hujayra - yadroning bo‘linishi

DOC 45.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363443583_42301.doc hujayra - yadroning bo‘linishi www.arxiv.uz reja: 1. yadroning tuzilishi va vazifasi 2. yadro po‘stining, genlarning tuzilishi 3. hujayraning bo‘linib ko‘payishi 4. fotosintez va nafas olish jarayonlari 1. yadro o‘simlik va hayvon hujayrasi ning muhim qismi hisoblanib, u irsiy belgilarni saqlashda va hujayrada oqsil sintezini boshqarishda muhim rol o‘ynaydi. hujayraning nafas olishi ham yadro nazoratida bo‘ladi. hujayra bo‘linishidan oldin yadro bo‘linishi ro‘y beradi. shakillangan yadro faqat ko‘k- yashil suv o‘tlarida va bakteriyalarda bo‘lmaydi. yadro 1831- yili ingiliz olimi r. braun tomonidan kashf yetilgan. yadroning shakli parenxima hujayralarida sharsimon va elipsimon, prozenxima hujayralarida esa urchuqsimon va linzasimon ko‘rinishdadir. yadroning kattaligi ko‘pgina o‘simlik turiga, hujayraning yoshiga, holatiga hamda to‘qimaning turlariga bog‘liq bo‘ladi. hujayra yadrosiz yashay olmaydi. yopiq urug‘li o‘simliklarni vegetativ hujayralarida yadroni kattaligi 5-20 mkm ni, mog‘or zamburug‘ida 1-2 mkm ni, hara suvo‘tlari rizoidlarida uzunligi 2750 mkm ni, eni 5-10 mkm ni tashkil yetadi. shilimshiqlarda katta 500-600 mk ga teng bo‘ladi. yadro …

malar); bitta, ikkita yoki bir necha yadrocha va nukleoplazma (yadro matirikasi) mavjuddir. 2. yadro membranaining tuzilishi. hozirgi vaqtda tirik hujayrada struktural tashkil topgan yadro qobig‘i borligi aniqlangan va shu paytga qadar o‘rganilgan yadrolarda bu qobiq ikkita elementar membranadan iborat ekanligi ko‘rsatilgan. membranalarning qalinligi 7 nm ga yaqindir. bu membranalar bir- biridan perinuklear deb atalgan oraliq bo‘shliq (uning kengligi 30- 100 nm) bilan ajralib turadi. yadro qobig‘i membranalarning oralig‘idagi bo‘shliq, enxilema deb nomlangan endoplazmatik to‘r membranalari oralig‘idagi bo‘shliqni to‘ldirgan, sivorotkasimon suyuqlik bilan to‘lgan. yadro qobig‘ida diametri 30 - 100 nm kattalikdagi teshiklari bo‘ladi. poralar soni har xil bo‘lib, yadro yuzasini 10- 50 % ni tashkil yetadi. yadro membranai lipidlar va oqsillarni sintez qilishda ishtirok yetadi. yadrocha, yadroning eng katta solishtirma og‘irligiga ega bo‘lgan qismi hisoblanadi. ularning soni bittadan 3 tagacha, suv o‘tlarida 100 tagacha, ammo ko‘p hollarda 1 ta bo‘ldai. yadrochalar oqsil va rnк ga boy bo‘lib, bu moddalarni sintezida faol …

ar somatik hujayralarda uchraydigan bu to‘plam 2 n bilan belgilanadi. xromosomalar soni o‘simlik turining doimiy sistematik belgisi hisoblanadi. o‘simlik hujayralarida ularning turlariga qarab xromosomalar soni 2n - 100 gacha o‘zgarib turishi mumkin. xromosomalarni 45% ni dnк 55% ni gistol tashkil qiladi. bu kompleks ko‘pincha nukleogiston nomi bilan yuritiladi. hujayraning butun hayot jarayoni genlar, ya’ni faqat hujayra yadrosida bo‘ladigan yadro dnк nazoratida turadi. yadroda ribonuklein kislota (rnк) ham bo‘ladi. rnк dnкdan uch jihatdan farq qiladi. 1)rnк tarikbiga kiradigan shakar moddasi dezoksiriboza emas, balki ribozadir. 2)rnк da timin o‘rniida urosil deb ataluvchi piramidin asos bor. 3)rnк molekulasi juda ham uzun, bundan tashqari rnк molekulalari ikki ipcha o‘rniga bir ipchadan tuzilgan bo‘ladi. xromosomalar tarkibida dnк va giston oqsili borligi allaqachon aniqlangan. genlarning asosiy qismini oqsil tashkil qiladi degan fikir mavjud edi. кeyinchalik genlarning asosiy moddasi dnк ekanligi isbotlandi, giston faqat genlar faolligini nazorat qilib turadi. har bir tur organizimda o‘ziga mos genlar to‘plami …

inish bo‘lib, undan ikkita hujayra hosil bo‘lmaydi. faqat xromosomalar reduplikatsiyasi (ya’ni, ularning ikki barobar ortishi) kuzatiladi. xromosomalar hujayra qutblari tomon ajralmaydi. bunda xromosomalar spirallanadi, yo‘g‘onlashadi, hujayra markaziga to‘planadi. ikki barobar ko‘paygan xromosomalar bitta yadroda qoladi, yadrocha va yadro membranai saqlanadi. natijada hosil bo‘lgan yadro tetroploid bo‘ladi. ana shunday endomitoz, hujayrada bir necha martaba takrorlansa, undan hosil bo‘lgan yadro juda yiriklashib, ko‘p miqdordagi xromosomaga ega bo‘ladi. bu esa poliploidga olib keladi. meyoz bo‘linish ham hujayraning murakkab bo‘linishi bo‘lib 4 xil fazada o‘tadi. mitozdan buning farqi, meyoz bo‘linish jinsiy hujayralarda sodir bo‘ladi. shuning uchun ham yuksak gulli o‘simliklarda meyoz bo‘linish har yili gullash fazasida o‘tadi. yashil o‘simliklar organizmlarda karbonat angidrid gazi va suvdan quyosh nuri ishtirokida organik moddalarning hosil bo‘lish jarayoni fotosintez deyiladi. fotosintez jarayoni asosan o‘simliklarning bargida, xlorofill pigmenti ishtirokida o‘tadi. quyidagi umumiy formula bilan ifodalanadi. yorug‘liк 6 co162 + 12h2o18 ———® c6h12o6 + 6o182 + 6h2o xlorofill yer sharidagi o‘simliklar …

994. 3. biologiya. bibliograficheskiy spravochnik, к. : “naukova dumka” 1994 4. i. p. sokolova. “biologiya”. m. : “visshaya shkola” 1987. 5. к. villi. “biologiya”. perevod s angliyskogo izdaniya «mir», m. : 1968. 6. t. x. xolikov, n. sh. sharofiddinxo‘jayev va boshq. “biologiya”. t. : “abu ali ibn sino” 1996. 7. t. b. gofman-кadashnikov, d. f. petrov. “biologiya bilan umumiy genetika”. «meditsina» t. : 1970 8. e. v. semenov, s. g. mamantov, v. p. кogan. “biologiya”. m. : «prosveshenie» 1984 9. www.ziyonet.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hujayra - yadroning bo‘linishi"

1363443583_42301.doc hujayra - yadroning bo‘linishi www.arxiv.uz reja: 1. yadroning tuzilishi va vazifasi 2. yadro po‘stining, genlarning tuzilishi 3. hujayraning bo‘linib ko‘payishi 4. fotosintez va nafas olish jarayonlari 1. yadro o‘simlik va hayvon hujayrasi ning muhim qismi hisoblanib, u irsiy belgilarni saqlashda va hujayrada oqsil sintezini boshqarishda muhim rol o‘ynaydi. hujayraning nafas olishi ham yadro nazoratida bo‘ladi. hujayra bo‘linishidan oldin yadro bo‘linishi ro‘y beradi. shakillangan yadro faqat ko‘k- yashil suv o‘tlarida va bakteriyalarda bo‘lmaydi. yadro 1831- yili ingiliz olimi r. braun tomonidan kashf yetilgan. yadroning shakli parenxima hujayralarida sharsimon va elipsimon, prozenxima hujayralarida esa urchuqsimon va linzasimon ko‘rinishdadir. yadroning kattaligi ko...

DOC format, 45.0 KB. To download "hujayra - yadroning bo‘linishi", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayra - yadroning bo‘linishi DOC Free download Telegram