lingvistik tipologiya bo’yicha nazariyalar

PPTX 16 pages 383.6 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 383.6 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

презентация powerpoint lingvistik tipologiya bo’yicha nazariyalar reja: tipologiya tushunchasi. tillarning tipologik tasnifi. lingvistik tipologiya bo’yicha nazariyalar tipologiya tilshunoslikning muayyan sohasi sifatida tillarni tipologik klassifikatsiya qilish jarayoni bilan shug’ullanadi. shunga ko’ra tipologiya tillarning tipologik tasnifining muhim qonun-qoidalari va metodlarini tekshiradi. shuningdek, tipologiya lisoniy birliklarni biron umumiy belgisi asosida tasnif qilish jarayonini ham bajaradi. ma‘lum bo’ldiki, tipologiya, bir tomondan, tillarni tasnif qilishning umumiy nazariyalari, qonun-qoidalari va usullarini o’z ichiga olsa, ikkinchi tomondan, u til sistemasi birliklarini umumiy belgisi, xususiyati asosida tasnif qilish bilan shug’ullanadi. xix asrda tezlik bilan rivojlanish bosqichiga o’tgan tipologiyaning muhim xususiyati shundaki, u turli tillar-qarindosh va qarindosh bo’lmagan tillar doirasida ish ko’radi. ushbu tillarni o’zaro qiyosiy o’rganadi. shu jarayonda tipologiya qiyoslanayotgan tillarning tuzilishidagi o’xshash va farqli tomonlarni aniqlaydi, izohlaydi. farindosh va qarindosh bo’lmagan tillar o’rtasidagi o’xshash va farqli tomonlarning mavjudligi, ushbu tomonlarning yuzaga kelish sabablarini o’rganishga va tushunishga bo’lgan intilish tilshunoslikda alohida soha, yo’nalish bo’lgan lingvistik tipologiyaning (tipologik lingvistikaning) …

2 / 16

lar qiyos qilinayotgan qator tillar tuzilishiga xos lisoniy hodisalar, birliklar bilan belgilanadi. masalan, so’zlarning bir va ko’p ma‘noliligi, zamon kategoriyasi, omonimlar, so’z turkumlari, unli va undosh tovushlar, terminlar, sinonimlar, urg’u, harakat va holat fe‘llari kabilar. ma‘lum bo’ldiki, qayd etilgan ushbu lisoniy hodisalar universaliyalar sifatida o’nlab, yuzlab tillarga tegishli ekanligi bilan ajralib turadi. ayni vaqtda qiyos ob‘ekti bo’lgan tillarning faqat o’zigagina xos – shaxsiy jihatlari - hodisalari borki, bular ham tillarni tipologik tadqiq qilish jarayonida-lingvistik tipologiyada aniqlanadi. masalan, o’zbek tiliga xos o’, q, g’, h kabi unli va undosh tovushlar, urg’uning tilimizda, asosan, so’zning oxirgi bo’g’iniga tushishi (istiqlol,tadbirkor, ma‘naviyat), rus tilida esa urg’uning so’z boshida, o’rtasida va oxirida ham kelishi. shuningdek, rus tilida urg’uning so’z yasash vazifasiga ham egaligi, ya‘ni urg’u pozitsiyasining o’zgarishi bilan so’z ma‘nosining ham o’zgarishi yuz beradi. masalan, muka (un) – muka (azob), zamok (qulf) – zamok (qala, qo’rg’on). rus tiliga xos , sh, ts kabi undoshlar, shuningdek, …

3 / 16

i, ularning taraqqiyotini aniqlashga, belgilashga xizmat qiladi ular haіida qator asosli, ishonchli, haqqoniy ma‘lumotlar beradi. adabiyotlar: 1. axmanova o.s. slovar lingvisticheskix terminov. - m., 1966. 2. rozental d.e. telenkova m.a. slovar - spravochnik lingvisticheskix terminov. - m., 1976. 3. baskakov n.a. sodiqov a.s. abduazizov a.a. umumiy tilshunoslik. - t., 1979. 4. issledovaniya po strukturnoy tipologii. - m., 1963. 5. rasulov r. umumiy tilshunoslik.2-qism.-t., 2006. e’tiboringiz uchun rahmat! image2.jpg image3.jpg image4.png image5.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 16

lingvistik tipologiya bo’yicha nazariyalar - Page 4

5 / 16

lingvistik tipologiya bo’yicha nazariyalar - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lingvistik tipologiya bo’yicha nazariyalar"

презентация powerpoint lingvistik tipologiya bo’yicha nazariyalar reja: tipologiya tushunchasi. tillarning tipologik tasnifi. lingvistik tipologiya bo’yicha nazariyalar tipologiya tilshunoslikning muayyan sohasi sifatida tillarni tipologik klassifikatsiya qilish jarayoni bilan shug’ullanadi. shunga ko’ra tipologiya tillarning tipologik tasnifining muhim qonun-qoidalari va metodlarini tekshiradi. shuningdek, tipologiya lisoniy birliklarni biron umumiy belgisi asosida tasnif qilish jarayonini ham bajaradi. ma‘lum bo’ldiki, tipologiya, bir tomondan, tillarni tasnif qilishning umumiy nazariyalari, qonun-qoidalari va usullarini o’z ichiga olsa, ikkinchi tomondan, u til sistemasi birliklarini umumiy belgisi, xususiyati asosida tasnif qilish bilan shug’ullanadi. xix asrda tezlik bilan rivojlanish...

This file contains 16 pages in PPTX format (383.6 KB). To download "lingvistik tipologiya bo’yicha nazariyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: lingvistik tipologiya bo’yicha … PPTX 16 pages Free download Telegram