gen injeneriyasi va biotexnologiya

DOC 50,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363444007_42307.doc gen injeneriyasi va biotexnologiya www.arxiv.uz reja: 1. biotexnologiya va hujayra injeneriyasi. 2. tabiatda uchraydigan gen injenerligi. 3. gen injeneriyasining vazifasi va uslublari. 4. gen injeneriyasi yutuqlari va uning qishloq xo`jaligidagi ahamiyati. molekulyar biologiya va genetika hozirgi vaqtda organizm irsiyatni maqsadga muvofiq o`zgartirish va sun`iy usulda yangi shakllar yaratish davriga kirdi. shuning uchun bu yo`nalish medisina, qishloq xo`jaligi va sanoatda katta ahamiyatga ega. hujayra injeneriyasi alohida ajratib olingan hujayralar, to`qima va protoplastlardan foydalanishga asoslanadi. hozirgi davrda o`simlik to`qimalarini sun`iy muhitda ustirish alohida ahamiyat kasb etmoqda, chunki ulardan biotexnologiyada foydalanish mumkin. bu usulni biotexnologiyadagi ahamiyati uch yo`nalishda boradi: 1. birinchi yo`nalish ajratib olingan o`simlik hujayralarini sun`iy muhitda (in vitro) o`stirilganda medisina, parfyumeriya va boshqa sanoat yo`nalishlari uchun zarur moddalar sintezlashda ishlatiladi: alkaloidlar, steroidlar, glyukozidlar, garmonlar, efir moylar, insektisidlar va h.k. masalan: shu maqsadda jenshenni hujayralardan ko`paytirish (r.g.butenko), tamaki hujayralarini o`stirib nikotin kislotasini sintezlashga yaponiyada erishildi. 2.ikkinchi yo`nalish sun`iy muhitda o`stirilgan to`qimalaridan …

otoplastlarni biriktirib jinssiz usulda (somatik) duragaylar olib yangi o`simliklar yaratish ham mumkin, bu uslub uzoq duragaylashga ham yo`l ochib beradi. shu yo`l bilan ajratilgan protoplastlarga yangi genlarni olib kirish, bu esa mutloq yangi irsiy xususiyatga ega o`simlik turlarini yaratishga imkon beradi. yuqorida ko`rsatilgan usul - yangi hujayra texnologiyasi amaliy genetika va seleksiya ishida yangi yo`nalish - hujayra injeneriyasi bo`lib qoldi. qishloq xo`jalik biotexnologiyasida hujayradan foydalanish usulida ayrim qiyinchiliklar ham mavjud: 1) ajratib olingan o`simlik hujayrasini qanday qilib bo`linishga majbur qilish? 2) qanday usulda ko`paytirilgan bir guruh (aralash) hujayralar kallusidan bir butun o`simlik olish mumkin? bu muammolarni birinchisi hal qilinmoqda, lekin ikkinchisi hamma vaqt ham amalga oshmayapti. boshoqli don ekinlarida 1 hujayradan o`simlik olish qiyin amalga oshmoqda. inson uchun zarur bo`lgan moddalarni hujayra injenerligi va biotexnologik usullar yordamida keng miqyosida ishlab chiqarish biotexnologiya deyiladi. 2) gen injeneriyasining maqsadi rekombinant dnк yaratish va shu asosda organizm uchun foydali yangi belgilarni va xususiyatlar …

azmidalar bakteriyalarga dori-dormonlarga (kasalliklarga) chidamlilik genini o`tkazib, insonlar uchun xavfli kasalliklar tarqatishi mumkin. agar dori-dormonlarga chidamli bakteriya yaratilsa inson uchun o`ta xavfli antibiotiklar ham ta`sir qilmaydigan kasallik vujudga kelishi mumkin. 3) gen injeneriyasi fan sifatida 1972 yili o.stenford universitetida djekson, simons va berg maymun virusi dnк si va ichak tayoqchasi bakteriyasi dnк sidan iborat duragay molekula yaratishgandan so`ng paydo bo`ldi. tabiatdagi bir avlodga kiruvchi qarindosh organizmlar rekombinant dnк sini hosil qilish qulay hisoblanadi. gen injeneriyasining vazifasi esa, qarindosh bo`lmagan uzoq turlar rekombinant dnк sini hosil qilish hisoblanadi. bu ish ancha qiyin bo`lib, agar begona dnк bakteriya hujayrasiga kirib qolsa, uning tarkibidagi ferment - restriktaza ta`sirida tezda parchalab tashlanadi. irsiy moddani (gen, xromosomalar) bir organizmdan ikkinchisiga o`tkazish yo`li bilan tirik organizmlarni o`zgartirish texnologiyasi gen injeneriyasi deyiladi. bir turning genlarini ik-kinchi turga o`tkazish, dnк molekulasining barcha tirik mavjudodlarda - mikroorganizmlardan odamgacha bir xil tuzilganligiga asoslanadi. gen injeneriyasida quyidagi usullardan foydalaniladi: 1. genlarni …

tirilib ligaza fermenti ta`sir qilinadi. ligaza ta`sirida bu ikkita dnк aralashmasi qayta birlashadi va yangi rekombinat dnк hosil bo`ladi. yangi rekombinat dnк ni ishga tushirish uchun uni yana boshqa bakteriya tarkibiga kiritiladi. plazmida tarkibidagi yangi dnк ni bakteriyaga oson o`tkazish mumkin. yangi genlarni ishga tushirishni bakteriyalarda oson amalga oshirish mumkin. chunki bakteriya tez ko`payadi. masalan: ichak tayokchasi bakteriyasi (e.кoli) 20 minutda 2 hujayraga ajralib, 2 sutkada 129 generasiya beradi. 3) кaliforniya medisina maktabi laboratoriyasida 1977 yil boyer odam organizmida ishlab chiqiladigan garmon-somatotropin va insulin genni bakteriyalar yordamida sintezlashga erishdi. avval bunday gen ximiyaviy usulda sintezlandi. кeyin bu gen ichak tayoqchasi bakteriyalaridan olingan - plazmidaga o`tkazildi va yana bakteriyaga qaytarildi. sintezlangan gen mikrob hujayrasida ishlay boshladi va odam oqsili garmonlarni sintezlay boshladi. olingan "samototropin" o`sishi sekinlashgan yosh bolalarni davolashda insulin esa qand kasalligini davolashda ishlatila boshlandi. 4) hozirgi vaqtda gen injeneriyasi usullari yordamida insoniyat tirik organizmlar irsiyatning o`zgartirish imkoniyatiga ega bo`lmoqda. …

s», 1984. 6. dubinin n.p. obshaya genetika. m., «nauka», 1970. 7. maqsudov z.yu. umumiy genetika. t., «o`qituvchi», 1980. 8. morozov e.m.,tarasevich e.i.anoxina v.s.genetika v voprosax i otvetax. minsk, 1989. 9. sobirov p.s., do`stqulov s.d. genetika asoslari va chorva mollarini urchitish. t., «mehnat», 1989. 10. sobirov p.s., do`stqulov s.d.genetikadan amaliy mashg`ulotlar.samarqand, 1990. 11. кrasota v.f., lobanova v.t.,djaparidze t.g. «razvedene selskoxozyaystvenno`x jivotno`x» m., agropromizdat, 1990 g. 12. akmalxonov sh. a., ashirov m.i. «naslli tanalar va g`unojinlarni o`stirish texnologiyasi» t, 1991 g. 13. ashirov m.i., xidirov к.i. –produktivnost korov cheonopestroy poroda razlichnoy lineynoy prenadlejnosti. nauchnie trudi uzniij: «razvedenie i seleksiya selxoz jivotno`x v uzbekistane» t., 1991. 14. www.ziyonet.uz

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gen injeneriyasi va biotexnologiya"

1363444007_42307.doc gen injeneriyasi va biotexnologiya www.arxiv.uz reja: 1. biotexnologiya va hujayra injeneriyasi. 2. tabiatda uchraydigan gen injenerligi. 3. gen injeneriyasining vazifasi va uslublari. 4. gen injeneriyasi yutuqlari va uning qishloq xo`jaligidagi ahamiyati. molekulyar biologiya va genetika hozirgi vaqtda organizm irsiyatni maqsadga muvofiq o`zgartirish va sun`iy usulda yangi shakllar yaratish davriga kirdi. shuning uchun bu yo`nalish medisina, qishloq xo`jaligi va sanoatda katta ahamiyatga ega. hujayra injeneriyasi alohida ajratib olingan hujayralar, to`qima va protoplastlardan foydalanishga asoslanadi. hozirgi davrda o`simlik to`qimalarini sun`iy muhitda ustirish alohida ahamiyat kasb etmoqda, chunki ulardan biotexnologiyada foydalanish mumkin. bu usulni biotexnologiya...

Формат DOC, 50,0 КБ. Чтобы скачать "gen injeneriyasi va biotexnologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gen injeneriyasi va biotexnolog… DOC Бесплатная загрузка Telegram