мўғуллар истилоси ва зулмига қарши кураш

PDF 47 стр. 2,7 МБ Бесплатная загрузка

47 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,7 МБ

Тип файла PDF

Страницы 47

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 47

6-мавзу: мўғуллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди – ватан ҳимоячиси режа: 1. мовароуннаҳр ва хоразмнинг мўғуллар томонидан босиб олиниши. 2. жалолиддин мангуберди юрт ҳимоячиси. 3. мўғуллар истилосидан кейинги вазият. чиғатой улуси  xii аср ўрталарига келиб байкал кўли атрофи, ҳозирги мўғулистон ҳудудида яшовчи туркий ва тунгус-манжур қабилалари кўпчилиги мўғуллар раҳнамоси есугай баҳодир таъсирига ўта бошлайдилар;  темучин (1155-1227) (мўғулча, темир устаси) - кучли ва тадбиркор, айёр саркарда, пароканда қабилаларни турли йўллар билан ўз қўли остида бирлаштирган шахсдир;  у 13 аср бошида эса татарлар қабиласи устидан ғалаба қозонади.  1203 йилда эса керайитлар, қўнғирот ва найманлар устидан ўз ҳукмронлигини ўрнатади;  темучин кучли ҳарбий тузилмани ташкил этади;  уни бошқаришни ўғиллари жўчи, чиғатой, ўгедей, тули ва хотини буртэ-фужэн, сафдошлари субутой ва жебэларга топширди;  мўғул қабилалари ва элатларининг қудратли давлатга бирлашуви чингизхон номи билан боғлиқ;  1206 йилда мўғулларнинг умумқурултойида олий мўғул ҳукмдори - хон деб эълон қилиниб, …

2 / 47

лар солиқдан озод этилган. 3. аёллар наслни давом эттирувчилар бўлгани учун ҳам уруш вақтида гуноҳлари кечирилиши лозим бўлган. 4. жазолаш даражаси сифатида ўлим жазосини энг кўп қўллаш белгилаган. 5. босиб олинаётган мамлакатлар халқларига раҳм шафқат қилмаслик таъкидланган. 1- • ҳар бир янги сайланган хон биринчи навбатда ўзи “ясо”га қатъий риоя қилиш тўғрисида қасам ичиши лозим бўлган. халққа “ясо”га хиёнат қилган хонни тахтдан ағдариш ва уни умрбод қамоқ жазосига солиш ҳуқуқи берилади. 2- • осмон ва ерни яратувчи, ҳаёт ва ўлим, бойлик ва камбағаллик берувчи ибодатларимизни қабул қиладиган ёки қилмайдиган ягона худони тан олиш. 3- • ислом дини бошлиқлари қаландарлар, қорилар, дарвешлар, сўфилар, ювғувчилар, зоҳидлар, гадолар, қозилар, табиблар солиқ тўлаш, оғир ишлардан ва жамоат ишларидан озод қилинадилар. 4- • урушлар даврида аёлларнинг гуноҳларини авф этиш лозимлиги белгиланди. 5- • ўғриларга нисбатан қаттиқ жазо тартиблари жорий қилинди. агар ўғри чорвани ўғирласа, у чорванинг ҳақини 9 баробар қилиб тўлаши лозим. тўлаш имконияти бўлмаса, …

3 / 47

чли бўлмаган ерларни ўз қўли остида бирлаштириб, ўз ғалабаларига жуда берилиб кетган эди;  қорахитойлар устидан қозонилган ғалабадан (1210) сўнг, у ўзини мутлоқ енгилмас («искандарий соний», «султон санжар», «оллоҳнинг ердаги сояси» ва бошқа унвонларга эга) деб ҳисоблаб, ислом оламига эгалигини ҳам даъво қила бошлади;  ўз навбатида бу қўшин ватан мудофааси учун эмас, балки кўпроқ истило, талон-тарож, ўлжа олиш учун мўлжалланган қўшин эди;  хоразмшоҳлар ҳар томонлама буюк давлат эди. лекин унда аниқ бир тартиб, солиқлар тўплашда ҳам аниқ бир тизим йўқ эди. ҳокимлар ўз билганларича иш тутар эди;  марказий ва маҳаллий бошқарув тизими мустаҳкам асосларга эга эмас эди.  хоразмшоҳ хитой чингизхон томонидан олинганлигини эшитгач, бу ҳолни тасдиқлаш ва чингизхон давлати ҳақида маълумотлар олиб келиш учун сайидлар авлодидан бўлган баҳовуддин розийни ўз элчиси сифатида 1218 йил чингизхон ҳузурига юборади.  1218 йилда муҳаммад хоразмшоҳ иккинчи марта чингизхон ҳузурига элчилар юборади. чингизхон ҳам бунга жавобан хоразмшоҳлар ҳузурига ўз элчиларини …

4 / 47

нгизхон 1219 йили ўз ўғиллари бошлиқ 200 мингга яқин асосий ҳарбий кучлари билан хоразмшоҳ ануштегинийлар давлати устига юриш бошлади;  чингизхон ўтрор шаҳри яқинида қўшинни жамлаб уни тўрт қисмга бўлади: (ўтрор шаҳри аҳолиси мўғулларга қарши қамалда қаршилик кўрсатади чингизхон бунга жавобан шаҳарни ёқиб юборишга буйруқ берди):  чиғатой ва ўқтой қўшинининг бир қисми билан ўтрорни қамал этиб, эгаллаш учун қолдирилди;  иккинчи қисм эса жўчи бошчилигида сирдарёнинг юқори оқимидаги жанд, янгикент, барчинлиғккент, сиғноқ шаҳарларини босиб олиш учун юборилди;  учинчи қисмидаги беш минг чоғли қўшинга олоқ нўён ва сукету- чэрби бош бўлиб ўтрордан жанубга, хўжанд ва банокатни эгаллаш вазифаси топширилди  чингизхоннинг ўзи бош бўлган тўртинчи асосий қисм зарафшон воҳаси томон бухоро ҳамда самарқандни истило этиш учун йўл олди;  кўкхон бошчилигидаги 400 та мудофаачилар бухоро аркида яна ўн икки кун қаттиқ қаршилик кўрсатдилар. аркни эгаллаш учун қилинган мўғуллар ҳатти-ҳаракатлари зое кетди;  қалъадаги чуқурликлар одам ва ҳайвон ўликлари билан …

5 / 47

ер билан яксон қилинади;  1220 йилда термиз эгалланиб буткул талон-тарож этилади.  1221 йилда урганчга ҳужум бошланади ва шаҳар қамали деярли 7 ой давом этади;  шаҳар босиб олиниб, шафқатсиз таланади, аҳолиси қириб ташланади;  мўғуллар амударё тўғонини бузиб, урганчни сувга бостирадилар. урганч билан бир вақтда чингизхон 1221 йилнинг баҳорида ўзининг эътиборини амударёдан йирик савдо йўллар устида жойлашган бой маданият марказлари бўлмиш балх, ҳирот, ғазна, қандаҳор, нишопур ва бошқаларга қаратади. чингизхон шахсан балх юришига бошчилик қилиб, шаҳарни забт этиб, балх аҳолисини қириб ташлади;  шу тарика мовароуннаҳр ва хоразм ерлари мўғуллар тарафидан 1219-1221 йилларда мўғуллар томонидан забт этилади.  мўғуллар сирдарёнинг юқори қисмидаги ерларни эгаллаши лозим эди. босқинчилар маълум муддатдаги қамалдан сўнг сиғноқ ва барчинлиғкент шаҳарларини эгаллагандан сўнг мустаҳкам қалъа ҳисобланган хўжандга ҳужум бошлайдилар. бу ерда улар хўжанд ҳокими ватанпарвар саркарда темур малик қаршилигига дуч келадилар;  темур малик тахминан 1000 нафар аскари билан хўжанддан бир километр наридаги сирдарёнинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 47 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мўғуллар истилоси ва зулмига қарши кураш"

6-мавзу: мўғуллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди – ватан ҳимоячиси режа: 1. мовароуннаҳр ва хоразмнинг мўғуллар томонидан босиб олиниши. 2. жалолиддин мангуберди юрт ҳимоячиси. 3. мўғуллар истилосидан кейинги вазият. чиғатой улуси  xii аср ўрталарига келиб байкал кўли атрофи, ҳозирги мўғулистон ҳудудида яшовчи туркий ва тунгус-манжур қабилалари кўпчилиги мўғуллар раҳнамоси есугай баҳодир таъсирига ўта бошлайдилар;  темучин (1155-1227) (мўғулча, темир устаси) - кучли ва тадбиркор, айёр саркарда, пароканда қабилаларни турли йўллар билан ўз қўли остида бирлаштирган шахсдир;  у 13 аср бошида эса татарлар қабиласи устидан ғалаба қозонади.  1203 йилда эса керайитлар, қўнғирот ва найманлар устидан ўз ҳукмронлигини ўрнатади;  темучин кучли ҳарбий тузилмани ташкил этади...

Этот файл содержит 47 стр. в формате PDF (2,7 МБ). Чтобы скачать "мўғуллар истилоси ва зулмига қарши кураш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мўғуллар истилоси ва зулмига қа… PDF 47 стр. Бесплатная загрузка Telegram