o'quvchi nutqiga qo'yilgan talablar

PPTX 17 pages 983.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 983.8 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu:3-sinfda bellashuvlarning mazmuni va ularni tashkil qilish usullariga topshiriqlar tizimini ishlab chiqish o'quvchi nutqiga qo'yilgan talablar reja: o`quvchilar nutqini o`stirishda matnlar bilan ishlash nutq o`stirish nima? o`quvchilarga til namunalarini berish mustaqil vatanimizning kelajagi bo`lgan yoshlarni har tomonlama yetuk, barkamol, komil inson qilib rivojlantirish va tarbiyalash har birimizning asosiy vazifamizdir. yoshlarimiz har doim, har vaqtda, har joyda, qarshisidagi inson kim bo`lishidan qat`iy nazar o`z fikrlarini erkin va to`g`ri ayta olishlari uchun ulardagi to`g`ri so`zlash va nutq madaniyatin yoshlikdanoq rivojlantirib borishimiz lozim. bola ilk marotaba maktabga kelishi bilan ularning lug`atida yangi so`zlar paydo bo`la boshlaydi va so`z boyligi ortib boradi. bu jarayonda o`qituvchining asosiy vazifasi o`quvchilarda to`g`ri nutqni shakllantirish va nutq madaniyatini ularga tushuntirishdan iborat. biz avvalambor nutq o`zi nima ekanligini, uni o`stirish va unga qo`yilgan talablarni bilib olishimiz lozim. nutq - kishi faoliyatining turi, til vositalari (so`z, so`z birikmasi, gap) asosida tafakkurni ishga solishdir. nutq o`zaro aloqa va xabar, o`z fikrini …

2 / 17

ichki nutq hisoblanadi. ichki nutq eshittirilmagan va yozilmagan “o`ylangan” nutqdir, bu nutq fikrlovchi kishining o`ziga qaratiladi. tashqi nutq tovushlar yordamida eshittirilib yoki grafik belgilar bilan yozilib, boshqalarga qaratilgan nutqdir. o`quvchilar nutqini o`stirishda matnlar bilan ishlash ham katta ahamiyatga egadir. o`qituvchilar tomonidan o`quvchilar yoshiga mos bo`lgan matnlar tanlanadi. tanlangan matnlar qismlarga bo`lib o`qituvchi va o`quvchilar tomonidan sarlavha tanlanadi. shu jarayonda o`quvchilarning tezkor fikrlash, mantiqiy o`ylashi va topqirligi rivojlanib boradi. ularga berilgan matnlar ko`proq hayotiy va tabiatga bog`liq bo`lsa mazmunini tushunishlari oson bo`ladi. o`quvchilar bu kabi jarayonlarda tez-tez ishtirok etsalar ularning nutqida o`sish va rivojlanishni kuzatishimiz mumkin. nutq o`stirish nima? agar o`quvchi va uning tildan bajargan ishlari ko`zda tutilsa, nutq o`stirish deganda tilni har tomonlama (talaffuzi, lug`ati, sintaktik qurilishini, bog`lanishli nutqni) faol amaliy o`zlashtirish tushiniladi. agar o`qituvchi ko`zda tutilsa, nutq o`stirish deganda, o`quvchilarning tilning talaffuzi, lug`ati, sintaktik qurilish va bog`lanishli nutqni faol egallashlariga yordam beradigan metod va usullarni qo`llash tushuniladi. nutq faoliyati …

3 / 17

so`z birikmalari, gap, nutq oborotlari yordamida ifodalansagina tushunarli bo`ladi. shuning uchun nutqni muvaffaqiyatli o`stirishning uchinchi sharti - nutqni til vositalari bilan qurollantirish hisoblanadi. 1. adabiy til me`yorlarini o`zlashtirish. maktab o`quvchilarni adabiy tilni sodda so`zlashuv tilidan, sheva va jargondan farqlashga o`rgatadi, adabiy tilning badiiy, ilmiy, so`zlashuv variantlari bilan tanishtiradi. 2. jamiyatimizning har bir a`zosi uchun zarur bo`lgan muhim nutq malakalarini, ya`ni o`qish va yozish malakalarini o`zlashtirish. bu bilan o`quvchilar yozma nutqning xususiyatlarini, uning og`zaki-so`zlashuv nutqidan farqini bilib oladi. 3. o`quvchilar nutq madaniyatini takomillashtirish. til jamiyatdagi eng muhim aloqa vositasidir. tilning mana shu ijtimoiy ahamiyatidan kelib chiqib, maktabda o`quvchilarning nutq madaniyatiga alohida e`tibor beriladi. nutqni egallashning qator aspektlari mavjud. bular: nutq o`stirishda uch yo`nalish aniq ajratiladi: 1) so`z ustida ishlash; 2) so`z birikmasi va gap ustida ishlash; 3) bog`lanishli nutq ustida ishlash so`z, so`z birikmasi va gap ustida ishlash uchun lingvistik baza bo`lib leksikologiya (frazeologiya va stilistika bilan birgalikda), morfologiya, sintaksis xizmat …

4 / 17

qish darslarininggina emas, balki o`quv rejasidagi barcha fanlar (tabiatshunoslik, matematika, mehnat, tasviriy san`at, ashula darslari)ning, shuningdek, sinfdan tashqari o`tkaziladngan tadbirlarning ham vazifasidir. o‘quvchining nutqiy rivojlanishida tilning barcha sathlariga oid bilimlarga amal qilish. til sathlarini o‘zlashtirishning asosiy sharti tilning kommunikativ yordamdan foydalana olish ko‘nikmasini egallashdir “nutq o‘stirish metodikasida tilning leksikologiya va grammatika bo‘limlari alohida ahamiyat kasb etadi”,-deb yozadi s.p.redozubov. o‘quvchilarning lug’at zahirasi rivojlanishi boy bo’lsa, nutqi juda katta bo‘ladi”. nutq o‘stirish gap qurilishi va uning tarkibini tashkil etgan lug‘at ustida ishlash bilan o‘zaro bog‘liq. professor n.mahmudov: “nutqning ta’sir quvvati, tegishli axborotni tinglovchiga tugal va qulay yordam berish muhim kommunikativ sifatlardan bo‘lmish so‘z boyligiga bog‘liq. nutqning boy yoki kambag‘alligi unda tilning bir-biridan farq qiladigan ma’lumotlar (so‘z nolari, intonatsiya, sintaktik tuzilmalar, iboralar va sh.k.)dan qay darajada barqaror ekanli haqida. buning uchun esa nutq tuzuvchida til boshqarishning boy va faol zahirasi mavjud bo’lishi kerak” - deb hisoblanishi bejiz emas fikr ifodasi va nutqning emotsional …

5 / 17

ng image7.png image8.png image9.png image1.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'quvchi nutqiga qo'yilgan talablar"

mavzu:3-sinfda bellashuvlarning mazmuni va ularni tashkil qilish usullariga topshiriqlar tizimini ishlab chiqish o'quvchi nutqiga qo'yilgan talablar reja: o`quvchilar nutqini o`stirishda matnlar bilan ishlash nutq o`stirish nima? o`quvchilarga til namunalarini berish mustaqil vatanimizning kelajagi bo`lgan yoshlarni har tomonlama yetuk, barkamol, komil inson qilib rivojlantirish va tarbiyalash har birimizning asosiy vazifamizdir. yoshlarimiz har doim, har vaqtda, har joyda, qarshisidagi inson kim bo`lishidan qat`iy nazar o`z fikrlarini erkin va to`g`ri ayta olishlari uchun ulardagi to`g`ri so`zlash va nutq madaniyatin yoshlikdanoq rivojlantirib borishimiz lozim. bola ilk marotaba maktabga kelishi bilan ularning lug`atida yangi so`zlar paydo bo`la boshlaydi va so`z boyligi ortib boradi. bu ...

This file contains 17 pages in PPTX format (983.8 KB). To download "o'quvchi nutqiga qo'yilgan talablar", click the Telegram button on the left.

Tags: o'quvchi nutqiga qo'yilgan tala… PPTX 17 pages Free download Telegram