biosfera evolutsiyasi. biogenez, noogenez, noosfera

DOCX 16.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1508092874_69343.docx biosfera evolutsiyasi. biogenez, noogenez, noosfera biosferaning evolutsiyasi asosan ikki xil muhim omillar: 1. sayyoramizda geologik va iqlim o‘zgarishlari ta’sirida. 2. biologik evolutsiya jarayonida tirik organizmlar turlari ning tarkibi va sonining o‘zgarishlari ta’sirida amalga oshib kelgan. hozirgi zamonda bu omillarga uchinchisi, inson jamiyati- ning ta’siri qo‘shiladi. biosfera evolutsiyasi 3 ta bosqichga ajratiladi. 1. birinchi bosqichda biotik davriy aylanish xususiyatigaega birlamchi biosfera paydo bo‘ladi. bu bosqich taxminan 3 milliard yillar oldin boshlanib, paleozoy erasining kembriy davrigacha davom etadi. 2. ikkinchi bosqichda biosferaning biotik tarkibiy qismi —ko‘p hujayrali organizmlar murakkablashadi. bu davr 0,5 milliard yillar oldin, kembriy davridan boshlanib, hozirgi zamon odamlari paydo bo‘lishigacha davom etadi. 3. uchinchi bosqich insoniyat jamiyatining kelib chiqishiga bog‘liq. bundan taxminan 40—50 ming yillar avval boshlanib, hozirgi vaqtgacha davom etmoqda. biosfera evolu- tsiyasining bir inchi va ikkinchi bosqichlari faqat biologik qonuniyatlar natijasida kechadi, shuning uchun bu bosqichlarni birlashtirib biogenez davri deyiladi. uchinchi bosqich insoniyat jamiyati kelib chiqishi …
2
ustaqil sintezlay oladigan autotrof organizmlar — birinchi xemosintez- lovchi, fotosintezlovchi bakteriyalar va ko‘k-yashil suvo‘tlari paydo bo‘la di. birinchi fotosintezlovchi organizmlar karbonat angidridni yutib, kislorodni ajratib, atmosferaning tarkibini o‘zgartirgan. natijada atmosferada karbonat angidrid miqdori kamayib, kislorod miqdori tobora ko‘payib borgan. atmosferaning 15—25 km balandligida elektrokimyoviy jarayonlar ta’sirida kisloroddan ozon ekrani hosil bo‘lgan. ozon ekrani yer yuzidagi tirik organizmlarni quyoshning ultrabinafsha nurlari va kosmik nurlari- ning halokatli ta’siridan himoya qilgan. bunday qulay sharoitda dengiz yuzasida tirik organizmlar yanada ko‘paya borgan. atmosferada erkin kislorodning ko‘payishi yer yuzasida aerob tipda kislorod bilan nafas oluvchi organizmlarning va ko‘p hujayralilarning kelib chiqishiga sabab bo‘lgan. ozon ekrani tirik organizmlarning suvdan quruqlikka tarqa lishiga imkon yaratgan. birinchi ko‘p hujayrali organizmlar atmosferada kislorodning miqdori taxminan 3 foizga yetganda, kembriy davrining boshida, bundan 500 million yillar avval kelib chiqqan deb taxmin qilinadi. dengizda yashovchi fotosintezlovchi organizmlar keragidan ortiqcha kislorod hosil qilgan va aerob organizmlarning yanada tez rivojlanishiga sabab bo‘lgan. aerob …
3
y aylanishida ishtirok etuvchi autotroflar, geterotroflar va redutsentlar faoliyatlarining muvozanatlashishi natijasida biosferada gomeostaz holati shakl- lanadi. insonning paydo bo‘lishi bilan biosfera tarixida yangi juda kuchli omil paydo bo‘ldi va bu omil o‘z ta’siriga ko‘ra katta geologik jarayonlarga teng kela boshladi. bu omil (inson faoliyati) biosferaning gometostaz (turg‘unlik, barqarorlik) holatini buzilishiga sabab bo‘la boshladi. noogenez bosqichi. insoniyat jamiyati paydo bo‘lishi bilan biosfera evolutsiyasining noogenez bosqichi boshlandi. bu bosqichda evolutsiya inson ongi ta’sirida, uning mehnat faoli- yati natijasida davom etadi. insonning biosfera doirasidagi ongli faoliyati endi uni noosferaga aylantiradi. noosfera tushunchasi fanga birinchi marta fransuz geolog olimi e.lerua tomonidan 1927-yilda kiritilgan (yunoncha «noos» — aql «sfera» — shar so‘zlaridan olingan). v.i. ver nads kiy ta’biriga ko‘ra, noosfera — inson mehnati va ilmiy faoliy ati ta’sirida o‘zgargan biosferadir. inson o‘z aql-zakovati bilan biosferada kechadigan biologik qonuniyatlarni to‘g‘ri tushunib olishga, biosferaning ekologik rivojlanishini idora qila olishga harakat qilishi lozim. boshqacha qilib aytganda, inson o‘z …
4
ham emas. biz asosiy tarkibiy qismi insoniyat jamiyati bo‘lgan bio- sferaning evolutsiyasini ongli boshqarishni o‘rganishimiz lozim. adabiyotlar 1. g’afurov a. t. darvinizm toshkent, o’qituvchi1992 yil. 2. воронцов н. п.,сухорукова л.н. эволюционная органического мира. м. просвешение 1991 3. to’raqulov yo. x. malekulyar biologiya. toshkent, o’qituvchi1993 yil 4. иорданскис н. н. эволюция жизни. м.издательский центр “академия” 2001 5. inge-vechtomov s.g. genetika s osnovami selektsii. moskva., «vsshaya shkola», 1989 g. 6. lobashev m.ye., vatti k.v., tixamirova m.m. genetika s osnovami selektsii. moskva, «prosveshenie», 1979 god.
5
biosfera evolutsiyasi. biogenez, noogenez, noosfera - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "biosfera evolutsiyasi. biogenez, noogenez, noosfera"

1508092874_69343.docx biosfera evolutsiyasi. biogenez, noogenez, noosfera biosferaning evolutsiyasi asosan ikki xil muhim omillar: 1. sayyoramizda geologik va iqlim o‘zgarishlari ta’sirida. 2. biologik evolutsiya jarayonida tirik organizmlar turlari ning tarkibi va sonining o‘zgarishlari ta’sirida amalga oshib kelgan. hozirgi zamonda bu omillarga uchinchisi, inson jamiyati- ning ta’siri qo‘shiladi. biosfera evolutsiyasi 3 ta bosqichga ajratiladi. 1. birinchi bosqichda biotik davriy aylanish xususiyatigaega birlamchi biosfera paydo bo‘ladi. bu bosqich taxminan 3 milliard yillar oldin boshlanib, paleozoy erasining kembriy davrigacha davom etadi. 2. ikkinchi bosqichda biosferaning biotik tarkibiy qismi —ko‘p hujayrali organizmlar murakkablashadi. bu davr 0,5 milliard yillar oldin, kembriy dav...

DOCX format, 16.8 KB. To download "biosfera evolutsiyasi. biogenez, noogenez, noosfera", click the Telegram button on the left.

Tags: biosfera evolutsiyasi. biogenez… DOCX Free download Telegram