lingvistik presuppozitsiya

PPTX 15 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

name of presentation gapning semantik murakkablashuvida presuppozitsiyaning o‘rni ma’ruzachi: shamsiyeva manzura bababekovna filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) reja: lingvistik presuppozitsiya 4 presuppozitsiya haqida ma’lumot 1 majburiy va fakultativ ma’no komponentlari 2 presuppozitsiyada kontekst va vaziyat 3 ma’lum propozitsiya turli darajadagi sintaktik struktura orqali ifodalanadi: gap orqali, oborotlar orqali, hatto sodda gap tarkibidagi ayrim so‘zlar va grammatik shakllar ham alohida presuppozitsiya ifodalab, shu sodda gapni semantik murakkablashtirishi mumkin. bunday vaqtda ayrim so‘z yoki grammatik shakl orqali ifodalangan propozitsiya o‘zining eng ixcham shakliga ega bo‘ladi. so‘zlovchi va tinglovchi uchun uning tushunarli bo‘lishida presuppozitsiya yordamga keladi g.frege presuppozitsiya (presumpsiya) tushunchasi nemis mantiqshunosi g.frege g‘oyalari bilan bog‘liqdir. uning ta’kidlashicha, presuppozitsiya hukmning tabiiy asosidir. masalan, “kepler bechoralikdan olamdan o‘tdi”, “kepler bechoralikdan olamdan o‘tmadi” gaplarida “kepler” degan odamning yashaganligi haqidagi hukmga tabiiy asos bor. g.frege fikricha, asosiy hukm ko‘pincha boshqa yashirin hukm bilan birga keladi. u mavjudlik bildiruvchi ikkinchi darajali yashirin hukmnigina presuppozitsiya hisoblaydi l.m.vasilyev …

2 / 15

a plani til egalarining til haqidagi amaliy bilimlari orqali ma’lum bo‘ladi v.gumboldtning “har qanday tushunish bir vaqtning o‘zida tushunmaslikdir” antinomiyasi, a.potebnyaning so‘zlarning “obraz markazi” (yaqin ma’no) va “uzoq ma’no”lari kabi individual psixologik qarashlari ham hozirgi tilshunoslikdagi presuppozitsiya tushunchasi bilan bevosita bog‘liqdir tilshunoslikda presuppozitsiya terminining qo‘llanilishi p.stroson nomi bilan bog‘langan. u tilda implikatsiyaning alohida turi borligini ko‘rsatadi. implikatsiyaning bu turi g.fregening “tabiiy asos”iga juda yaqin talqin etiladi. har ikki muallif presuppozitsiyani ham gaplar o‘rtasidagi semantik munosabatdan keltirib chiqaradi. bu munosabat “x yni taqozo etadi” formulasi orqali ko‘rsatiladi 1. “meri xonani tozaladi” konstruksiyasida “xonaning iflos ekanligi” presuppozitsiyasi mavjud 2. “meri xonani tozalamadi” konstruksiyasida ham shu presuppozitsiya saqlanadi. tilshunoslikda presuppozitsiya termini ostida muayyan jumla tarkibida bevosita ifodalanmagan, yashirin holda aks etgan ma’no tushuniladi presuppozitsiya tushunchasi kontekst (ushbu til birligining lingvistik qurshovi) va vaziyat (ushbu jumlaning ekstralingvistik substrati, yuzaga chiqish shart-sharoiti) tushunchalarini o‘z ichiga oladi masalan, bugun instruktorimizni qoldirdim, dada (a.qahhor) jumlasidagi axborot kontekst …

3 / 15

lingvistik presuppozitsiya mantiqiy presuppozitsiyadan farqli ravishda ma’lum ifodalanish shakliga – moddiy vositasiga, tashqi signallariga ega. masalan, o‘zbek tilidagi “karim ham keldi” jumlasida yana boshqa kimdir keldi presuppozitsiyasi anglashiladi. bu presuppozitsiyaning moddiy substrati - tashqi signali ham yuklamasidir. chunki shu yuklama presuppozitsiya uchun yo‘l ochadi. shuningdek, kelish harakatining yuzaga chiqish vositasi (piyoda, mashinada, otda va b.) ham presuppozitsiya orqali ma’lum bo‘ladi o‘zbek tilida presuppozitsiyaning moddiy substrati sifatida xilma-xil vositalar ishtirok etishi mumkin: 1) leksik vositalarning fakultativ ma’no komponentlari 2) hatto, faqat, yolg‘iz, -gina, (-gina emas), ham, tag‘in, yana yuklamalari 3) bo’lsa, esa bog’lovchi vositalari 4) tashqari, boshqa, o’zga, bilan birga, o’rniga ko’makchilari v.v.bogdanov presuppozitsiyani gap semantikasi aspekti ekanligini ta’kidlaydi. n.d.arutyunova ham presuppozitsiya “so‘zlovchilarning umumiy bilish fondi”, “ularning oldindan kelishuvi” sifatida gap semantikasiga kirishini ko’rsatadi. keyingi tadqiqotlarda semantikadan pragmatika ajratilmoqda. presuppozitsiya pragmatika tarkibiga kiritilmoqda. e’tiboringiz uchun rahmat 15 image2.jpg image3.png image1.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 15

5 / 15

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "lingvistik presuppozitsiya"

name of presentation gapning semantik murakkablashuvida presuppozitsiyaning o‘rni ma’ruzachi: shamsiyeva manzura bababekovna filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) reja: lingvistik presuppozitsiya 4 presuppozitsiya haqida ma’lumot 1 majburiy va fakultativ ma’no komponentlari 2 presuppozitsiyada kontekst va vaziyat 3 ma’lum propozitsiya turli darajadagi sintaktik struktura orqali ifodalanadi: gap orqali, oborotlar orqali, hatto sodda gap tarkibidagi ayrim so‘zlar va grammatik shakllar ham alohida presuppozitsiya ifodalab, shu sodda gapni semantik murakkablashtirishi mumkin. bunday vaqtda ayrim so‘z yoki grammatik shakl orqali ifodalangan propozitsiya o‘zining eng ixcham shakliga ega bo‘ladi. so‘zlovchi va tinglovchi uchun uning tushunarli bo‘lishida presuppozitsiya yordamga kelad...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "lingvistik presuppozitsiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: lingvistik presuppozitsiya PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram