning o‘zgarishini, ya’ni sistemadagi energiya balansini ko‘rsatadi. bundan tashqari, termodinamika jaraѐnning yo‘nalishini, borish-bormasligini ham ko‘rsatib beradi. haroratni tushunish manbai – issiqlikni ―sezish‖dir. issiqlikni ―sezish‖ orqali aniqlash odamni aldab qo‘yishi mumkin, degan fikrlar noto‘g‘ri ekanligini quyidagi tajribadan bilishimiz mumkin. bir qo‘limizni issiq suvli, ikkinchisini sovuq suvli idishga tushiraylik, so‘ngra ikkala qo‘limizni issiq va sovuq suvlar aralashtirib yuborilgan idishga tushiraylik. birinchi qo‘limiz uchun suv sovuq bo‘lib, ikkinchisi uchun issiq bo‘lib tuyuladi. …

5 / 20

ometrda haroratni o‘lchaѐtganimizda qo‘llashimiz zarur bo‘lgan tartibni qo‘limiz orqali hissiѐt qilaѐtganimizda ham tatbiq qilishimiz shartdir. birinchi termometrni galiley yaratgan bo‘lib, uni termoskop deb atalgan va unda termometrik modda sifatida havo olingan. termometrik shkala o‘ylab topilmagani sababli bir haroratni ikkinchisiga solishtirish mumkin bo‘lgan xalos. keyinroq galiley o‘quvchilari bilan hozirgi termometrlarga o‘xshash birinchi termometrni yaratdi va termometrik shkala tuzish uchun ikkita doimiy nuqtalarni taklif etdi: quyi nuqta sifatida qorning va yuqori nuqta sifatida hayvonlar tanasining haroratlarini. farengeyt tomonidan kiritilgan termometrda (1714 yil) quyi nuqta sifatida muz, tuz va novshadillarning aralashmasi olingan va ushbu haroratni sun’iy ravishda erishish mumkin bo‘lgan eng quyi harorat deb hisoblangan va nol sifatida qabul qilingan. yuqori doimiy nuqta sifatida odam tanasining harorati olingan bo‘lib, uni farengeyt 12 deb belgiladi. juda muhim xulosalarga keltirgan tadqiqotlarni 1817 yilda dyulong va pti amalga oshirganlar. ular termometrik modda sifatida havo, simob, temir, mis va shishalarni qo‘llab, termometrik moddaning hajmi yuzdan bir qismga …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizik-kimyoning usullarini qo’llanilishi chegaralari va nazariy asoslari"

tuzlarning olinishi va xossalari. mavzu: fizik-kimyoning usullarini qo’llanilishi chegaralari va nazariy asoslari. reja: fizik-kimyoning usullarini qo’llanilishi fizik-kimyoning usullarini chegaralari fizik-kimyoning usullarini nazariy asoslari. kimyoviy hodisalar fizikaviy jarayonlar bilan birga borishi kuzatiladi. masalan: issiqlik ajralib chiqishi yoki yutilishi bilan boradigan kimyoviy reaksiyalar, ionlaming harakatlanishi tufayli elektr tokining hosil boiishi va boshqalar. boshqa tarafdan qaralsa fizikaviy jarayonlar kimyoviy hodisalarga sabab boiadi. masalan: haroratning oshirilishi kimyoviy reaksiyalaming tez ketishiga; eritmadan elektr tokini o‘tishi elektrolizga, ya’ni oksidlanish – qaytarilish reaksiyalarining sodir boiishiga olib keladi. ko‘pgina reaksiyalar ultratovush yoki tur...

This file contains 20 pages in PPTX format (698.7 KB). To download "fizik-kimyoning usullarini qo’llanilishi chegaralari va nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: fizik-kimyoning usullarini qo’l… PPTX 20 pages Free download Telegram