mustaqil ish: turkistonning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi

DOCX 17 pages 33.9 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.9 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

farg’ona davlat universiteti ingliz tili va adabiyoti fakulteti xorijiy til yo’nalishi 22.103-guruh talabasi matmusayeva muhayyoxonning o’lkashunoslik fanidan tayyorlagan mustaqil ishi 4-mustaqil ish: turkistonning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi mavzuida internet yordamida ma’lumot tayyorlash. turkistonni rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik idora usulining joriy etilishi turkiy xalqlar yashovchi bepoyon hududlarni bosib ol'ish rossiya podshohiarining azaliy orzusi edi. bu boradagi amaliy harakat ivan grozniy zamonidan boshiangan edi. u qozon (1552), ashtarxon (1556), sibir (1581-1590) xonliklarini bosib oladi va endi turkiston to'g'risida ma'lumotlar to'plashga kirishadi. shu maqsadda, 1558-1559 yillarda antoni jcnkinson boshliq eichilarni buxoroga yuborilib, josuslik ma'lumotlari to'plangani ma'lum. rusiya hukumati xvii asr davomida 9 marta elchi yuborib, buxoro va xiva xonliklarining iqtisodiy va harbiy ahvolini o'rganadi. «sharqm egalla» siyosati; rossiya podshoni pyotr 1 zamomda «sharqni egalla» siyosati yuritildi. bu siyosatning tarkibiy qismlaridan biri turkistonni egallash edi. turkistonni bosib olish rejasi tuzildi. xiva, buxoro, qo'qon xonliklarining g'arbiy, shimoliy va sharqiy chegaralarida harbiy istehkomlar …

2 / 17

lakachi davlatlar tomonidan afrika, osiyo, amerika va okeaniya mamlakatlarini boiib olish uchun kurash yanada kuchaydi. xix asr o'rtalarida ikki yirik mustamlakachi imperiya - buyuk britaniya va rossiya davlatlari manfaatlari turkistonda to'qnashdi. ikki davlat bir-biridan yashirin ravishda o'rta osiyoga kirish, xonliklardagi hukmron sulolalar bilan til topish yo'llarini qidirardi, shu maqsadda harbiy missiyalar yuborar edi. angliya hindiston tomondan, rossiya qozoq cho'llari va sibir tomondan harakat qilardi, o'zbek xonliklarini o'z ta'sir doirasiga olish, o'z manfaatlari yo'lida xonliklarning boyliklari, tabiiy resurslaridan foydalanish, o'z mustamlakasiga aylantirishga intilardi. shu bois, ingliz-rus raqobati kundan kunga kuchayib bordi. hindiston va afg'oniston orqali o'zbek xonliklari bilan savdo-sotiq, diplomatik aloqalar olib borayotgan buyuk britaniya rossiyaning turkistonga kirib kelayotganidan xavfsiramoqda edi. rossiyaning turkistonni bosib olish rejalaridan xabardor bo'lgan angliya hukumati rossiya rejalarini barbod qilish choralarini ko'rdi. ost-indiya kompaniyasi tomonidan josuslik ma'lumotlari to'plash maqsadida yuborilgan e.k.meyendorf 1824— yildayoq buxoroda bo'lgan, ammo maqsadiga erisha olmay shu yerda halok bo'lgan edi. 1831 -1833— yillarda …

3 / 17

uchala xonlik bir-birlariga yordamlashishini, kuchlarni birlashtirishni, ittifoq tuzishni taklif qilib, rus qo'shinlariga qarshi kurashish uchun qo'shin bilan yordam berishga va'da qiladilar. biroq ularning rasmiy hujjatlari bo'lmagani sababli amir nasrullo ularni zindonga tashlatdi. bularni qutqarish uchun angiiya tomonidan turkiya homiyligida mayor volf buxoroga yuboriladi, ammo lining 1843-1845 yillarda buxorodagi urinishidan ham natija chiqmay, zindondagilar qatl etildi, volfning o'zi zo'rg'a qochib qutiladi. shuningdek, 1843— yilda xivaga kelgan kapitan ebbot ham angliya manfaatlari yo'lida ; alagani ma'lum. inglizlarning o'rta osiyoda jiddiyroq siyosat yuritishiga afg'oniston xalaqit berardi. chunki inglizlar maxsus «afg'on siyosati»ni ishlab chiqib. afg'oniston amirini bo'ysundirish, hirot va qandahorni ingliziar mulkiga aylantirishb, harbiy kuchlarni shu yerda joylash-tirishni rejalashtiradi. shu maqsadda angliya 1838-1842 va 1878-1880— yillarda afg'onistonga ikki marta bosqinchilik yurushlari uyushtirdi. biroq afg'onistonni bo'ysundira olmadi. ost-hindiston kompaniyasi o'rta osiyo bozorlariga kirish va egallab olish, bozorlarda ingliz tovarlarining rossiya tovarlarini siqib chiqarishini ta'minlashga zo'r berdi. bu borada ular hind va fors savdogarlaridan keng foydalandi. …

4 / 17

yerda mustahkam o'rnashadi. xonliklarning shimoli-sharqiy tomonida esa g'arbiy sibir general-gubernatori g.gosford hujumga tayyorlanish uchun 1847— yilda yettisuvdagi ulutov yaqinida ikkita harbiy istehkom, 1848— yilda qorabuloq qal'asini. 1854— yilda olmati ovuli yonida verniy istehkomini qurib, harbiy kuchlarni joylashtiradi. 1860— yilda qo'qon xonligi hududiga qarashli harbiy istehkomlarga hujum qilib, to'qmoq, pishpak va boshqa qal'alarni birin-ketin bosib ola boshladi. perovskiy va gosfordlarning harbiy harakatlari amalda rossi-yaning o'rta osiyoga e'lon qilinmagan bosqinchilik yurishining boshlanishi edi. turkistonni bosib olish masalasi podshoh aleksandr ii tomonidan 1859 va 1861- yillarda o'tkazilgan saroy kengashidamuhokama qilinadi. birinchi navbatda qo'qon xonligini bir yoqlik qiiish, unga qarshi harbiy harakatlarni boshlashga qaror qilinadi. o'rta osiyo uchun kechgan o'zaro raqobatda rossiya ustunlik qildi. angliya rossiyaning o'rta osiyoni egallashga qaratilgan harbiy harakatlarini to'xtatib qololmadi. rossiya bosqini. 1864 -yil may oyida qo'qon xonligi hududiga sharq tomondan polkovnik chernyayev qo'mondonligidagi rossiya qo'shinlari, g'arbdan polkovnik verevkin qo'shinlari bostirib kirdi. ular tomonidan qo'qon xonligining muhim va tayanch shaharlari-avliyoota, …

5 / 17

b kirganligi to'g'risida xabar olindi. mulla alimqul o'z qo'shinlari bilan qo'qon himoyasiga otlanishga majbur bo'ldi. vaziyat chernyayevga qo'l keldi, uning qo'shinlari orenburg otryadlari bilan sayramda qo'shilib, 1864 yil 14 sentabrda chimkentga yangidan yurish uyushtirdi va shaharni bosib oldi. chernyayev 1864— yil 2-oktabr kuni toshkentga hujum boshladi. toshkent qo'qon xonligining eng yirik, muhim strategik ahamiyatga molik shahari bo'lib, uzunligi 25 chaqirim, eni 2-3 metr, balandligi 5-7 metr bo'lgan devor bilan o'rab olingan edi. devor tepasining kengligi 2 m. bo'lib, mudofaa minoralari, o'q otadigan shinakiari bo'lgan, devor atrofi suv to'ldirilgan zovur bilan o'rab olingan edi. toshkent mudofaachilarining mardona harakati tufayli chernyayev qattiq mag'lubiyatga uchradi, 72 zobit va askarni yo'qotdi. chimkentga qaytishga majbur bo'ldi. chernyayev 1864-1865— yil qishini harbiy tayyorgarlik bilan o'tkazdi, uning qo'shinlari sibir va orenburgdan yetib kelgan qurol-yarog', yangi batalonlar, sapyorlar rotalari bilan to'ldiriidi. mahalliy aholi orasida o'z vataniga xiyonat qiluvchi, dushmandan panoh izlovchilar ham topildi. abdurahmonbek, saidazimboy, soatboy kabi sotqinlar …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqil ish: turkistonning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi"

farg’ona davlat universiteti ingliz tili va adabiyoti fakulteti xorijiy til yo’nalishi 22.103-guruh talabasi matmusayeva muhayyoxonning o’lkashunoslik fanidan tayyorlagan mustaqil ishi 4-mustaqil ish: turkistonning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi mavzuida internet yordamida ma’lumot tayyorlash. turkistonni rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik idora usulining joriy etilishi turkiy xalqlar yashovchi bepoyon hududlarni bosib ol'ish rossiya podshohiarining azaliy orzusi edi. bu boradagi amaliy harakat ivan grozniy zamonidan boshiangan edi. u qozon (1552), ashtarxon (1556), sibir (1581-1590) xonliklarini bosib oladi va endi turkiston to'g'risida ma'lumotlar to'plashga kirishadi. shu maqsadda, 1558-1559 yillarda antoni jcnkinson boshliq eichilarni buxoroga yu...

This file contains 17 pages in DOCX format (33.9 KB). To download "mustaqil ish: turkistonning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqil ish: turkistonning ros… DOCX 17 pages Free download Telegram