makroevolutsiya va uning isboti

DOCX 17.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1508092834_69342.docx makroevolutsiya va uning isboti tur doirasida ro‘y beradigan jarayonlar ko‘pgina hollarda qisqa muddatli bo‘lgani sababli odam ularni to‘g‘ridan to‘g‘ri o‘rgana oladi. makroevolutsiya, ya’ni turdan yuqori bo‘lgan sistematik birliklar: avlod, oila, turkum, sinf, tiplardagi evolutsion jarayonlar million yillar davomida amalga oshgani sababli, uni bevosita kuzatib bo‘lmaydi. shu bois makroevolutsiya bilvosita dalillar, ya’ni qadimgi davrlarda yashab o‘lib ketgan mavjudotlarning hozirgi paytda yashab turganlari bilan, shuningdek, keyingila rining tashqi, ichki tuzilishi, rivojlanishi, ularning ha- yotiy jarayonlarini o‘zaro taqqoslash orqali aniqlanadi. makroevolutsiya mikroevolutsiyaning uzviy davomi hisoblanadi. chunki mikroevolutsiyadagi mutatsion va kombinativ o‘zgaruv- chanlik, populyatsiyaning genetik va ekologik jihatdan xilma-xil bo‘lishi, evolutsiyaning boshlang‘ich omillari makroevolutsiyaga ham o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. evolutsiyani isbotlashda molekular biologiya fan dalillari har bir hujayra bir qancha organik bir ik malardan tashkil topgan. hujayra tuzilishida, unda kechadigan hayotiy jarayonlarni energiya bilan ta’minlashda oqsillar, nuklein kislotalar, lipidlar, uglevodlar asosiy o‘rinni egallaydi. ular orasida oqsillar va nuklein kislotalar hujayra hayotida muhim o‘rin tutadigan …

ishidagi o‘zgarishlarni tahl il qilish va oqibatda ular orasidagi o‘xshashlik va farqlar darajasini aniqlash mumkinligini ko‘rsatmoqda. har bir aminokisl o ta ni oqsil molekulasidagi almashinuvi bir, ikki, uch nukleotidlar- ning o‘zgarishi bilan aloqador. shu bois u yoki bu oqsil mole- kulasidagi aminokislotalar almashinuvini e’tiborga olib, ana shu oqsil molekulasi sintezida qatnashgan gen tark ibidagi nukleotidlar almashinuv miqdorining maksimum va minimumini ehm yordamida hisoblash mumkin. olingan ma’lumotlarga asoslanib ma’lum vaqt mobaynida oqsil molekulasida o‘rtacha qancha aminokislota almashinilganligi, gen tarkibidagi nukleotidlar joylanishida qanday o‘zgarishlar ro‘y berganligi to‘g‘risida hukm chiqarish mumkin. sizlar gemoglobin oqsili qizil qon tanachalari — eritrotsitlarda bo‘lishini va kisl o rodni tashib yurishda faol ishtirok etishini bilasizlar. odam eritrotsitlaridagi gemoglobin oqsili o‘zaro o‘xshash ikkita a va ikkita b zanjirdan tashkil topgan. α ning har bir zanjiri 141 ta, β ning har bir zanjiri 145 ta aminokislotalardan iborat. gemoglobinning α va β zanjirlari o‘zaro farq qilsa ham, ulardagi aminokislotalarning joylanish izchilligi …

farq juda katta bo‘lib, 14—33 ga teng. shunga o‘xshash ma’lumotlar odam va drozofila bilan boshqa organizmlarning sitoxrom s oqsilining aminokislotalar tarkibini taqqoslaganda ham ko‘zga tashlanadi. oqsil evolutsiyasi darajasining tezligi yil davomida uning tarkibidagi aminokislotalar almashinuvi bilan belgilansa, genlar- ning evolutsion tezligi nukleotidlar almashinuvini aniqlash orqali bilinadi. lekin genlar tarkibidagi nukleotidlar almashinuvi hamma vaqt oqsil tarkibidagi aminokislotalar almashinuviga sababchi bo‘lavermaydi. oqsil tarkibiga kiruvchi 20 xil amino- kislotadan 18 xilining genetik kodi ikkidan oltigacha ekanligi bundan dalolat beradi. 18-jadval odam va boshqa organizmlarning s sitoxromi aminokislotalar tarkibidagi farqlar soni (v. grant bo‘yicha) turlar farqlar soni odam — makaka 1 odam — ot 12 odam — it 11 odam — kaptar 12 odam — ilon 14 odam — baqa 18 odam — akula 24 odam — drozofila 29 odam — bug‘doy 43 odam — neyrospora 48 gen tarkibidagi har bir nukleotid mutatsiyaga uchrashi mumkin. uni nuqtali mutatsiya deyiladi. ba’zi nukleotidlarning ta’sirga bo‘lgan munosabati …

lar soatlari. odatda bir qancha turlarda oqsillar divergensiyasini aniqlash orqali ularning birbiridan ajralish muddati haqida mulohaza yuritiladi. oqsil evolutsiya darajasining tezligi yillar davomida uning tarkibidagi aminok islotalar almashinuvi bilan belgilanadi. oqsil tarkibidagi aminok islotalar almashinuviga qarab u yoki bu avlod oila, tur kum, sinf, tiplarning divergensiya muddati aniqlanadi. masalan, b globin oqsili shajarasini o‘rganish natijasida uning tuzilishi bundan 400 mln yil oldin odam bilan karp balig‘i, 225 mln yil oldin yexidnalar bilan odam, 70 mln yil oldin it bilan odam ajdodlarida o‘xshash bo‘lgan degan xulosaga kelindi. adabiyotlar 1. g’afurov a. t. darvinizm toshkent, o’qituvchi1992 yil. 2. воронцов н. п.,сухорукова л.н. эволюционная органического мира. м. просвешение 1991 3. to’raqulov yo. x. malekulyar biologiya. toshkent, o’qituvchi1993 yil 4. иорданскис н. н. эволюция жизни. м.издательский центр “академия” 2001 5. inge-vechtomov s.g. genetika s osnovami selektsii. moskva., «vsshaya shkola», 1989 g. 6. lobashev m.ye., vatti k.v., tixamirova m.m. genetika s osnovami selektsii. moskva, «prosveshenie», …

makroevolutsiya va uning isboti - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "makroevolutsiya va uning isboti"

1508092834_69342.docx makroevolutsiya va uning isboti tur doirasida ro‘y beradigan jarayonlar ko‘pgina hollarda qisqa muddatli bo‘lgani sababli odam ularni to‘g‘ridan to‘g‘ri o‘rgana oladi. makroevolutsiya, ya’ni turdan yuqori bo‘lgan sistematik birliklar: avlod, oila, turkum, sinf, tiplardagi evolutsion jarayonlar million yillar davomida amalga oshgani sababli, uni bevosita kuzatib bo‘lmaydi. shu bois makroevolutsiya bilvosita dalillar, ya’ni qadimgi davrlarda yashab o‘lib ketgan mavjudotlarning hozirgi paytda yashab turganlari bilan, shuningdek, keyingila rining tashqi, ichki tuzilishi, rivojlanishi, ularning ha- yotiy jarayonlarini o‘zaro taqqoslash orqali aniqlanadi. makroevolutsiya mikroevolutsiyaning uzviy davomi hisoblanadi. chunki mikroevolutsiyadagi mutatsion va kombinativ o‘zgaru...

DOCX format, 17.2 KB. To download "makroevolutsiya va uning isboti", click the Telegram button on the left.

Tags: makroevolutsiya va uning isboti DOCX Free download Telegram