oks sivilizatsiyasining yozuv tizimi

PPTX 12 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

termiz davlat universiteti tarix fakulteti iv kurs 401 – guruh talabasi ortiqov amalbekning oks sivilizatsiyasi fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: oks sivilizatsiyasining yozuv tizimi oks sivilizatsiyasida piktografik belgi, piktografik yozuv va ashyoviy yozuv turlari keng tarqalgan. tan olib aytish lozimki, bular ilk yozuvning ko‘rinishlaridir. shu tipdagi yozuv juda ko‘plab sivilizatsiya darajasiga chiqa olmagan qadimgi xalqlarda ham bo‘lgan i.e.gelbning xulosasiga ko‘ra yozuv faqat sivilizatsiyalar vaqtida yuz beradi, sivilizatsiyalar yozuvsiz shakllanishi mumkin emas. t.v.gamkreladze va v.v.ivanovlarning qarashlari bo‘yicha «sivilizatsiya yozuvni kashf etgan, sinfiy jamiyat madaniyatidir» bu xulosa bilan juda ko‘plab hindoevropa va hindoeron xalqlari tarixi bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar hamfikrdadir. k.mak-neyl «shunday jamoani sivilizatsiyaga erishgan deb hisoblash kerakki, jamoada tug‘ilgan ijtimoiy muammolarni echishga qodir bo‘lgan, obro‘li jamoa boshliqlarining yozuv tekstlari shakllangan bo‘lsin»-degan fikrni aytib o‘tgan. albatta, sivilizatsiya, sinfiy jamiyat va yozuvning bir-biriga bog‘liqligi tabiiy hol. r.bartning fikriga ko‘ra yozuvning eng asosiy xususiyatlaridan biri hukmdorlar o‘rtasidagi ijtimoiy vositachilik belgisidir qadimgi sharq manbalari bo‘yicha fikr yuritadigan …

2 / 12

(uzunligi 3 sm, eni 1,7 sm), qilich (uzunligi 1,5 sm, eni 1,7 sm) shaklli uchta bronzadan ishlangan miniatyura shaklidagi predmet va bosh kiyim shaklli kumushdan yasalgan predmetlar majmuasi topilgan. n.a.avanesova tomonidan bo‘ston 6 qabristonidan loydan yasalgan, tashqi tarafidan qizil oxra bilan bo‘yalgan, silindr shaklli idish va uning konik shaklli qopqog‘i topilgan bo‘lib, idish devoriga ikkita teshikcha o‘rnatilgan. mana shu idishning ichidan loydan yasalgan 3 dona silindr shaklli predmet, loydan yasalgan mitti idish, loydan yasalgan zoomorf yuzli odam haykali, doira shaklli altarning topilishi ashyoviy yozuvning rivojlangan shakli mavjud bo‘lganligini tasdiqlaydi. jarqo‘ton yodgorligida 3000 ga yaqin qabr o‘rganildi, shulardan juda kam qabrlarda miniatyura shaklidagi predmetlar uchragan, demak bu holatga an’ana emas yangilik sifatida qarash kerak. ikkinchidan, sopolli madaniyatining ilk bosqichlarida, sopolli va jarqo‘ton davrlari qabrlarida mitti predmetlarning uchramasligi ham bu odatning innovatsion jarayon ekanligidan dalolat beradi. biz ilgari surayotgan predmetli yozuv tizimiga ko‘zali davridan boshlab asos solingan, shu davr moddiy madaniyatida predmetli …

3 / 12

lq uchun nihoyatda tushunarli bo‘lganligi aniq, ammo zamonaviy tarixchilar uchun jumboqligicha qolaveradi. bu tabiiy hol albatta, xuddi o‘zbek xalqi etnografiyasida mavjud bo‘lgan so‘zlarning va odatlarning ekvivalent ma’nolarining mavjudligi bu fikrga asos bo‘ladi. piktografiya (lot. pictus — chizilgan, tasvirlangan va ...grafiya) — yozuvning rivojlanish bosqichlaridan, fo-netik yozuvdan oldingi yozuv turi: muayyan axborot mazmunini biron-bir rasm yoki qatʼiy ketma-ket kelgan rasmlarda aks ettirish usuli. amerika indeyslari, tropik afrika xalkdari, avstraliya va okeaniya tub aholisi, sibirdagi ayrim elatlar (yukagir, nanay va boshqalar) orasida tarqalgan va xatto 20-asr gacha amal qilib kelgan. piktografikning kadimgi namunalari paleolitga (ayrim olimlarning fikricha — neolitga) mansubdir. garchi, shuni aytish kerakki, paleolit davridagi suratlar bilan orasiga chega-ra qoʻyish mumkin emas. piktogtafik belgilari — piktogrammalar fonetik yozuv belgilaridan shu bilan farq qiladiki, ular aniq til birligiga bogʻliq emas va ular xohlagan tilda xohlagancha talqin qilina-di: bir piktogramma muayyan bir soʻz, uning sinonimi, soʻz birikmasi, bir necha maʼnoga ega boʻlgan ran …

4 / 12

ildi. turar joy binolari katta bichimli xom gʻishtdan (55x29x9 sm) bir yoki bir necha xonali qilib qurilgan. xonalar sahni va devori somonli loy bilan suvalgan. koʻchalar tor, daha ibodatxonasiga boruvchi yoʻlga shagʻal yotqizilgan. erkaklar oʻng yonboshi, ayollar chap yonboshi bilan gʻujanak holda koʻmilgan. jarqo’tondan toshdan yasalgan omoch tishi, koʻplab sopol idish (xumcha, koʻzacha, togʻora, kosa, piyola, togʻoracha, lagan) lar jez igna, bigiz, xanjar, sopol andava, chaqmoqtoshdan ishlangan paykonlar, jez taqinchoqlar (rangli toshlar qadalgan koʻplab toʻgʻnogʻich, bilaguzuk, zirak, oyna) qimmatbaho toshlar va suyakdan yasalgan munchoqlar, jez surmadon, qabila muhr tamgʻalari, ip mato qoldigʻi va boshqalar topilgan. jarqo’ton yodgorligi. sopollitepa — surxondaryo viloyatining (muzrabod tumani) sherobod choʻlini kesib oʻtgan oʻlanbuloqsoy yoqasiga joylashgan jez davriga oid arxeologik yodgorlik. u 1968-yil arxeolog l. albaum tomonidan topilgan. 1969—74 yillarda a. asqarov tomonidan oʻrganilgan s.ning maydoni taxminan 3 ga. uning 1 ga.ga yaqin markaziy qismi mudofaa devorlari bilan oʻrab olingan. qalʼa atrofidagi maydonning kata qismi buzilib, …

5 / 12

ʼa jan. tomonining markaziga joylashgan, qolgan „darvozalar“ harbiy xavf tugʻilganda qopqon vazifasini bajargan. qalʼaning ichki mudofaa tizimida, yoʻlaksimon qopqonlar oraligʻida, har tomonda ikkitadan murabba shaklida qurilgan xonalar boʻlib, ularga qalʼa ichki tomonidan eshik ochilgan. aynan ana shu xonalar tomon qalʼa ichiga joylashgan turar joy majmualari oralab tor koʻchalar oʻtgan. sopolli tepa e’tiboringiz uchun rahmat image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image1.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oks sivilizatsiyasining yozuv tizimi"

termiz davlat universiteti tarix fakulteti iv kurs 401 – guruh talabasi ortiqov amalbekning oks sivilizatsiyasi fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: oks sivilizatsiyasining yozuv tizimi oks sivilizatsiyasida piktografik belgi, piktografik yozuv va ashyoviy yozuv turlari keng tarqalgan. tan olib aytish lozimki, bular ilk yozuvning ko‘rinishlaridir. shu tipdagi yozuv juda ko‘plab sivilizatsiya darajasiga chiqa olmagan qadimgi xalqlarda ham bo‘lgan i.e.gelbning xulosasiga ko‘ra yozuv faqat sivilizatsiyalar vaqtida yuz beradi, sivilizatsiyalar yozuvsiz shakllanishi mumkin emas. t.v.gamkreladze va v.v.ivanovlarning qarashlari bo‘yicha «sivilizatsiya yozuvni kashf etgan, sinfiy jamiyat madaniyatidir» bu xulosa bilan juda ko‘plab hindoevropa va hindoeron xalqlari tarixi bilan shug‘ullanuvchi muta...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "oks sivilizatsiyasining yozuv tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oks sivilizatsiyasining yozuv t… PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram