bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlarini

DOCX 39 pages 58.2 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 58.2 KB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlarini mundarija kirish..............................................................................................................................2 i-bob. yosh bolalar nutqining rivojlanishini o‘rganishning nazariy asoslari............................................................................................................................5 1.1 og‘zaki nutqning paydo bo‘lishi, til evolyutsiyasi va nutqning funktsiyasi.............5 1.2 erta yoshdagi nutq rivojlanishining bosqichlari va aqliy rivijlanishi.......................9 1.3 nutqni rivojlantirishni kechikishi............................................................................15 ii-bob yosh bolalar nutqini rivojlantirish usullari...................................................19 2.1 bola nutqini rivojlantirishda oilaning roli................................................................19 2.2 o‘yin faoliyati nutqni rivojlantirish vositasi sifatida ..............................................23 2.3 nutqni badiiy adabiyot yordamida rivojlantirish va nutqni rivojlantirishda yordam beradigan ijodiy faoliyat turlari.....................................................................................25 xulosa...........................................................................................................................34 foydalanilgan adabiyotlar..........................................................................................36 kirish kurs ishining dolzarbligi: barkamol avlodni tarbiyalash istiqlolimizning ilk yillaridan davlat darajasidagi vazifa etib belgilangan.yosh avlodning axloqiy tarbiyasida axloqiy ong va axloqiy tuyg‘ularni shakllantirish, barcha pedagog va psixologlar tomonidan shu yurt taraqqiyoti uchun qo‘yilgan ulkan qadam hisoblanadi. bolaning ilk bolalik davridagi, maktabgacha tarbiya yoshidagi hamda kichik maktab yosh davridagi axloqiy ongi o‘zi yashab turgan muhit, dini, ta’lim-tarbiyasi va irsiyat xususiyatlari bilan

2 / 39

chambarchas bog‘liq bo‘ladi[footnoteref:1]. o‘g‘il va qiz bolalarni faqat bog‘cha va maktabdagi ta’limi bilan cheklanib qolmasdan, ota-onalar ham bu borada harakat qilishi kerak. bola bosqichma-bosqich bog‘cha, maktab muassasalariga boradi. lekin uning o‘zlashtirgan bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirish,nazorat qilish va albatta, uni qo‘llab-quvvatlash pedagog va psixologlarning zimmasida turadi. jamiyat taraqqiyoti tarixi shuni ko‘rsatadiki, faqat ma’naviyat keng quloch yoygan, ilm taraqqiy etgan mamlakatlardagina adolatli jamiyat qurish va unda bir biriga mehr- oqibatli komil insonlar shakllanishi mumkin[footnoteref:2]. bunday jamiyatda xalqning ertangi kunga ishonchi va bunyodkorlik, yaratuvchilik ishiga ezgulikka intilishi kuchli bo‘ladi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyevning bмт bosh assambleyasining 72-sessiyasida so‘zlagan nutqidan har qanday davlatning tarixiy taraqqiyot yo‘lidan ma’lumki, yurtning jadal rivojlanishi, muayyan yutuqlarga erishishi, xalqning farovon bo‘lishi o‘sha davlatda yoshlar ta’lim-tarbiyasi va kelajagiga beriladigan e’tibor darajasiga bog‘liq[footnoteref:3]. shu ma’noda, o‘zbekistonda yoshlar masalasi davlat siyosatining eng ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. mamlakatda yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, ularga zarur shart-sharoitlar va imkoniyatlarni yaratib berish borasida …

3 / 39

«yoshlar – kelajagimiz» davlat dasturi to‘g‘risida»gi farmon bu boradagi ishlar samaradorligini oshirishga qaratilgan muhim hujjat bo‘ldi. o‘z navbatida, o‘zbekistondagi barcha o‘zgarishlarning negizi hisoblangan ta’lim-tarbiya tizimida ham tub islohotlar olib borilmoqda. ayni vaqtda ta’lim, shu jumladan, ijtimoiy soha uchun xarajatlar miqdori davlat byudjeti xarajatlar umumiy qiymatining yarmidan ko‘prog‘ini tashkil etmoqda. tabiiyki, har qanday davlat ham bunday katta xarajatlarni ko‘tara olmaydi, ammo qanchalik og‘ir bo‘lmasin, buning uchun zarur mablag‘ va resusrlar izlab topilmoqda.o‘zbekiston rahbari mazkur xarajatlarni xarajat emas, balki kelajak uchun qo‘yilgan eng samarali sarmoya deb hisoblab, ta’lim darajasi va sifati har qanday davlatning istiqbolini belgilab beradigan muhim omil ekanini ta’kidlamoqda. haqiqatan ham, islohotlarning taqdiri, natijasi, birinchi navbatda, kadrlar saviyasiga, ularning davr va taraqqiyot talablariga nechog‘li javob bera olishiga bog‘liq. respublikamizda ta`lim va tarbiya borasida amalga oshirilayotgan islohotlarning tub mohiyati bilimdon, aqlan rivojlangan , ongli, zamonaviy dunyoqarashga ega, jismonan sog`lom, axloqan pok, erkin, ijodkor , komil insonni shakllantirishdan iborat. mamlakatimizda sog‘lom va …

4 / 39

ini tiklaydi: idrok, fikrlash, xotira, his-tuyg‘ular, istaklar. bu tashqi va ichki hayotning mutlaqo yangi va o‘ziga xos insoniy shakllari - ong, tasavvur, rejalashtirish, o‘z xatti-harakatlarini nazorat qilish, mantiqiy va obrazli fikrlash va, albatta, muloqotning yangi shakllari uchun imkoniyatlar ochadi. erta yosh - bu bolaning nutqini rivojlantirish uchun sezgir davr bo‘lib, nutq rivojlanishining asosiy shartlari bola va kattalar o‘rtasidagi muloqot va ob'ektiv faoliyatdir. erta yoshda nutqning rivojlanishi ikki yo‘nalishda boradi: tushunarli nutqni rivojlantirish va faol nutqni shakllantirish. bola kattalarning unga murojaat qilgan nutqini tushuna boshlaydi, ya'ni aytilgan so‘zlar va narsalar yoki o‘z harakatlari o‘rtasida aloqa o‘rnatish. til o‘zining tuzilishi va qoidalariga ko‘ra insoniyatning eng murakkab ixtirolaridan biri bo‘lishiga qaramay, barcha mamlakat va xalqlarning bolalari erta bolalikdan hayratlanarli darajada osonlik bilan uni o‘zlashtiradilar va nutqni o‘zlashtiradilar va bu jarayon barcha bolalarda boshlanadi. xuddi shu tarzda va bir xil bosqichdan o‘tadi. taxminan bir yoshga kelib, bola alohida so‘zlarni talaffuz qiladi, taxminan ikki yoshida …

5 / 39

iyatga ega - uning yuqori asabiy faoliyati holati, yuqori aqliy jarayonlar (diqqat, fikrlash, xotira, tasavvur), shuningdek, uning jismoniy holati. turli kasalliklar nutqning shakllanishiga salbiy ta'sir ko‘rsatadi - dispepsiya, surunkali pnevmoniya, surunkali tonzillit, adenoidlar va boshqalar. ular bolaning tanasini zaiflashtiradi, uning aqliy faoliyatini kamaytiradi, ba'zida psixofizik infantilizm va kanalizatsiyaga olib keladi. nutq bolalarning aqliy rivojlanishi va xatti-harakatlarida muhim rol o‘ynaydi. bu bolaning idrokining tabiatiga ta'sir qiladi. so‘zlarning og‘zaki belgilarini va semantik ma'nosini tushunishni boshlagan chaqaloq atrofdagi hodisani boshqacha qabul qiladi. nutq turli funktsiyalarni bajaradi: aloqa, hayotiy tajribani uzatish, xatti-harakatlar va faoliyatni tartibga solish. ularning barchasi dialektik jihatdan bir-biriga bog‘langan - ular bir-birining yordami bilan shakllanadi va bir-birining vazifasini bajaradi. nutqni o‘zlashtirgan bola ob'ektlarning ma'nosidan xabardor bo‘ladi, nutq ta'sirida idrokning sensorli turi semantik, ob'ektiv turga qayta tashkil etiladi. kurs ishining maqsadi: go‘daklik davrida bolalarda nutqni shakllantirishning rivojlanish bosqichlari va usullarini o‘rganish. tadqiqot ob'ekti: go‘daklik davrida bolalarda nutqni shakllantirishning rivojlanish bosqichlari maqsad asosiy …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlarini"

bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlarini mundarija kirish..............................................................................................................................2 i-bob. yosh bolalar nutqining rivojlanishini o‘rganishning nazariy asoslari............................................................................................................................5 1.1 og‘zaki nutqning paydo bo‘lishi, til evolyutsiyasi va nutqning funktsiyasi.............5 1.2 erta yoshdagi nutq rivojlanishining bosqichlari va aqliy rivijlanishi.......................9 1.3 nutqni rivojlantirishni kechikishi............................................................................15 ii-bob yosh bolalar nutqini rivojlantirish usullari.....................................................

This file contains 39 pages in DOCX format (58.2 KB). To download "bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlarini", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar nutqining rivojlanish x… DOCX 39 pages Free download Telegram