irsiyatning xromasoma nazariyasi

DOC 104,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425981759_60243.doc irsiyatning xromasoma nazariyasi reja: 1. t.morgan nazariyasiva uning mohiyati. 2. jins bilan bog‘liq begilarning nasildan-naslga berilishi. 3. belgilarning birikkan holda irsiylanishi. krossingover hodisasi xx asrning oxiriga kelib organizmlarning barcha hujayralarida xromasomalarning soni juft va barqaror ekanligi, mitoz bо‘linishda ular ikki hissa kо‘payib, yosh hujayralarga teng taqsimlanishi, jinsiy hujayrada esa ularning diploid soni tiklanishi aniqlandi. shunday qilib, irsiyatda xromasomalar yetakchi rolni о‘ynash har tomanlama tastiqlandi. 1911 yilda amerika genetigi t.morgan о‘z laboratoryasida о‘tkazgan tadqiqototlari natijasida irsiyatning moddiy negizi hisoblangan xromasomalarni о‘rganishni yana yuqori pog‘onaga kо‘tardi. u genlarning xromasomalarda joylashish tartibini tajribada isbotlab, irsiyatning xromasoma nazariyasini yaratadi. shundan sо‘ng genetikaning rivojlanishida yangi davr boshlandi. t.morgan о‘zining barcha genitik tajribalarini drozofila (meva) pashshasi ustida о‘tkazadi. chunki bu pashsha kichik, hatto probirkada ham arzon oziqa bilan kо‘payib, qisqa muddatda (ikki haftada) bir necha yuzlab yangi nasl berishi mumkin. bundan tashqari drozofila pashshasining kо‘pgina tashqi belgilari turg‘un ravishda nasildan-naslga о‘tadi. uning somatik hujayrasida faqatgina …

lar bir necha juft bо‘ladi. bir-biridan farq qiluvchi faqat bir juft xromasoma jinsiy xromasoma deb atladi. drozofila pashshasining tana hujayrasida xromasomalar yig‘indisi 6 ta autosoma va ikkita jinsiy xromasomadan iborat. odamlar (homo zapienz zapinz)da xromasomalarning diploid soni 46 ta yoki 23 juft bо‘lib, shundan 44 tasi autosoma (erkak va ayollarda bir xil) qolgan ikkitasi jinsiy xromasomalardir. mana shu bir juft jinsiy xromasomalar bir-biridan farq qiladi. ularning bir x harfi, ikkinchisi esa u harfi bilan belgilanadi. odamda xromasomalarning normal balanisi ayollar uchun 44 xx, erkaklar uchun 44 xu bо‘ladi. о‘g‘il yoki qizning tug‘ilishi ona va ota jinsiy xromasomalarining urug‘lanishida qanday qо‘shilishiga bog‘liq. agar tuxum hujayraning x xromasomasi spermatozoidning x xromasomasi bilan qо‘shilsa, zigotada ikki (xx) xromasomalar (44 ta autosomalardan tashqari) hosil bо‘lib, qiz organizmi rivojlanadi; uning xromasomalar yig‘indisi 44 xx bо‘ladi. tuxum xujayradagi x xromasoma spermatozoidning u xromasomasi bilan qо‘shilsa, xu xromasomali zigota hosil bо‘lib, undan о‘g‘il organizmi rivojlanadi; uning xromasomalar …

ar) kelib chiqishga sabab bо‘ladi. urug‘lanayotgan tuxum hujayrada bitta x xromasoma о‘rniga ikkita xx xromasoma bо‘lib qolishi yoki birorta ham jinsiy xromasoma bо‘lmasligi mumkin. bunday tuxum hujayra normal spermatozoid bilan urug‘lanishi natijasida hosil bо‘lgan zigotadan xromasoma kasaligiga mubtalo bо‘lgan organizm vujudga keladi. tuxum hujayralarning hosil bо‘lishida jinsiy xromasomalar qutblarga teng taqsimlanmasligi natijasida odamda kelib chiqadigan xromasoma kasalliklari qо‘yidagilardir: 1.klaynfelder sindromi (44 xxu) erkaklarda uchraydi. organizmda jinsiy bezlar rivojlanmaydi va sprmatozoid hasil bо‘lmaydi. bunday kishilar pushtsiz (naslsiz) bо‘ladi. ularning qо‘l va oyoqlari proporsional rivojlanmaydi, organizm aqliy rivojlanishda normal holatga nisbatan orqada qoladi. 2.trisomiya sindromi (44 xxx) qiz bolalarda uchraydi. bu kasallikka mubtalo bо‘lganlarda tuxumdon bulmaydi, ikkinchi darajali jinsiy belgilar ham rivojlanmaydi, organizm naslsiz bо‘ladi. kasallangan kishilar juda ham past bо‘yli bо‘lib, aqliy rivojlanishda orqada qoladi, tez qariydi. 3.shereshevskiy-terner sindromi (44 x) ayollarda uchraydi. bu kasallik kо‘p jixatdan trisomiya sindromiga о‘xshaydi. jins bilan bog‘liq begilarning nasildan-naslga berilishi. jins bitta irsiy belgi hisoblanib, …

ltonizm (qizil va yashil rangni ajrata olmaslik) kasalligi x xromasoma bilan bog‘liq. daltonizm genini tashuvchi x xromasomaga ega bо‘lgan ayol bu kasallikni о‘zining о‘g‘il yoki qizlariga bir xil nisbatda beradi. daltonizm ayollarda yashirin (ressisiv) holda saqlanadi, shuning uchun ular shikoyat qilmaydilar, lekin kasallik genini saqlovchi bо‘lib hisoblanadilar. qadimda kishilar uchun muamo hisoblangan jins bilan bog‘langan irsiy kasallaklar va begilarning nasldan-naslga о‘tishi xromasomalar tabiatini puxta о‘rganish asosida hal qilindi va hozirgi vaqtda genetika bu kasalliklarga qarshi kurashda katta xizmat qilmoqda. belgilarning birikkan holda irsiylanishi. krossingover hodisasi tajribalarda belgilarning mustaqil ravishda nasldan-naslga berilishi bilan bir qatorda ularning bog‘langan holatda gruppa bо‘lib nasldan-naslga о‘tishi ham aniqlangan. har bir xromosomadan juda kо‘p gen bо‘lib, ular о‘zaro birikkan holda shu xromosoma bilan birga nasldan-naslga beriladi. agar genlar gomologik (о‘xshash) bо‘lmagan har xil xromosomalarda bо‘lsa, ular erkin birikadi va mustaqil holatda nasldan-naslga о‘tadi. genlarning bog‘lanish hodisasini о‘rganish genlar xromosomada izchillik bilan joylashishini va ular о‘rtasidagi masofani …

tip bо‘yicha 9:3:3:1 nisbatda ajralish sodir bо‘lmasligini aniqladilar. bu hodisaning mohiyati t.morgan va uning shogirdlari a.stertevant, g.myuller, k.bridjeslar olib borgan katta ilmiy ishlar tufayli ochib berildi. genlarning о‘zaro bog‘langan holda nasldan-naslga о‘tishi drozofila pashshasi misolida sinchiklab о‘rganildi. bu pashshada kul rang tana (s) va qisqa qanotlilik (q) belgilarini rivojlantiruvchi genlar bir xromosomada, qora tana (s) va uzun qanotlilik (d) belgilarini rivojlantiruvchi genlar esa boshqa gomologik xroosomada bо‘ladi. kul rang tanali (s) va qisqa qanotli (q) erkak pasha, qora tanali (s) hamda uzun qatnotli (d) urg‘ochi pashsha bilan chatishtirilsa, duragay pashshalarning birinchi bо‘g‘ini kul rang tanali va uzun qanotli bо‘ladi. ularga urg‘ochi pashshadan qora tana va uzun qanotlilik genlarini saqlovchi xromasoma, erkak pashshadan esa kulrang tana hamda qisqa qanotlilik genlarini saqlovchi xromasoma beriladi. duragay erkak pashsha ikki xil spermatazoid hosil qiladi: birining xromasomasi kulrang tana va kalta qanotlilik belgilarini boshqaruvchi genga, ikkinchisiniki qora tana va uzun qanotlilik belgilarni boshqaruvchi genga ega …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "irsiyatning xromasoma nazariyasi"

1425981759_60243.doc irsiyatning xromasoma nazariyasi reja: 1. t.morgan nazariyasiva uning mohiyati. 2. jins bilan bog‘liq begilarning nasildan-naslga berilishi. 3. belgilarning birikkan holda irsiylanishi. krossingover hodisasi xx asrning oxiriga kelib organizmlarning barcha hujayralarida xromasomalarning soni juft va barqaror ekanligi, mitoz bо‘linishda ular ikki hissa kо‘payib, yosh hujayralarga teng taqsimlanishi, jinsiy hujayrada esa ularning diploid soni tiklanishi aniqlandi. shunday qilib, irsiyatda xromasomalar yetakchi rolni о‘ynash har tomanlama tastiqlandi. 1911 yilda amerika genetigi t.morgan о‘z laboratoryasida о‘tkazgan tadqiqototlari natijasida irsiyatning moddiy negizi hisoblangan xromasomalarni о‘rganishni yana yuqori pog‘onaga kо‘tardi. u genlarning xromasomalarda joylash...

Формат DOC, 104,5 КБ. Чтобы скачать "irsiyatning xromasoma nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: irsiyatning xromasoma nazariyasi DOC Бесплатная загрузка Telegram