havo, tuproq va suv mikroflorasi

DOC 78,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363443643_42302.doc havo, tuproq va suv mikroflorasi www.arxiv.uz reja 1. mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi. 2. havo mikroflorasi. 3. tuproq mikroflorasi. 4. suv mikroflorasi. 5. suvning koli–titr yoki koli–indeksi. mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi. yer sharining turli geografik zonalarida iklim sharoiti har xil bo`lishiga qaramay, mikroorganizmlardan xoli bo`lgan tumanni topib bo`lmaydi. muz okeanida va afrika sahrosida, baland tog`lar cho`qqisida va chuqur suv ostida, o`simlik organlarida son–sanoqsiz mikroblar tarqalgandir. mikroorganizmlarda hayot jarayonlarini saqlash xususiyati kuchli bo`lganligidan ular bir necha yuz, hattoki bir necha ming yillardan keyin ham qulay sharoitda tiriklik xususiyatlarini namoyon qilgan. 1911 yilda muz tagidan topilgan momont ustida mikroorganizmlar borligi va ular yashashga qodir ekanliklarini omelyanskiy kuzatgan. amerikalik meyer antraktidada (janubiy qutbda) 30 m qalinlikdagi muz oralaridagi mikroblarni ajratib olib, qulay sharoitda parvarish qilib, ularda hayot jarayonlarini uyg`otgan. bu mikroblar 3000 yil davomida muz ichida anabioz hayot kechirganligidan dalolat beradi. foydali mikroblardan tashqari inson, hayvon va o`simliklarda turli xil kasalliklarni tug`diruvchilari ham uchraydi. zararli …
2
dagi mikroblar soni milliardlar bilan sanaladi. ba`zi hayvonlar axlatining 1/3 qismi mikroblardan iborat ekan. axlat tarkibida kokkilar va tayoqchasimonlar, vibrionlar va spiroxetalar, viruslar va aktinomitsetlar, turushlar, zamburug`lar hamda sodda hayvonlar vakillari uchraydi. shular ichida vabo poliomilit, dizenteriya, sariq va boshqa kasalliklarni tug`diruvchilar ham bo`lishi mumkin. bola tug`ilib, 2,5 oy o`tgach, uning tanasida mikroblar to`plana boshlaydi. mikroblar turining o`zgarib turishi har bir shaxsning yoshi, oziqlanishi va gigiena qoidalariga rioya qilishiga bog`liq. havo mikroflorasi havo quruq bo`lsa, tuproqdan ko`tarilgan chang to`zon hisobiga havo mikroblar bilan ifloslanib turadi. 1 g chang tarkibida bir milliongacha mikroblar borligi aniqlangan. yil fasllari o`zgarishi bilan havodagi mikroblar soni ham o`zgarishini parijlik mikeleya tekshirgan. buni quyidagi jadval raqamlaridan ko`rish mumkin. (3-jadval) yil fasllari 1 m3 havodagi bakteriyalar soni 1 m3 havodagi mog`or zamburug`lar soni qishda bahorda yozda kuzda 4305 8080 9845 5665 1345 2275 2500 2185 yer yuziga yaqin havo tarkibida mikroblar soni juda ko`p bo`lib, yuqoriga ko`tarilgan …
3
tarkibida mikroblar soni 200–300 ming donaga borib qolar ekan. jumladan, dars boshlashdan oldin 1 m3 sinf havosi tarkibida 300 mikrob borligi aniqlangan. darsdan keyin esa mikroblar soni 4 ming gacha ko`paygan. bu hodisa tanaffus vaqtida derazalarni ochib, xonani shamollatish zarurligini ko`rsatadi. mikroblar kichik bo`lganligi tufayli biz ularni ko`ra olmaymiz. ammo ularni ko`z bilan ko`rish qobiliyatiga ega bo`lganimizda edi, ularning kuchli jalaga o`xshab to`rganligini kuzatgan bo`lar edik. havoning quruq bo`lishi, quyosh nuri, oziq moddalarning yo`qligi ularning ko`payishiga va rivojlanishiga yo`l qo`ymaydi. natijada havo tarkibidagi zararli mikroorganizmlar ham kamdan–kam uchraydi. havodagi mikroblarning oz–ko`pligi har xil usullar bilan aniqlanadi. kox usuli: petri kosachasiga 15–20 ml go`sht–pepton agari quyiladi. u qotgandan keyin, uyning burchaklariga va o`rtasiga qopqog`i ochib qo`yiladi. chang bilan birga kosachaga havodagi mikroblar o`tiradi. shundan so`ng kosachaning qopqog`i berkitilib, uni termostatga qo`yiladi (+37 daraja). qancha mikroblar tushgan bo`lsa, shuncha koloniyalar o`sadi yoki hosil qiladi. shundan keyin havoda mikrob bor–yo`qligini, ularning soni va …
4
uda ham ifloslanganligini bildiradi. tuproqdagi mikroblar tuproqda mikroorganizmlarning ahamiyati katta. mikroblar tashqi muhitdagi hamma ob`ektdardan ko`ra tuproqda ayniqsa ko`p. ularning hayot faoliyati uchun tuproqda qulay sharoit, zarur oziq moddalar bor, namlik yetarli. tuproq mikroblarni quyosh nurlaridan himoya qiladi. mikroblar tuproqning turli qatlamlarida turlicha tarqalgan. eng ustki qatlamda mikroblar kam. chunki bu yerda mikroblar quyosh nurlarining ta`siridan tez qurib halok bo`ladi. yer yuzasining 10–20 sm chuqurlikdagi tuproq qatlamida mikroblar hammadan ko`proq. pastga tushgan sayin mikroblarning xarakteri o`zgaradi va ularning umumiy miqdori kamayadi. 4–5 m chuqurlikdagi tuproq esa deyarli steril bo`lishi mumkin. tuproqning morfologiyasi tarkibiga, yoritilish sharoitiga, namlik darajasiga, yil fasllariga va boshqa omillarga qarab miqdor hamda sifat jihatdan farq qiladi. masalan, taqir, toshloq, qumloq tuproqlarda mikroblar juda kam, haydab qo`yilgan, o`g`itlab turiladigan tuproqda esa mikroblar ayniqsa ko`p bo`ladi. tuproqdagi mikroblar yozda (iyul – avgustda) ko`proq, qishda esa juda kam bo`ladi. tuproqning ustki qatlamlarida saprofit mikroblar bor, ular organik moddalarning chirishiga sabab …
5
rik xlorofilsiz organizmlardan biridir. bazidomitsetlar ko`proq o`rmon tuproqlarida uchrab, yuksak o`simliklar bilan mikroizani hosil qiladi (yuksak o`simliklarning ildizlarida zamburug`larning simbiozi). zamburug`larning eng ko`p miqdorini tuproqning yuqori (5 dan 20 santimetrgacha) qatlamlarida, ammo ba`zilarini (aktinomitsetlar, mukammallashmagan zamburug`lar va boshqalar) 50–80 santimetr chuqurlikda ham topish mumkin. yuqori qatlamdagi 1 g tuproqning tarkibida 1 mln zamburug`lar bo`ladi. bu esa biomassasining 1500 kg da, ya`ni 1 ga da 1500 kg zamburug`lar borligini bildiradi. 3. bakteriyalarning boshqa mikroorganizmlarga qaraganda soni va turlari tuproqda ko`proqdir. bularga autotroflar va geterotroflar kiradi. tuproqdagi bakteriyalar ishtirokida ammonifikatsiya, azotni, oltingugurtni, temirni va boshqa elementlarni to`plash jarayonlari o`tadi. tuproqda odam va hayvonlar uchun zararli, ya`ni yuqumli kasalliklarni qo`zg`atuvchi mikroblar ham ko`p. ba`zilari tuproqda ko`payadi va rivojlanadi. masalan, kuydirgi kasalini ko`zg`atuvchi sporalar yozda, tuproq moddalarga boyiganda vegetativ shaklga o`tib, ko`payadi, kuzda esa yana spora shaklini oladi. evolyutsion taraqqiyot natijasida tuproq mikroorganizmlarining ayrim gruppalari orasida metabioz munosabat hosil bo`lgan. boshqa gruppa mikroorganizmlar orasida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "havo, tuproq va suv mikroflorasi"

1363443643_42302.doc havo, tuproq va suv mikroflorasi www.arxiv.uz reja 1. mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi. 2. havo mikroflorasi. 3. tuproq mikroflorasi. 4. suv mikroflorasi. 5. suvning koli–titr yoki koli–indeksi. mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi. yer sharining turli geografik zonalarida iklim sharoiti har xil bo`lishiga qaramay, mikroorganizmlardan xoli bo`lgan tumanni topib bo`lmaydi. muz okeanida va afrika sahrosida, baland tog`lar cho`qqisida va chuqur suv ostida, o`simlik organlarida son–sanoqsiz mikroblar tarqalgandir. mikroorganizmlarda hayot jarayonlarini saqlash xususiyati kuchli bo`lganligidan ular bir necha yuz, hattoki bir necha ming yillardan keyin ham qulay sharoitda tiriklik xususiyatlarini namoyon qilgan. 1911 yilda muz tagidan topilgan momont ustida mikro...

Формат DOC, 78,0 КБ. Чтобы скачать "havo, tuproq va suv mikroflorasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: havo, tuproq va suv mikroflorasi DOC Бесплатная загрузка Telegram