turkiston rossiya siyosiy idora usulining joriy etilishi

DOCX 6 pages 26.4 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.4 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

turkiston rossiya siyosiy idora usulining joriy etilishi reja: o’rta osiyoda rossiya imperiyasi mustamlakachilik siyosati va uning xususiyatlari. turkiston general-gubernatorligining siyosiy ma’muriy boshqaruv tizimi. turkiston general-gubernatorligida politsiya va sud hokimiyati. shaharlar va shahar boshqaruvi tizimim. toshkent shahar dumasining tashkil etilishi. rossiyaning turkistonda yer-suv masalalariga doir siyosati va qishloq boshqaruvi. imperiyaning ko’chiruvchilik siyosati va uning oqibatlari. o’rta osiyo temir yo’lining qurilishi. sanoat ishlab chiqarish sohasining shakillantirilishi va uning mustamlakachilik mohiyati. podsho rossiyasi turkiston o’lkasini bosib olgach, jahonning eng yirik mustamlakachi davlatiga aylandi. yevropada rossiyaga nisbatan «ulkan miqdordagi mulk o’g’risi» degan kinoyali ibora ishlatila boshlandi. yevropa va osiyoning bir qismini o’z ichiga olgan bu imperiya boshqa mustamlakachi davlatlardan farqli ravishda o’ziga xos mustamlakachilik tizimini yuzaga keltirdi. bunday zo’ravonlik va zulmga asoslangan mustamlakachilik tizimi turkistonda keng ko’lamda amalga oshirila boshlandi. bu siyosat mahalliy halqlarga mutlaqo ishonmaslik, ularni nazarga ilmaslik kabi o’ta millatchilik ruhidagi siyosat asosiga qurilgan edi. turkistonda boshqaruv tizimi butunlay harbiylashtirilgan hokimiyat ixtiyoriga …

2 / 6

rni «o’rta osiyodagi mulklarni o’zlashtirish bo’yicha mahsus qo’mita» diqqatga havola qildi. bundagi amaldorlar turkiston aholisiga o’ta past nazar bilan qarab, o’lka aholisini «yovvoyilik va qoloqlikda» aybsitib, boshqaruvning faqatgina markazlashtirilgan harbiy hokimiyati joriy etilishi zarur degan xulosaga keldilar. bu hokimiyat rasman «harbiy halq boshqaruvi» deb nomlangan bo’lsada, amalda to’laligicha harbiylar qo’lida edi. 1867 yilda harbiy vazir milyutin turkiston o’lkasini boshqarish to’g’risidagi vaqtli nizom loyihasini podsholik vazirlar qo’mitasi taqdim etdi va bu qo’mita tomonidan tasdiqlangan ushbu loyiha qonun sifatida kuchga kiritildi. bunga ko’ra markaziy fuqarolik va harbiy boshqaruv tizimi to’laligicha general gubernator ko’liga topshirildi. u ayni vaqtning o’zida turkiston harbiy okrugi bosh qo’mondoni ham edi. markaziy davlat boshqaruvidan boshqaruvning eng quyi pog’onalarigacha hokimiyat harbiy qo’liga topshirildi. bu boshqaruv tizimi turkiston o’lkasi va aholisini har tomonlama mustamlakachilik sirmog’iga solish bilan mashg’ul bo’ldi va ayrim o’zgarishlar bilan 1917 yilga qadar davom etdi. turkiston general-gubernatorligida joriy qilingan boshqaruv usuli mahalliy aholi ustidan to’la nazorat qilish …

3 / 6

kibiga harbiy guernator, sud palatasi raisi, prokuror, okrug shtabi boshlig’i, general gubernator yordamchisini kiritgan edi. shuningdek, markaziy boshqaruvda to’rt mahkamadan iborat general gubernator mahkamasining ham o’rni katta bo’lgan. birinchi bo’lim ma’muriy va nazorat ishlarini, ikkinchi bo’lim bosh boshqarmaning moliyaviy xo’jalik ishlarini, uchinchi bo’lim soliqlar, shaharlar mablag’lari va boshqaruvga doir loyihalar tayyorlash ishlarini nazorat qilgan bo’lsa, to’rtinchi bo’lim mahsus bo’lim bo’lgan. bu bo’lim 1886 yilgacha faoliyat yuritgan va harbiy hamda adliya vazirliklari ko’rsatmalariga ham amal qilmagan. general gubernatorning diplomatiya idorasi buxoro amirligi, xiva xonligi, afg’oniston va qoshg’ar bilan munosabatlarini muvofiqlashtirish ishlari bilan shug’ullangan. general gubernator mahkamasi ixtiyorida turkiston ommaviy kutubxonasi, toshkent muzeyi, markaziy arxiv, «turkestanskie vedomosti» va «turkiston viloyatining gazeti» gazetalari va bosmaxona ham bo’lgan. turkiston o’lkasi markaziy bosh boshqarmasida general gubernatorga bo’ysunmaydigan adliya, moliya, ziroat va davlat mulklari vazirliklariga qarashli idoralar ham bo’lgan va ular to’g’ridan-to’g’ri podshoga bo’ysungan. turkiston general gubernatorligi beshta viloyatdan iborat bo’lib, ular sirdaryo, farg’ona, samarqand, yettisuv …

4 / 6

snovodsk, mang’ishloq, marv, tajan, uezdlariga bo’lingan. uezdlar uchastkalarga bo’lib idora qilingan. uchastkalar esa o’z navbatida mahalliy ma’muriy amaldorlar boshqaradigan ma’muriy hududlarga bo’lingan. mustamlakachi sud hokimiyati turkistonda imperiyaning mustamlaka siyosatini amalga oshirishda asosiy tayanch ma’muriy va majburiy qiluvchi hokimiyat bo’g’ini bo’lgan. turkistondagi mustamlakachi sud hokimiyati cheklanmagan katta vakolatlarga ega bo’lgan. bosh mirshab va bosh prokuror vazifalarini general-gubernatorning o’zi bajargan. ma’muriy boshqaruvning har bir bugini boshlig’i o’z qo’llarida sud ishlari va mirshablik ishlari bo’yicha ham katta vakolatlarga ega bo’lganlar. turkiston shaharlarida politsmeyster lavozimi joriy etilgan bo’lsa, toshkentda yangi va eski shaharlarda alohida politsmeysterlar ish olib borganlar. ularga politsiya pristavlari bo’ysungan va ko’p sonli mirshablar ham ularning izmida bo’lgan. turkistonda sud hokimiyati ikki xil - imperiya sudlari va halq sudlaridan iborat bo’lgan. imperiya sudlari imperiya qonunlari asosida faoliyat yuritgan bo’lsa, halq sudlari shariat qonun-qoidalari asosida faoliyat yuritgan. sudlar, tuman sudlari, sud palatasi huquqidagi viloyatlar boshqarmalari, mirovoy sudlar qurultoylari va harbiy sudlardan iborat bo’lgan. …

5 / 6

yordamchi muovin, sud tergovchisi lavozimlari joriy etildi. 1893 yil 2 iyunda rossiya imperiyasi davlat kengashi tomonidan sud sohasidagi islohotlar tizimi tasdiqlandi. unga ko’ra, toshkent shahrida sud palatasi, viloyatlarda esa bittadan okrug sudlari ta’sis etildi. 1899 yil 14 mayda ochilgan toshkent sud palatasi barcha sudlar ustidan nazorat ishlarini ham olib borardi. mahalliy sudlar esa, yuqorida ta’kidlaganimizdek, siyosiy tusga bo’lmagan barcha fuqarolik ishlarini ko’rib chiqish huquqiga ega edi. shaharlar hamma tarixiy davrlarda bo’lganidek, xix asr ikkinchi yarmida ham siyosiy harbiy, iqtisodiy va madaniy markazlar vazifalarini bajarganlar. turkiston general gubernatorligiga qarashli toshkent, samarqand, qo’qon, marg’ilon, andijon, namangan, ashxobod yirik shaharlardan sanalsa, mahalliy ahamiyatga ega bo’lgan chimkent, turkiston, xo’jand, jizzax, kattaqo’rg’on kabi shaharlar ham o’ziga xos ahamiyatga ega bo’lgan shaharlardan hisoblangan. bosqinchilarning o’rta osiyoni mustamlakaga aylantirishi barobarida kazalinsk, petro-aleksandrovsk, skobelev, chernyaevka kabi shaharlar va aholi turar joylari barpo etildi. bosib olingan shaharlarda ruslar yashaydigan alohida turar-joylar barpo etildi va shaharlar yangi hamda eski shaharlar …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turkiston rossiya siyosiy idora usulining joriy etilishi"

turkiston rossiya siyosiy idora usulining joriy etilishi reja: o’rta osiyoda rossiya imperiyasi mustamlakachilik siyosati va uning xususiyatlari. turkiston general-gubernatorligining siyosiy ma’muriy boshqaruv tizimi. turkiston general-gubernatorligida politsiya va sud hokimiyati. shaharlar va shahar boshqaruvi tizimim. toshkent shahar dumasining tashkil etilishi. rossiyaning turkistonda yer-suv masalalariga doir siyosati va qishloq boshqaruvi. imperiyaning ko’chiruvchilik siyosati va uning oqibatlari. o’rta osiyo temir yo’lining qurilishi. sanoat ishlab chiqarish sohasining shakillantirilishi va uning mustamlakachilik mohiyati. podsho rossiyasi turkiston o’lkasini bosib olgach, jahonning eng yirik mustamlakachi davlatiga aylandi. yevropada rossiyaga nisbatan «ulkan miqdordagi mulk o’g’ris...

This file contains 6 pages in DOCX format (26.4 KB). To download "turkiston rossiya siyosiy idora usulining joriy etilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: turkiston rossiya siyosiy idora… DOCX 6 pages Free download Telegram