азотни табиатда алмашинишида микроорганизмларнинг роли

DOC 58.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483897461_67296.doc азотни табиатда алмашинишида микроорганизмларнинг роли режа: 1. азотли моддаларнинг тупроқда бир ҳолатдан иккинчи ҳолатга ўтиши. 2. аммонификация жараёнлари ҳақида тушунча. 3. нитрификация ва унинг босқичлари. 4. азот иммобилизацияси (микроорганизмлар ҳужайрасида йигилиши) жараёни. 5. дентрификация жараёни ҳақида тушунча. 6. молекуляр азотни ўзлаштирувчи микроорганизмларни кашф қилиниши ва эркин азотнинг ўзлаштирилиши 7. хулосалар. азотли моддаларнинг тупроқда бир ҳолатдаги иккинчи ҳолатга ўтиши. азот қишлоқ хўжалиги ўсимликларнинг ҳосилдорлигини оширишда фосфор, калий, кальций, магний, темир, олтингугурт каби элементлардан ҳам юқори ўрин эгаллайдиган асосий элемент ҳисобланади. аммо азотнинг молекуляр ҳолати ўсимликларга тўгридан-тўгри ўзлаштирила олмайди. асосан унинг минераллашган шаклини ўсимликлар ўзлаштирадилар холос. айнан тупроқда ҳам минерал шакли мавжуд, бошқа шакллари ҳавога учиб кетади. шу сабабли тупроқдаги азотнинг бир ҳолатдан иккинчи ҳолатга ўтиб туриши ўсимлик озиқланиши учун, бизнинг рисқу-насибамиз учун аҳамиятлидир. агарда азотнинг тупроқдаги ўзгаришига келак, тубандаги мураккаб жараённи билишимиз зарурдир. атмосфера азоти → бактериялар ёрдамида ўзлаштирилиб ўсимлик оқсилга, ўсимликни ўзлаштирган ҳайвон ва инсонлар оқсилига айланади→ оқсил ва …

маълум шароитда яна азотга айланиб, тупроқдан йўқ бўлади, ҳавога учиб кетади. аммонификация жараёнлари ҳақида тушунча. аммонификация – оқсил, амоникислоталар ва бошқа таркибида азот сақловчи моддаларнинг парчаланиши натижасида аммиак ҳосил бўлиши жараёндир. бу жараённи азот минераллашуви деб ҳам айтилади. чунки ҳосил бўлган аммиак яна нитрификацияловчи бактериялар ёрдамида минерал ҳолатга айлантирилади. оқсилларнинг аэроб, анаэроб бактериялар, замбуруглар иштирокида аммонификацияга учраши аниқланган. бу жараёнда алоҳида активлик намоён қилувчи микроорганизмларга псевдомонас оиласи вакиллари, бациллалар оиласи вакиллари олсак бўлади. оқсил таркибида одатда 20та аминокислота киради. бу аминокислоталар бирисининг охири карбоксил группаси иккинчи аминокислотанинг амино гурппаси билан богланиб, полипетид занжирини ташкил этади. битта полицептидда юзлаб аминокислоталар бор, оқсил эса битта ёки бир қанча шундай занжирлардан иборат. оқсиллар оддий ва мурккаб бўлади. оддий оқсиллар гидролизланганда фақат аминокислоталарни берса, мураккаб оқсиллар простетик группага эга бўлганлиги учун аминокислоталардан бошқа моддалар ҳам ҳосил қилади. мураккаб оқсилларга нуклеопротеидлар, липопротеидлар, металлопротеидлар киради. микроорганизмлардан ажралиб чиққан экзофермент (протеаза) оқсил молекулаларга таъсир қилади ва уларни …

co2 шу жараёнлардан кейин ҳосил бўлган аминокислоталар минераллашади (треонин, метионин ва х.к.) углерод қолдиқларидан эса турли органик бирикмалар ҳосил бўлади со2 чиқиб кетади. бу анаэроб ва аэроб шароитларида боради. микроблар фақат оқсилларни эмас, нуклеин кислоталарни ҳам парчалайдилар. уларнинг гидролизланишидан қанд, фосфор кислотаси (пурин асосли) аденин, гуанин, (пиримидин асосли) цитозин, уроцил, тимин моддалари ҳосил бўлади. кейин жараён яна давом этиб қанд моддалари яна оксидланиб со2 ва н2о ҳосил қилади. шунингдек, микроорганизмлар томонидан мочевина, группу кислота, хитин ва бошқа моддалар ҳам аммонификацияга учрайдилар. нитрификация ва унинг босқичлари. нитрификация – тупроқ, гўнг, сувда органик моддалар парчаланишидан ҳосил бўлган аммиакнинг оксидланиб нитрит ва кейин нитратларга айланиши жараёнидир. бу жараёнда қатнашадиган микроорганизмлар аниқлаш устида луи пастердан бошлаб кўп олимлар ишлаганлар. аммо, рус микробиологи с. н.виноградский 1890-1892 йилларда уларнинг соф культурасини олишга, табиатни ўрганишга муяссар бўлди. нитрафикациянинг биринчи босқичини беш авлоднинг вакиллари: нитросмонас, нитросококкус, нитрососпира, нитросолобус ва нитросовибрио вакиллари амалга оширсалар, иккинчи босқичини нитробактер, нитроспира, нитрококкус …

уда кўпайиб, ривожланиши натижасида тупроқда мавжуд азотни ҳам ўзлаштириб цитоплазма оқсилига айлантириб оладилар. бу вақтда ўсимликларга азот етишмаслиги содир бўлади. анорганик азотнинг иммобилизацияси агрономлар билиши зарур жараёнидир. сомон ва таркибида азоти кам сомонли гўнг ва бошқа моддаларни галла ўсимликларга берса салбий таъсир қилар экан, дуккакдошларга бундай таъсир сезилмайди, чунки улар азотни етказиб бериб турадилар. иккинчи томондан баҳорда иммобилизация фойдали бўлиши ҳам мумкин, чунки микроблар қолдиқлари ва ўлик микроблардаги аммиак ва нитратлар богланиб, қишда тупроқни асосли (ишқорий) хоссага эга бўлганда ҳам сақланиб қолади ва баҳорда уни ўсимликлар ўзлаштириб оладилар. демак, сомнли ўгитларни азот билан бойитилганч тупроққа киритиш лозим экан. денитрификация жараёни ҳақида тушунча. денитрификация нитратларнинг биологик, микроблар иштирокида қайтарилиши жараёнидир. бу бевосита денитрификация дейилади. агар аминокислоталар билан нитрит кислота таъсирида молекуляр азот ҳосил бўлса, яъни нитратлар химиявий йўллар билан қайтарилса билвосита денитрификация содир бўлади. шунингдек, агарда нитратлар аммиакгача қайтарилса ва аммиак ҳужайрадаги моддалар учун азот манбаи бўлиб хизмат қилса бу ҳол …

ганизмларни ва эркин азотнинг ўзлаштирилиши. молекуляр азотни ўзлаштирувчи микроорганизмлар аҳамияти ниҳоятда каттадир. атмосферадаги азот захираси битмас-туганмасдир. ернинг 1 км2 сатхидаги ҳавода 8 млн тонна азот мавжуд. аммо, буни ўсимликлар тўгридан-тўгри ўзлаштира олмайдилар. азотли ўгитларни жуда катта чиқим билан ишлаб чиқарилади. шунинг учун бу организмларнинг аҳамияти каттадир. азот ўзлаштирувчи микроорганизмни 1893 йилда с.н.виноградский ажратиб олган. бу анаэроб спора ҳосил қилувчи таёқчасимон микроб бўлиб бунга клостридиум деб ном берилди. 1901 йилда голанд микробиология м.бейеринк аэроб азотобактер ҳам молекуляр азот ўзлаштиришини аниқлади. ўсимликлар озиқланиши устида ишланган немис олимлари г.гельригель ва г.вильфарта дуккакли ўсимликлар илдизда туганак бактериялари мавжудлигини аниқладилар. ҳозирги кунга келиб эркин яшовчи азотобактериялар турли хиллари, олтингугурт бактериялари, қизил (пурпур) бактериялар, цианобактериялар ва бошқаларнинг молекуляр азотни ўзлаштириш аниқланган. дуккакдошларлардаги симбиоз мсикроорганизмларнинг ҳар хил ўсимликлардаги турлари, яшаш шароити, фаолияти ва аҳамияти кенг ўрганилгандир. илдиз туганак бактериялари ризобиум авлодига мансуб микроорганизмлар бўлиб ловияда р.фассоли, сояда р.тапоникум, мош, ерёнгоқда р.вигна ва х.зо турлари мавжуд бўлиб, ҳар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "азотни табиатда алмашинишида микроорганизмларнинг роли"

1483897461_67296.doc азотни табиатда алмашинишида микроорганизмларнинг роли режа: 1. азотли моддаларнинг тупроқда бир ҳолатдан иккинчи ҳолатга ўтиши. 2. аммонификация жараёнлари ҳақида тушунча. 3. нитрификация ва унинг босқичлари. 4. азот иммобилизацияси (микроорганизмлар ҳужайрасида йигилиши) жараёни. 5. дентрификация жараёни ҳақида тушунча. 6. молекуляр азотни ўзлаштирувчи микроорганизмларни кашф қилиниши ва эркин азотнинг ўзлаштирилиши 7. хулосалар. азотли моддаларнинг тупроқда бир ҳолатдаги иккинчи ҳолатга ўтиши. азот қишлоқ хўжалиги ўсимликларнинг ҳосилдорлигини оширишда фосфор, калий, кальций, магний, темир, олтингугурт каби элементлардан ҳам юқори ўрин эгаллайдиган асосий элемент ҳисобланади. аммо азотнинг молекуляр ҳолати ўсимликларга тўгридан-тўгри ўзлаштирила олмайди. асосан унин...

DOC format, 58.5 KB. To download "азотни табиатда алмашинишида микроорганизмларнинг роли", click the Telegram button on the left.

Tags: азотни табиатда алмашинишида ми… DOC Free download Telegram