kimyo sanoatining energotexnologiya asoslari

DOCX 21 pages 1.3 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

кимёвий технология асосий жараён ва курилмалари 11 – bob. kimyo sanoatining energotexnologiya asoslari ■ 11.1. umumiy tushunchalar yoqilg`i – energetik resurslarni tejash va material, issiqlik yo`qotilishlarisiz ishlab chiqarishni tashkil etish, texnologik va energetik jarayonlarning o`zaro bog`liqlik qonuniyatlarini o`rganuvchi energetikaning bo`limi energotexnologiya deb ataladi. hozirgi vaqtgacha kimyo, oziq-ovqat va boshqa sanoat korxonalari birlamchi energoresurslarining (yoqilg`i, issiqlik va elektr energiya) asosiy iste’molchilari hisoblanadi. korxonaning energotexnologik sxemasi to`g`ri loyihalanganda, nafaqat birlamchi energoresurslar sarfini kamaytirish, balki tashqaridan jalb etilayotgan issiqlik va elektrenergiyaga hojat qolmaydi. energetik jihozlar (issiqlik va bug` generatorlari, qozon-utilizatorlar, bug` va gaz turbinalari, issiqlik almashinish qurilmalari, sovitish qurilmalari, issiqlik nasoslari va transformatorlar) kimyo-texnologik jihozlarga bevosita bog`lanib, yagona sistemani hosil qiluvchi energokimyo – texnologik sistema (ekts)larni yaratish eng istiqbolli hisoblanadi. bunday ektsda texnologik parametrlarning har bir o`zgarishiga, energetik parametrlarning tegishli o`zgarishlari mos keladi va aksincha. shu tariqa ektsda texnologik va energetik bosqichlar orasida o`zaro bog`liqlik vujudga keladi. birlamchi energoresurslarni tejash, ikkilamchi energoresurslardan unumli …

2 / 21

ishlab chiqarishning yonuvchan chiqindilarini yoqish maqsadga muvofiq. ekts yaratishga bunday yondoshish sababli energiya bo`yicha ham, material bo`yicha ham chiqindisiz texnologiyalarni yaratish mumkin. boshqacha qilib aytganda, energotexnologiya energoresurslarni tejash va atrof muhitni himoya qilish imkonini beradi. 11.2. energokimyo-texnologik sistemalarni (ekts) termodinamik tahlil qilish usullari ekts ni yaratish uchun termodinamik tahlil qilish zarur. bu tahlil quyidagi ikki maqsadlarda bajariladi: 1) ekts haqida ishonchli ma’lumotlarni olish uchun undagi energetik o`zgarishlar aniqlanadi (sistema va uning elementlari foydali ish koeffistient qiymatlari, sistemadagi yo`qotilishlar taqsimoti va xarakteri, sistema har bir elementining nisbiy massasi, elementlararo aloqalar xarakteristikasi, atrof muhit bilan o`zaro ta’siri va boshqalar). bu ma’lumot sistemani mukammallashtirish va uni sanoatning boshqa sistemalari bilan solishtirish ishlariga asos bo`ladi; 2) maksimal termodinamik va iqtisodiy unumdorlikka erishish uchun ekts elementlarining turli xil parametrlari optimallashtiriladi. bunda shuni nazarda tutish lozimki, ko`pincha termodinamik jihatdan unumli bo`lgan ekts iqtisodiy jihatdan unumli bo`lmaydi. ektsni termodinamik tahlilining eng oddiy usuli termodinamikaning birinchi qonuniga asoslangan …

3 / 21

s va a. stodola ilmiy ishlarida asos solingan. undan tashqari, bu usullarning rivojiga a.i. andryushenko, v.m.brodyanskiy, d.p. goxshteyn va boshqalar o`z xissalarini qo`shganlar. ikkala usul ham termodinamikaning ikkinchi qonuniga asoslangan bo`lib, bir maqsad uchun, ya’ni haqiqiy jarayonlardagi energiya yo`qotilishlarini aniqlash uchun ishlatiladi. entropiya usuli. sistemalarni termodinamik tahlil qilishning qonunlari asosida tashqi energetik oqimlar (issiqlik miqdori va ish) va sistema parametrlari, hamda ayrim ichki parametrlar orasidagi bog`liqlikni aniqlash imkonini beradi. termodinamik jarayonlar borayotgan sistemaning issiqlik balansini tahlil qilish bilan sistemani xarakterlovchi koeffistientlarni hisoblash va ularni ideal termodinamik jarayonlarning o`xshash koeffistientlari bilan taqqoslash mumkin. bu jarayonlar qaytmasligi tufayli berilgan sistemadagi olinayotgan va sarflanayotgan ishlarning yo`qotilishlarini aniqlash imkonini beradi. agar bu ma’lumotlar sistemaning muxandislik tahlili uchun etarli bo`lmasa, u holda stikllar tahlili sistemaning alohida qismlaridagi entropiya ortishi hisobi bilan to`ldiriladi. sistemaning unumdorligini termodinamik baholash uchun quyidagi 4 savolga javob topish zarur: 1) qurilma teskari stiklining foydali ish koeffistienti nechaga teng, u qaysi omillarga …

4 / 21

u termik foydali ish koeffistienti deb nomlanadi. haqiqiy stiklniki esa: (11.2) ichki foydali ish koeffistienti deyiladi. ichki foydali ish koeffistienti ishchi jism amalga oshirayotgan jarayonlarning mukammallik darajasini xarakterlaydi. berilgan stiklning mukammallik darajasi uning termik foydali ish koeffistientini karno stikli termik foydali ish koeffistienti bilan solishtirish orqali xarakterlanadi. solishtirish bir xil temperaturalar oraligida amalga oshiriladi va nisbiy termik foydali ish koeffistienti, deb ataladi: (11.3) berilgan haqiqiy (qaytmas) stikl nazariy (qaytar) stiklga nisbatan qanchalik mukammal emasligini baholash uchun nisbiy ichki foydali ish koeffistienti tushunchasi kiritilgan: (11.4) lekin, qurilmaning haqiqiy sharoitlarda ishlashida oi bilan ifodalanuvchi qaytmas yo`qotilishlardan tashqari (ishchi jism hosil etuvchi jarayonlardagi yo`qotilishlar) issiqlik, mexanik, kimyoviy va elektrik jarayonlarning qaytmasligi tufayli paydo bo`luvchi yo`qotilishlar ham sodir bo`ladi. shuning uchun, haqiqiy qurilmaning unumdorligi tashqi iste’molchiga berilgan energiya miqdorining (issiqlik yoki ish shaklidagi) qurilmaga uzatilgan energiya miqdori (issiqlik yoki ish shaklidagi) nisbatiga teng bo`lgan effektiv foydali ish koeffistienti bilan xarakterlanadi. sistema unumdorligi undagi eksergiya …

5 / 21

ari; siquvchi qurilmalar uchun (11.6) bu erda - sistema j – elementining tashqi energiya hisobiga bajargan nazariy va haqiqiy ishlari; bunda haqiqiy siqish ishida, nazariy jarayondagiga nisbatan ko`proq energiya sarflashga to`g`ri keladi. demak, qurilmadagi stiklning qaytar ishi: (11.7) qaytmas ishi esa: (11.8) yoki (11.5) va (11.6) formulalarni e’tiborga olsak: (11.9) u holda (11.4) formulani nazarga tutgan holda: (11.10) stiklning ichki foydali ish koeffistienti j (11.1), (11.7) va (11.10) formulalarni e’tiborga olgan holda: (11.11) sistemani har bir elementidagi yo`qotilishlar, shu elementlar effektiv foydali ish koeffistienti e,j bilan ham ifodalanadi. cistema elementlarining barcha effektiv foydali ish koeffistientini stiklning absolyut ichki foydali ish koeffistientlariga ko`paytirib, butun sistemaning effektiv foydali ish koeffistientini hosil qilamiz: (11.12) bu erda - sistemaning barcha n elementlaridagi qaytmas yo`qotilishlarni xarakterlovchi effektiv foydali ish koeffistienti ko`paytmasi. e foydali ish koeffistienti sistemadan ajralgan issiqlikning qancha qismi tashqi iste’molchiga berilgan va unda foydali ishga aylanganini ko`rsatadi: (11.13) ma’lumki, (11.14) kattalik ishga aylanmagan …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyo sanoatining energotexnologiya asoslari"

кимёвий технология асосий жараён ва курилмалари 11 – bob. kimyo sanoatining energotexnologiya asoslari ■ 11.1. umumiy tushunchalar yoqilg`i – energetik resurslarni tejash va material, issiqlik yo`qotilishlarisiz ishlab chiqarishni tashkil etish, texnologik va energetik jarayonlarning o`zaro bog`liqlik qonuniyatlarini o`rganuvchi energetikaning bo`limi energotexnologiya deb ataladi. hozirgi vaqtgacha kimyo, oziq-ovqat va boshqa sanoat korxonalari birlamchi energoresurslarining (yoqilg`i, issiqlik va elektr energiya) asosiy iste’molchilari hisoblanadi. korxonaning energotexnologik sxemasi to`g`ri loyihalanganda, nafaqat birlamchi energoresurslar sarfini kamaytirish, balki tashqaridan jalb etilayotgan issiqlik va elektrenergiyaga hojat qolmaydi. energetik jihozlar (issiqlik va bug` generatorl...

This file contains 21 pages in DOCX format (1.3 MB). To download "kimyo sanoatining energotexnologiya asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo sanoatining energotexnolo… DOCX 21 pages Free download Telegram