tarixshunoslik

DOCX 30 pages 63.1 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.1 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo‘nalishi 3-bosqich talabasi qodirov ilyosxonning “tarixshunoslik” fanidan “sovetlar davrida o‘zbekistonda arxeologiyaga oid tadqiqotlar” mavzusida tayyorlagan kurs ishi andijon – 2022 reja: kirish..............................................................................................3-4-bet i – bob. o‘rta osiyoda xix asrning birinchi yarmida tarixni o’rganish yuzasidan erishilgan ayrim yutuqlar tahlili. 1.1 o‘rta osiyoda arxeologiya fanining shakllanish jarayoniga rus sharqshunosligining ta‘siri.............................................5-9-bet 1.2 sovet davrida o’zbekistonda paleolit davriga tegishli tadqiqotlar ............................................10-16-bet ii – bob. sovetlar davrida o’zbekistondan yetishib chiqan arxeologlar. 2.1 o’zbekistonda arxeologiya fanining shakillanishi.................17-23-bet 2.2 o’zbek arxeologiya olimlari yahyo gu‘lomov va andrey shishkin tadqiqotlari ……………………...........24-27-bet xulosa.........................................................................................28-29-bet foydalanilgan adabiyotlar.............................................................30-bet kirish 1918 – yilda moddiy madaniyat tarixi va rossiya akademiyasi tuzildi . unga barcha arxeologik , san’at , madaniyat va memorchilik yodgorliklarini hisobga olib ularni davlat himoyasiga olish vazifasi qo’yildi. arxeologik tadqiqotlarni kengaytirish maqsadida ruslar o’rta osiyo hududida 5 ta ekspeditsiya tashkil etiladi. 1936 – yilda masson boshchiligida termiz arxeologik ekspeditsiyasi;1937 …

2 / 30

a sobiq ssr fanlar akademiyasining o’rta osiyo respublikalaridagi filiallari, lelingrad va moskvadagi ilmiy tashkilotlar, moddiy madaniyat tarixi akademiyasi, sharq madaniyati muzeyi kabi tashkilotlar o’zbekiston hududida arxeologik tadqiqotlarni olib bora boshladi. 1939 – yildan boshlab fanlar akademiyasi tashkil topgan .uchinchi bosqich 1945 – yildan keyingi davrlarni o’z ichiga oladi. bu davrda yuqoridagi ekspeditsiyalar tarkibiga o’zgartirish kiritildi. yettisuv eksoeditsiyasina - 1944 – 1949 – yillarda tyanshan oliy ekspeditsiyasi, 1951 – 1955 – yillarda esa qirg’iziston arxeologik etnografik ekspeditsiyasi davom ettiradi . 1946 – 1952 – yillarda farg’ona arxeologiyasini bernshtant rahbarligida pomir oloy va pomir farg’ona ekspeditsiyalarini o’rgandi 1970 – yilda farg’ona ekspeditsiysi tashkiletildi. o’zbekistonda arxeologiya fani eng yosh ilmiy sohalardan biridir . shuni qayd etish lozimki, o’lkani tadqiq etishga oid birinchi qadamlar xix asrning oxiridan boshlab qo’yilgan edi. o’zbek arxeologlarining, balki o’rta osiyo qadimshunoslarining fan olamida yo`qorida darajasiga ko’tarilgan ya.g’. g’ulomov ning tinimsiz sa`y - harakatlari tufayli o’tgan asrimizning 60 yillarida birin-ketin …

3 / 30

o`zbekistonimizning mustaqillikka yerishuvi barcha fanlar qatori, arxeologiya fani va uni mutaxassis olimlari uchun ulkan maqsadlarni amalga oshirishlariga juda katta imkoniyatlarni yaratib byerdi. birinchi prezidentimiz islom abdug’anievich karimov aytganlaridek: «mustaqillik yillari o’z o’tmishimizni, o’z madaniyatimizni xolisona bilib olish davridir. bu jahon hamjamiyati, tarix oldidagi vazifamizni anglab olish davridir... bu davr ma`naviy uyg’onish va milliy o’zligini anglashning o’sish davridir» (i.a.karimov. 1995.) shunday ekan, shu kunning talabi mustaqil o’zbekistonimizdagi xar bir oriyati, vijdoni pok insonning kim bo’lishidan, qaysi kasbga mansub bo’lishidan qat`iy nazar, imkon qadar mustakilligimizni mustahkamlash yo’lida fidoiylik qilmog’i lozim. bu borada tarixchi va arxeolog olimlarimizning ma`suliyati yanada kuchliroq bo’lishi kerak deb o’ylaymiz. chunki tariximizni bor bo’yi - basti bilan oqilona ko’rsatishimiz uchun hech qachon va hech bir zamonda hozirgidek sharoit yaratilmagan edi. shuning uchun ham, hozirgi kunda arxeolog olimlarimiz tomonidan mustaqil o’zbekistonimizni erksevar fuqarosi, o’zligini anglashga va ma`naviyatini yanada yuksaltirishga hissa qo’shish maqsadida, juda keng miqyosda ilmiy izlanishar olib borilmoqda. bu …

4 / 30

arxeologlar o’z fikr va mulohazalarini erkin bayon etishga harakat qilganlar, asarlar yaratganlar. ammo, mustamlaka siyosatmandlari xalq ommasining milliy ongini o’stirishga yordamlashishni aslo ma’qul ko’rmasada, fan uchun xizmat qiluvchilar ham bor edi. ularning foliyatlari ham mavjud sharoitga nisbatan qiyin kechgan, albatta. sababi, chor hukumati amaldorlari omma o’rtasida tarixiy bilimlarni targ’ibot qilish, ular diqqatini qadimgi zamon yodgorliklarini o’rganishga tortish kabi ishlardan cho’chir edilar. binobarin, o’rta osiyoning yangi-yangi hududlarida rossiya hukmronligining o’rnatilishi, ularning umumrossiya iqtisodiy taraqqiyoti yo’liga qo’shib yuborilishi tufayli turmushning o’zi ilmiy tadqiqotlar o’tkazish zarurligini taqoza qilardi. o’rta osiyoning yaxshiroq o’rganilmaganligi mustamlaka ma’muriyatining maqsadlarini ro’yobga chiqarishga halaqit berar edi. ilmiy tadqiqot ishlarining ma’lum bir qismi, o’zlarining ko’p asrlik tarixiga, o’z urf-odatlari, xususiyatlari, turmush tarziga ega bo’lgan ko’p sonli o’rta osiyo xalqlari ommasini ekspulatatsiya qilish tizimini kuchaytirishga yordam berishi ko’zda tutilar edi. tabiiy boyliklari, madaniy merosi g’oyat boy bo’lgan va kam tekshirilgan bu hudud rus ziyolilarining taraqqiyparvar qismini juda qiziqtirardi. shuning uchun ham, …

5 / 30

falarni bajardi[footnoteref:1]. [1: “o’zbekistonda arxeologik tadqiqotlar jurnali” . 2008-2009. 7-soni. 27-28-b] mamlakatning iqlim sharoiti o’rganildi, metrologik markazlar tashkil qilindi. masalan, 1867 yilda toshkent metrologik markazi tuzildi, so’ngra bunday joylar mamlakatning boshqa joylarida ham tuzildi. 1874 yili rossiyadagi eng qadimgi pulkovo rasadxonasi ilmiy xodimlarining yordamida toshkent falakiyotshunoslik rasadxonasi ochildi, ilmiy tadqiqot ishlari boshlanib ketdi. to’g’ri, kadrlar etishmasligi, mablag’ tanqisligi sababli bu ishlar zaruriyatga nisbatan rivojlanmadi, albatta. o’lkani o’rganishda statistika qo’mitalari ham muhim rol o’ynadi. 1868 yil turkiston statistika qo’mitasi tuzildi, statistik ma’lumotlar nashr qilina boshlandi[footnoteref:2]. [2: “o‘rta osiyo arxeologiyasi” s.2019. 32-b.] 1870 yilda toshkentda ochilgan turkiston xalq kutubxonasi (hozirgi a.navoiy nomidagi o’zbekiston milliy kutubxonasi) katta ahamiyatga ega bo’ldi. kutubxona o’lkani o’rganish bilan shug’ullanuvchi tadqiqotchilar, ayniqsa, mahalliy xodimlar uchun katta ahamiyatga ega bo’ldi. kutubxona tashabbuskor ziyolilar harakati tufayli boyib bordi. kutubxona fondida saqlanayotgan adabiyot va manba majmualaridan o’rta osiyoga, ayniqsa turkiston o’lkasiga taalluqli «turkiston asarlar va maqolalar to’plami» juda qimmatli asar bo’lib, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixshunoslik"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo‘nalishi 3-bosqich talabasi qodirov ilyosxonning “tarixshunoslik” fanidan “sovetlar davrida o‘zbekistonda arxeologiyaga oid tadqiqotlar” mavzusida tayyorlagan kurs ishi andijon – 2022 reja: kirish..............................................................................................3-4-bet i – bob. o‘rta osiyoda xix asrning birinchi yarmida tarixni o’rganish yuzasidan erishilgan ayrim yutuqlar tahlili. 1.1 o‘rta osiyoda arxeologiya fanining shakllanish jarayoniga rus sharqshunosligining ta‘siri.............................................5-9-bet 1.2 sovet davrida o’zbekistonda paleolit davriga tegishli tadqiqotlar ............................................10-...

This file contains 30 pages in DOCX format (63.1 KB). To download "tarixshunoslik", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixshunoslik DOCX 30 pages Free download Telegram