amerika qitʼasining kashf etilishi

DOCX 36 pages 44.9 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.9 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

mavzu: amerika qitʼasining kashf etilishi mundarija kirish………………………………………………………………………………2 1-bob amerika qitʼasi haqida ilk tasavvurlar va ekspeditsiyalar……….…….4 1.1 amerika qitʼasi haqida ilk tasavvurlar…………………………………………4 1.2 qadimgi va o’rta asrlarlarda amerika qitʼasi haqida tasavvurlar……………..8 1.3 amerika qitʼasiga uyushtirilgan ilk ekspeditsiya va ularning natijalari…..….13 2-bob amerika qitʼasining ilmiy geografik oʻrganilishi………….…………..16 2.1 ilmiy geografik ishlar bosqichida amerika qitʼasining oʻrganilishi……….…16 2.2 zamonaviy tadqiqotlar davrida amerika qitʼasining oʻrganilishi……...……..22 xulosa…………………………………..…………………………….…………..33 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………………..34 kirish kurs ishining dolzarbligi: insoniyat tarixi davomida geografik kashfiyotlar jamiyat taraqqiyotiga beqiyos ta’sir ko‘rsatgan. uzoq o‘tmishdan boshlab insoniyat yangi yerlarni kashf qilishga, noma’lum hududlarni o‘rganishga intilib kelgan. ayniqsa, xv–xvi asrlarda boshlangan buyuk geografik kashfiyotlar davri insoniyat tarixida tub burilish yasagan davrlardan biri hisoblanadi. bu davrda yevropa xalqlari tomonidan yangi qit’alar, dengiz yo‘llari, orollar va xalqlar kashf etildi. ana shunday tarixiy jarayonlardan eng muhimlaridan biri — amerika qit’asining kashf etilishidir. amerika qit’asining kashf etilishi insoniyat tafakkurining kengayishi, savdo-sotiq aloqalarining rivojlanishi, madaniy va siyosiy almashinuvlar uchun asos bo‘lib xizmat …

2 / 36

muhim voqealarni, xususan, amerika qit’asining qanday ochilganini bilish alohida ahamiyat kasb etadi. ushbu kashfiyot nafaqat yangi dunyoning tarixini, balki yevropaning o‘zini ham o‘zgartirdi. bu voqea natijasida dunyo xalqlari o‘rtasida o‘zaro ta’sir va integratsiya kuchaydi. shuningdek, bugungi kunda global tarix fanida yevropatsentrizm nuqtayi nazaridan voz kechib, kashf qilingan emas, balki mavjud bo‘lgan sivilizatsiyalarning haqiqatini ham tahlil qilish zarurati mavjud. shu jihatdan ham mazkur mavzu dolzarbdir. ushbu kurs ishining asosiy maqsadi — amerika qit’asining kashf etilish jarayonini tarixiy manbalar asosida ilmiy tahlil qilish, bu jarayonga ta’sir qilgan omillarni, asosiy ishtirokchilarni, kashfiyotning oqibatlari va dunyo tarixidagi o‘rnini aniqlashdan iborat. kurs ishining vazifalari mazkur maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilab olindi: xv–xvi asrlar yevropasida geografik kashfiyotlarga bo‘lgan ehtiyoj va sabablarni o‘rganish; kristofor kolumbning ekspeditsiyasi haqida tarixiy ma’lumotlarni tahlil qilish; amerika qit’asining kashf etilishi jarayonidagi asosiy bosqichlarni yoritish; kashfiyot natijasida yuzaga kelgan iqtisodiy, siyosiy va madaniy o‘zgarishlarni ko‘rsatish; yangi dunyo xalqlari – hindular, mayyalar, inklar …

3 / 36

xalqlari o‘z dunyoqarashlariga asoslangan turli xaritalar, nazariyalar, afsonalar orqali dunyo tuzilishini tushuntirishga harakat qilishgan. qit’alar soni, okeanlarning joylashuvi, noma’lum hududlar haqidagi taxminlar antik davrdan to xv asrgacha o‘zgarib borgan. bu tasavvurlar keyinchalik amerika qitʼasining ochilishi va unga nisbatan ilmiy izlanishlarning rivojlanishiga asos bo‘lib xizmat qilgan. 2. antik davrda nomaʼlum yerlar haqidagi tasavvurlar qadimgi yunon va rim olimlari — ptolemey, aristotel, strabon kabi mutafakkirlar dunyo xaritasi haqida ilk nazariyalarni yaratganlar. ular uchta maʼlum qitʼa — yevropa, osiyo va afrika haqida yozgan bo‘lsalar-da, “noma’lum yerlar” yoki “terra incognita” (lotincha: nomaʼlum yer) tushunchasini ham kiritgan edilar. ptolemeyning "geografiya" asarida mavjud dunyo tasvirlangan bo‘lib, bu xarita keyinchalik islom va yevropa olimlariga kuchli ta’sir ko‘rsatdi. biroq, ular uchun atlantika okeanining narigi tomonida qanday yerlar borligi nomaʼlum bo‘lgan. shu sababli, uzoq vaqt davomida okean ortida sirli yerlar borligi faqat afsonaviy darajada tasavvur etilgan. 3. o‘rta asrlarda dunyo xaritachiligi va yevropa bilimlari o‘rta asrlarda xristian yevropasida diniy …

4 / 36

itsiyasi tilga olinadi. taxminan milodiy 1000-yillarda leif eriksson boshchiligidagi norvegiya kelib chiqishiga ega vikinglar grenlandiyadan g‘arbga suzib, shimoliy amerikadagi labrador yoki newfoundland hududlariga yetib borishgan. skandinaviya manbalarida bu yerlar “vinland” nomi bilan ataladi. garchi bu ekspeditsiyalar uzoq davom etmagan bo‘lsa-da, u amerika qit’asiga yevropaliklar tomonidan bo‘lgan ilk real aloqani bildiradi. biroq bu haqda yevropaning markaziy hududlarida keng ma’lumot tarqalmagan. 5. arab va musulmon geograflarining yangi dunyo haqidagi gipotezalari islom olamining o‘rta asrlardagi geografik bilimlari yevropa olimlariga kuchli ta’sir ko‘rsatgan. al-idrisi, ibn battuta, al-mas’udi kabi allomalar yer shakli, dengiz yo‘llari va nomaʼlum yerlar haqidagi bilimlarni chuqur tahlil qilganlar. ularning ayrim yozuvlarida atlantika okeanining narigi tomonida hayot mavjud bo‘lishi mumkinligi, orollar va qitʼalar borligi haqida gipotezalar mavjud. bu bilimlar ispan va portugal dengizchilari tomonidan ham o‘rganilgan. jumladan, kolumb safarlaridan avval arab xaritalari bilan tanish bo‘lgan. 6. kristofor kolumb ekspeditsiyasigacha bo‘lgan yevropa ilmiy qarashlari xv asr oxirlariga kelib, yevropada yerning sharsimonligi to‘g‘risida aniq …

5 / 36

n bo‘lib qoldi. shu bois, kashf etilgan yerlar uzoq vaqt “g‘arbiy hindiston” deb atalgan. hatto, bu yerlar haqiqatan ham yangi qit’a ekanligini tan olish juda qiyin bo‘lgan. 8. amerigo vespucci va yangi qitʼa tushunchasi 1501–1502-yillarda janubiy amerikaga ekspeditsiya uyushtirgan amerigo vespucci bu yerlarning osiyo emasligini, balki butunlay yangi materik ekanligini ilgari surdi. u o‘z maktublarida yangi qit’a haqida batafsil yozib, ilmiy jamoatchilikni bu fikrga ishontira oldi. shu sababli 1507-yilda nemis xaritachi martin waldseemüller yangi qit’ani “america” deb nomladi. bu nom shundan so‘ng keng tarqaldi va bugungi kunda qit’aning rasmiy nomi sifatida qabul qilingan. 9. ilk xaritalarda amerika: toskanelli, waldseemüller va boshqalar geografik tasavvurlarni ifoda etishda xaritalarning ahamiyati katta bo‘lgan. kolumbdan oldin toskanelli tomonidan chizilgan xarita unga ilhom bergan. ammo waldseemüller tomonidan 1507-yilda yaratilgan xaritada ilk bor yangi qit’a — amerika nomi bilan tasvirlangan. keyinchalik gerardus mercator, ortelius kabi kartograflar tomonidan ishlab chiqilgan xaritalar amerika qit’asining real tuzilishini aniqroq tasvirlab berdi. …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amerika qitʼasining kashf etilishi"

mavzu: amerika qitʼasining kashf etilishi mundarija kirish………………………………………………………………………………2 1-bob amerika qitʼasi haqida ilk tasavvurlar va ekspeditsiyalar……….…….4 1.1 amerika qitʼasi haqida ilk tasavvurlar…………………………………………4 1.2 qadimgi va o’rta asrlarlarda amerika qitʼasi haqida tasavvurlar……………..8 1.3 amerika qitʼasiga uyushtirilgan ilk ekspeditsiya va ularning natijalari…..….13 2-bob amerika qitʼasining ilmiy geografik oʻrganilishi………….…………..16 2.1 ilmiy geografik ishlar bosqichida amerika qitʼasining oʻrganilishi……….…16 2.2 zamonaviy tadqiqotlar davrida amerika qitʼasining oʻrganilishi……...……..22 xulosa…………………………………..…………………………….…………..33 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………………..34 kirish kurs ishining dolzarbligi: insoniyat tarixi davomida geografik kashfiyotlar jamiyat taraqqiyotig...

This file contains 36 pages in DOCX format (44.9 KB). To download "amerika qitʼasining kashf etilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: amerika qitʼasining kashf etili… DOCX 36 pages Free download Telegram