moddalar zichligini o'lchash

DOCX 8 pages 1.5 MB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

6.4-§. суюқликларнинг зичлигини ўлчаш моддаларнинг зичлиги технологик маҳсулотнинг сифатини баъзи ҳолларда эса таркибини ҳам характерловчи асосий параметрлардан ҳисобланади. зичликни автоматик ўлчаш асбоблари кимё, озиқ-овқат ва бошқа саноат тармоқларидаги бир қатор жараёнларни автоматлаштиришдаги муҳим воситалардан ҳисобланади. масалан, буғлатувчи қурилмалар, абсорбер, дистилляцион, ректификацион ва бошқа ускуналарни назорат қилиш ҳамда бошқаришда зичликларни узлуксиз ўлчаб турилишини талаб қилади. баъзи ишлаб чиқаришда суюқликларнинг зичлиги эриган модда концентрациясини аниқлаш мақсадида ўлчанади. модда массасининг ҳажмига нисбати зичлик дейилади, яъни , (6.29) бу ерда — зичлик, кг/м3; m — модданинг массаси, кг; v — модданинг ҳажми, м3. суюқликнинг зичлиги ҳароратга боғлиқ ва нормал (20°с) ҳароратда қуйидаги ифода билан ҳисобланади: ρ20=ρt[1-β(20-t)] , (6.30) бу еда pt —суюқликнинг иш ҳароратидаги зичлиги, кг/м3; β—суюқлик ҳажмий иссиқлик кенгайишининг ўртача коэффициенти, 1/°с; t —суюқликнинг ҳарорати, °с. саноатда суюқликнинг зичлигини ўлчаш учун қалқовичли, вазнли, гидростатик ва радиоизотопли зичлик ўлчагичлар кўп қўлланилади. қалқовичли зичлик ўлчаш асбоблари қалқовичли зичлик ўлчагичларда архимеднинг қалқовичга таъсир этувчи итариб чиқарувчи …

2 / 8

гининг ҳар бир қийматига қалковичнинг маълум ботиш чуқурлиги мос келади. ихтиёрий шаклдаги қалковичга таъсир этувчи итарувчи куч архимед қонунига кўра аниқланади:6.32 – расм. сузиб юрувчи қалқовичли зичлик ўлчагичнинг схемаси , (6.31) бу ерда — суюқлик устидаги муҳитнинг зичлиги; g — эркин тушиш тезланиши; —қалқовичнинг пастки қисми ботирилган суюқликнинг зичлиги; s — қалқович кесимининг юзи, h — қалқовичнинг баландлиги; х — қалқовичнинг суюқликка ботиш сатҳи. ўзгармас кесимли қалқович учун f(x)=ρ0 g s h +(ρ-ρ0) g s x . (6.32) агар суюқлик устида ҳаво бўлса, у ҳолда р0 =0. унда умумий ҳолда . (6.33) ўзгармас кесимли қалқович учун итарувчи куч ифодаси қўйидаги кўринишда бўлади f=ρ∙g∙s∙x . (6.34) 6.32- расмда сузиб юрувчи қалқовичли зичлик ўлчаш асбобининг принципиал схемаси кўрсатилган. асбоб қалқович 2, ўлчаш идиши 1 дан иборат. суюқлик асбобга тарнов 3 орқали келиб, тарнов 4 орқали чиқиб кетади. оқимнинг тезлиги доимий кесимли дроссел 5 ёрдамида аниқланади. пластиналар 6 қалқовични уюрмалардан сақлайди. суюқлик зичлигининг …

3 / 8

ундай йўналиши оқим тезлигининг қалқович 2 га кўрсатилган таъсирини йўқотади. қалқович золдироподшипникда турган ва силфон 10 дан ўтадиган коромисло учига ўрнатилган. коромисло посанги 11 орқали мувозанатлашади. посанги шундай ростланганки, қалқович энг кичик зичликка эга бўлган (ўлчаш асбобининг пастки чегараси) суюқликда пастга силжий бошлайди. зичлик кўпайиши билан қалқович кўпаювчи, итарувчи куч таъсирида кўтарилади ва тизимдаги мувозанат бузилади. 6.33 – расм. чўкадиган қалқовичли пневматик ўзгарткичли зичлик ўлчагичнинг схемаси. пневматик ўзгарткич ёрдамида мувозанат қайтадан тикланади. бунинг учун асбобга филтр, редуктор ва дроссел 7 орқали ҳаво узлуксиз келиб туради ва сопло 6 билан коромисло 3 учига ўрнатилган тўсиқ 5 оралиғидан атмосферага чиқиб кетади. қалқович кўтарилганда, тўсиқ сопло томон силжийди, натижада соплодан сиқилган ҳавонинг атмосферага чиқиши камаяди ва мембранали кучайтиргич 8 да ҳаво босими ошади. бу ерда, мембранадан итарувчи ричаг 9 га узатиладиган куч ошади ва ролик 4 орқали коромислонинг ўнг учи юқорига кўтарилади, натижада тўсиқ соплодан узоқлашади. мембранага таъсир этган ҳаво босими қалқовичнинг итарувчи …

4 / 8

алқовичли асбоблар 1000...1400 кг/м3 чегарадаги суюқлик зичлигини ±2% аниқлик билан ўлчайди. вазнли зичлик ўлчагичлар вазнли зичлик ўлчаш асбобларининг ишлаш принципи назорат қилинаётган суюқликнинг маълум бир доимий ҳажмининг вазнини узлуксиз ўлчаб туришга асосланган. тоза суюқликлар зичлиги ўлчашдан ташқари вазнли зичлик ўлчагичлар суспензия ва таркибида қаттиқ моддалар бўлган суюқликлар зичлигини ўлчашда ҳам ишлатилади. 6.34- расмда пневматик ўзгарткичли вазнли зичлик ўлчагичнинг принципиал схемаси келтирилган. суюқлик резина тарнов вa металл силфонлари 6 бўлган сиртмоқсимон қувур 1 дан ўтади. сиртмоқсимон қувур пневмоўзгарткичининг тўсиғи 2 билан боғлиқ. суюқлик зичлиги ошганда сиртмоқсимон қувурнинг вазни ортади ва у пастга ҳаракатланади, сопло 3 билан тўсиқ 2 оралиғи кичраяди, ўзгарткичдаги босим кўтарилади. унификацияланган пневматик сигнал кучайтиргич 4 орқали силфон 5 га узатилади (тескари алоқа). силфондаги босим суюқлик зичлигининг ўзгаришига мутаносиб ўзгаради ва шкаласи зичлик бирлигида даражаланган иккиламчи асбоб билан ўлчанади. асбоб суюқликнинг зичлигини сиртмоқсимон қувур тўлдирилаётган пайтдаги амалий ҳароратда ўлчайди.6.34-расм. пневматик ўзгарткичли вазнли зичлик ўлчагичнинг схемаси 6.35 – расм. мембрана …

5 / 8

ера 3 га кириш штуцери 6 орқали тўхтовсиз келиб туради ва ундан чиқиш штуцери 7 орқали чиқиб кетади, бу эса камерада суюқликнинг бир сатҳда туришини таъминлайди. оралиқ камера 4 идиш 3 туби 8 нинг силжишини кузатиш учун мўлжалланган, у бикр марказли эластик мембрана 9 дан иборат, марказ камера 4 нинг тубида ўрнатилган. камера 5 сопло 10 билан жиҳозланган. сиқилган ҳаво найча 11 орқали камера 5 га доимий дроссел 12 орқали киради. мембрананинг бикр маркази сопло 10 нинг тўсиғи ролини ўйнайди. мембрана 8 нинг суюқлик вазни (зичлиги) га боғлиқ бўлган cилжиши оралиқ камера 4 орқали мембрана 9 га берилади, бу мембрана силжиб сопло 10 ни беркитади. камера 5 даги ҳаво босими ўлчаш асбоби 2 ёрдамида назорат қилиб турилади ва суюқликнинг зичлик ўлчови бўлиб хизмат қилади. мембрана-вазнли зичлик ўлчагич ўлчаш сезгирлиги ва аниқлигини оширишга имкон беради. гидростатик зичлик ўлчагичлар гидростатик зичлик ўлчагичлар ўзгармас баландликдаги суюқлик устунининг босимини ўлчашга асосланган. гидростатик зичлик ўлчагичлар …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moddalar zichligini o'lchash"

6.4-§. суюқликларнинг зичлигини ўлчаш моддаларнинг зичлиги технологик маҳсулотнинг сифатини баъзи ҳолларда эса таркибини ҳам характерловчи асосий параметрлардан ҳисобланади. зичликни автоматик ўлчаш асбоблари кимё, озиқ-овқат ва бошқа саноат тармоқларидаги бир қатор жараёнларни автоматлаштиришдаги муҳим воситалардан ҳисобланади. масалан, буғлатувчи қурилмалар, абсорбер, дистилляцион, ректификацион ва бошқа ускуналарни назорат қилиш ҳамда бошқаришда зичликларни узлуксиз ўлчаб турилишини талаб қилади. баъзи ишлаб чиқаришда суюқликларнинг зичлиги эриган модда концентрациясини аниқлаш мақсадида ўлчанади. модда массасининг ҳажмига нисбати зичлик дейилади, яъни , (6.29) бу ерда — зичлик, кг/м3; m — модданинг массаси, кг; v — модданинг ҳажми, м3. суюқликнинг зичлиги ҳароратга боғлиқ ва нормал (20...

This file contains 8 pages in DOCX format (1.5 MB). To download "moddalar zichligini o'lchash", click the Telegram button on the left.

Tags: moddalar zichligini o'lchash DOCX 8 pages Free download Telegram