o’zbek allomalarining jahon sivilizasiyasiga qo'shgan hissasi

PPT 26 стр. 2,3 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,3 МБ

Тип файла PPT

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

слайд 1 o’zbek allomalarining jahon sivilizasiyasiga qo'shgan hissasi reja: ix-xii asrlardagi ijtimoiy-siyosiy hayotning moddiy va ma'naviy madaniyatning yuksalishidagi ahamiyati. tabiiy fanlarning ravnaqi. turkiston buyuk muhaddislar yurti. o'lkamiz hududidan yetishib chiqqan olimlarning islom tarixida tutgan o'rinlari. amir temur va temuriylar davrida ilm-fanga e'tibor. amir temur va mirzo ulug'bek zamonasida movarounnahrdagi madaniy va ilmiy hayot. somoniylar, qoraxoniylar, g'aznaviylar, saljuqiylar va xorazmshohlar sulolalari hukmronlik qilgan ix-xii asrlarda movarounnahr sarhadlarida yashagan ulus-elatlar o'rtasida nisbatan osoyishtalik, totuvlik, yaqinlik va hamjihatlik vujudga keldiki, buning orqasida o'lkada moddiy ishlab chiqarish, madaniy rivojlanish jarayoni ancha tezlashdi, shaharlar hayoti yuksaldi, savdo-sotiq, hunarmandchilik o'sdi, aholi farovonligi ko'tarila bordi. movarounnahr shaharlarining jug'rofiy nuqtai nazaridan buyuk ipak yo'lining eng muhim tutash nuqtalarida joylashganligi, shu bois bu yerda ishlab chiqarilgan, yetishtirilgan har turli ziroatchilik, chorvachilik, hunarmandchilik mahsulotlari, zargarlik, zeb-ziynat mollarining ayirbosh qilib turilganligi orqasida o'lkaning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayoti jiddiy yuksalishga yuz tutdi. buyuk ipak yo'liga tutash aholi manzilgohlarida obod va ko'rkam shaharlar …

2 / 26

tga doimiy rag'bat berishlari orqasida ko'plab, iste'dod sohiblarining salohiyati, ijodi o'sib, yuksalib borgan. o'sha davr hukmdorlari tashabbusi bilan bunyod etilgan va faoliyat ko'rsatgan kutubxonalarda son-sanoqsiz noyob, qimmatbaho kitoblar, qo'lyozmalar to'planganki, bulardan hozirgi avlod kishilari ham bahramand bo'lmoqdalar. ix-xii asrlarda movarounnahrda ilm-fan yuksaldi, hozirgi zamon fanining ko'plab tarmoqlari va yo'nalishlariga chinakam poydevor yaratildi. xususan, matematika, algebra, astronomiya, tibbiyot, biologiya, geodeziya, jug'rofiya, falsafa singari dunyoviy fanlarning ta'mal toshi shu davrda qo'yildi. olloh nazari tekkan muborak yurt zaminidan yetishib chiqqan muhammad muso al-xorazmiy, ahmad al-farg'oniy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, abu nasr farobiy, abu bakr muhammad narshahiy, abu abdulloh xorazmiy, mahmud az-zamahshariy, burhoniddin marg'iloniy kabi qomusiy bilim sohiblarining ilm-fanning turli-tuman sohalaridagi bebaho ilmiy va ma'naviy meroslari to'la ma'noda dunyoviy ahamiyatga molikdir. buyuk matematik, astronom va geograf olim muhammad muso al-xorazmiy (783-850) nomi fan tarixida alohida o'rin tutadi. olim o'zining «hisob al-jabr va al-muqobala», «hind hisobi haqida kitob», «quyosh soatlari haqida risola», …

3 / 26

rounnahr, xuroson va kichik osiyo xalklarining viii-ix asrlarga oid tarixini to'laqonli yoritishda muhim qo'llanmadir. al-xorazmiyning arab ilmiy dunyosining yirik markazi bag'doddagi ma'mun akademiyasida ishlagan davrlari uning iste'dodining eng barq urgan payti bo'ldi. u shu akademiyaning rahbari sifatida ilm ahliga ibrat bo'ldi. muso al-xorazmiy abu rayhon beruniy o'rta osiyolik buyuk allomalar orasida ahmad al-farg'oniy (797-865) nomi alohida ko'zga tashlanib turadi. olimning to'liq ismi abul abbos ahmad ibn muhammad ibn kasir al-farg'oniy bo'lib aslida farg'onaning quva shahrida tavallud topgan. ilm yo'lida zahmat chekib ko'p yurtlarni kezgan. umrining ko'p qismini xorijiy ellarda, xalifalik markazlari o'tkazgan. uning butun ongli hayoti va faoliyati fan yo'liga bag'ishlangan. ahmad al-farg'oniy yetuk astronom, matematik va geograf olim sifatida shuhrat topgan. juda ko'plab fundamental asarlarning muallifi bag'doddagi baytul hikma (akademiya) ning nomdor namoyondalaridan biridir. u xalifalik poytaxti bag'dodda yoki suriya, misrda bo'lmasin o'sha joydagi ilm ahli bilan bahamjihat bo'lib o'sha davr fanining turli yetilgan dolzarb muamolarini hal etishda faol …

4 / 26

mustaqil o'zbekiston zaminida bu alloma nomini e'zozlab, 1998 yilda bu zoti sharif tavalludining 1200 yilligini shodiyona sifatida nishonlaganimiz tarixiy haqiqatning tiklanganligi bo'ldi. «ahmad al-farg'oniy,-deb ta'kidlagandi i.a.karimov alloma yubileyi tantanalarida so'zlagan nutqida,-kishilik tarixidagi ilk uyg'onish davrining eng zabardast va yorqin namoyondalaridan biri o'z zamonasi fundamental fani asoschilaridan edi. uning merosi insoniyatning yangi ilm cho'qqilariga ko'tarilishiga sababchi bo'ldi butun ma'rifiy dunyo olimlari uchun dasturulamal bo'lib xizmat qildi». jahon fani ravnaqiga benazir hissa qo'shgan uyg'onish fani davri daholari orasida buyuk yurtdoshimiz abu nasr farobiy (873-950) siymosi yorug' yulduzdek fan osmonida charaqlab turadi. o'zining qomusiy bilimlari, ayniqsa, falsafa sohasidagi betimsol xizmatlari bilan «muallim us-soniy» («ikkinchi muallim» aristoteldan keyin), «sharq arastusi» nomi bilan mashhurdir. ilmu urfonga oshuftalik, insoniyat baxtu saodati yo'liga o'zini baxshida etishlik forobiy o'z tug'ilgan ona yurti-farob (o'tror)ni o'smirlik chog'idanoq tark etib, o'sha davrning eng mashhur ilm maskanlari hisoblangan eron va arabiston shaharlariga borib bir umr ilm-fan bilan mashg'ul bo'lishga undaydi. u tabiiy …

5 / 26

kishilari», «hindiston», «ma'sud qonuni», «mineralogiya», «saydona», «astrologiyaga kirish», «astronomiya kaliti», «jonni davolovchi quyosh kitobi», «foydali savollar va to'g'ri javoblar», «ibn sino bilan yozishmalar» singari tarixiy kitoblarni kiritish mumkin. beruniy asarlari asrlardan buyon sharqu g'arbda keng tarqalgan bo'lib ular yuksak qadr topgan. «hindiston» asari to'g'risida so'z yuritgan olim v.r.rozin «sharq va g'arbning qadimgi va o'rta asrdagi butun ilmiy adabiyoti orasida bunga teng keladigan asar yo'q» deb baho beradi. beruniyning «mineralogiya» asari ham o'z zamonasi uchun o'rta osiyo yaqin sharq, hatto yevropada ham mineralogiya sohasidagi tengi yo'q asar sifatida e'tirof topgan. alloma merosi uning bugungi mustaqil yurtida minnatdor avlodlari nigohida, doimiy e'tiborida, e'zozidadir. abu rayxon beruniyning zamondoshi va safdoshi abu ali ibn sino (980-1037) ham o'z davrining yetuk allomasi fan fidoyisi sifatida mashhurdir. buxoroi sharifning afshona qishlog'ida tug'ilib voyaga yetgan ibn sino 18 yoshlik chog'idanoq el orasida yetuk tabib, olim sifatida tan olingan, uning dovrug'i somoniylar saroyida ham ma'lum va mashhur bo'lgan. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbek allomalarining jahon sivilizasiyasiga qo'shgan hissasi"

слайд 1 o’zbek allomalarining jahon sivilizasiyasiga qo'shgan hissasi reja: ix-xii asrlardagi ijtimoiy-siyosiy hayotning moddiy va ma'naviy madaniyatning yuksalishidagi ahamiyati. tabiiy fanlarning ravnaqi. turkiston buyuk muhaddislar yurti. o'lkamiz hududidan yetishib chiqqan olimlarning islom tarixida tutgan o'rinlari. amir temur va temuriylar davrida ilm-fanga e'tibor. amir temur va mirzo ulug'bek zamonasida movarounnahrdagi madaniy va ilmiy hayot. somoniylar, qoraxoniylar, g'aznaviylar, saljuqiylar va xorazmshohlar sulolalari hukmronlik qilgan ix-xii asrlarda movarounnahr sarhadlarida yashagan ulus-elatlar o'rtasida nisbatan osoyishtalik, totuvlik, yaqinlik va hamjihatlik vujudga keldiki, buning orqasida o'lkada moddiy ishlab chiqarish, madaniy rivojlanish jarayoni ancha tezlashdi, sha...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPT (2,3 МБ). Чтобы скачать "o’zbek allomalarining jahon sivilizasiyasiga qo'shgan hissasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbek allomalarining jahon siv… PPT 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram