hujayra

PPTX 26 sahifa 11,8 MB Bepul yuklash

26 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 11,8 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 26

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 26

tiriklik belgilari reja: 1. tiriklik belgilari haqida umumiy tushuncha. 2. hujayraning ko’payishi. 3. biosferada moddalar almashinuvi. 4. organizm va muhit. 5. inson va geografik muhit. hujayra. o‘simliklar olami va sistematikasi reja: 1. tiriklik belgilari (hujayra) haqida umumiy tushuncha. 2. hujayraning ko’payish 3. organizm va muhit. 4. inson va geografik muhit. hujayra (lotincha: cellula — „katakcha“ uycha,,) barcha hayot organizmlarning tuzilish, tarkibiy va funksional birligidir (viruslar bundan mustasno). hujayra organizmning yashayotgan eng kichik boʻlagi, deb belgilanadi. baʼzi organizmlar (masalan, bakteriyalar) bir hujayralidir, yaʼni faqat bitta hujayraga ega. baʼzi organizmlar (masalan,bakteriyalar) bir hujayralidir, yaʼni faqat bitta hujayraga ega. boshqa organizmlar esa ko’p hujayralaridir (masalan, oʻrtacha odam 100 trillion yoki 1014 hujayradan iboratdir; oʻrtacha hujayra oʻlchami 10 mikrometr, massasi esa 1 nanogramdir). eng katta hujayra tuyaqush tuxumi boʻlib, uzunligi 15 sm, massasi 1.4 kg gacha boʻladi. hujayrani ilk marta robert guk 1665-yilda kashf qilgan tiriklik belgilari haqida umumiy tushuncha. bir hujayralilarning kelib chiqishi. …

2 / 26

bo’lgan; lekin tayyor oziq bilan oziqlanadigan koloniya bo’lib yashovchi hayvonlardan kelib chiqqan. dastlabki, ko’p hujayralilar tanasi ikki qavat hujayralardan iborat bo’lgan. keyinchalik hujayralar har xil vazifalarni bajarishga moslasha borishi bilan ularning tuzilishidan ham farq paydo bo’lgan. tashqi qavat hujayralari harakatlanish va oziqni ushlashga, ichki qavat esa oziqni hazm qilishga ixtisoslashgan. shu yo’l bilan bo’shliqichilar paydo bo’lgan. bo’shliqichilar endotermasida xivchinli hujayralarning bo’lishi ularning koloniya bo’lib yashovchi xivchinlilardan kelib chiqqanligiga dalil bo’ladi. yuksak ko’p hujayralilarning kelib chiqishi. hayvonot dunyosining bundan keying taraqqiyoti uch qavatli hayvonlarning paydo bo’lishi bilan bog’liq. dastlab uch qavatli hayvonlar hozirgi sodda tuzilgan kiprikli chuvalchanglarga o’xshash bo’lgan. evolutsiya davomida hujayralar tobora ixtisoslasha borishi natijasida to’qimalar kelib chiqqan. muskul to’qimasi paydo bo’lishi harakatlanishning murakkablashuviga, nerv to’qimasi sezgi organlari va reflekslarning rivojlanishiga olib kelgan. 2. hujayraning ko’payishi. barcha organizmlarning ikkiga bo’linishi kurtaklanish, spora hosil qilish, shizogoniya va vegetativ organlarning ko’payishi tufayli amalga oshadi. botanika va zoologiyadan bir hujayrali suv o’tlari, xlorella, …

3 / 26

ayraning bir mitozdan ikkinchi mitozga bo’lgan rivojlanish bosqichi interfaza deyiladi. interfaza go’yo hujayraning tinim holatidek ko’rinsada, aslida unda juda katta hayotiy jarayonlar ro’y beradi. birinchidan hujayra o’sib kattalashadi. ikkinchidan unda oqsillar, uglevodlar, yog’lar zaxirasi to’planadi, fermentlar faolligi ortadi. rnklar hosil bo’ladi, uchinchidan dnk molekulasi ikki hissa ko’payadi. interfaza bosqichidan so’ng , mitoz bo’linish boshlanadi. u to’rtta profaza, metafaza, anafaza, telofazadan tashkil topadi. metafazada xromosomalar hujayra markaziga to’planadilar. har bir xromosomaning sentromeri axromatin ipiga birikadi. anafazada xromatidalarni birlashtirib turuvchi sentromeralar bo’linib, xromatidalar, bir-biridan ajralib ketadi, qutblar tomon yo’naladi. telofazada xromosomalar ikki qutbga to’planib spirallari yoyila boshlab ingichkalashib ketadi va ikkita yadro hosil bo’ladi. sitoplazma ikkiga ajralib o’rtasida plazmatik membrana shakllanadi. shunday qilib mitoz bo’linish yadroning va sitoplazma bo’linishi –sitokinezdan iborat. ayrim holatlarda sitokinez kuzatilmaydi ,oqibatda ko’p yadroli hujayralar hosil bo’ladi. mitoz bo’linishida xromosomalarning diploid to’plami saqlanadi. mitoz –bir va ko’p hujayralarning jinssiz ko’payishi, meyoz esa jinsiy ko’payish asosini tashkil etadi. hayotning …

4 / 26

tirik organizmlar biopolimerlardan, ya’ni oqsillar va nuklein kislotalardan tuzilgan. ular o’z-o’zini idora qila oladigan va yarata oladigan ochiq sistemalardir”. keyingi 20 yilda yoki xx asrning oxirlarida koinotda organik birikmalar mavjudligi haqida ma’lumotlar olindi (meteoritlar) va yerda hayot koinot bilan bog‘liq ravishda paydo bo‘lganligi isbotlandi. oldingi idealistlar, diniy oqimlar va hatto materialistlarning nazariyalari ularning bilim o‘rganish darajasi yetarli bo‘lmaganlari uchun to‘liq asosli emas edi. geraklid (e.o.530 – 470-yillar) tabiatga dialektik nuqtayi nazaridan qarab shunday degan: “tabiatdagi hamma narsa o‘tkinchi va hamma narsa o‘zaro bog‘lanib, kosmosning birinchi elementlari olov, suv, havo, yer hammasi o‘zgaradi”. bu faktlar umumiy birlikning kurtaklari bo‘lib, materiya rivojlanishining boshi va oxiri yo‘qligini ko‘rsatgan. dastlabki faylasuflarning hayot haqida fikrlari o‘ziga xos bo‘lgan. chunonchi: fales “hamma narsa suvdan tabiiy rivojlanish orqali hosil bo‘lgan deydi. anaksimandrning fikricha, hayot suv va yerga tushgan haroratning ta’siri natijasida hosil bo‘lgan. anaksimenning fikricha, “hayotning paydo bo‘lishida havo asosiy elementi bo‘lib, u qalinlashishi va siyraklashishi natijasida …

5 / 26

alqin qiladi. u geraklid elementlar haqida bildirgan ilk fikrni rivojlantirib, ularning aralashuvi juda turli ko‘rinishlar hosil qiladi, ayrimlari bir-biriga to‘g‘ri kelmasa, parchalanib ketsa, ayrimlari qulay sharoitda saqlanib qoladi, elementlarning qo‘shilishi natijasida hayvonlarning organlari paydo bo‘ladi, hosil bo‘lgan organlarning qo‘shilishi natijasida butun organizmlar paydo bo‘ladi, deydi. 4.organizm va muhit. sayyoramizdagi tirik organizm geografik qobiq bilan chambarchas bog’ liqdir. chunki har qanday tirik organizm geografik muhitga moslashib, rivojlana boradi. tirik organizm bilan geografik muhitning o’zaro munosabatlarini maxsus fan ekologiya fani o’rganadi. tirik organizmni o’rab turadigan, uning holatiga, rivojlanishiga, ko’payishiga bevosita yoki bilvosita ta’sir ko’rsatadigan barcha o’lik va tirik elementlar (yorug’lik, issiqlik, suvlar, shamollar, turli mavjudotlar va boshqalar) tashqi muhit hisoblanadi. o’sha muhitning organizmga ta’sir etuvchi elementlari ekologik faktorlar deb yuritiladi. organizmning muhitga moslashishi-organik dunyoning rivojlanish jarayonida uzoq davrli tabiiy tanlanishning tarixiy samarasidir. qaysi tirik organizm muhitga moslasha olmasa, u yashay olmaydi, faqat moslashganlarigina yashaydi. masalan, suvsiz, issiq, qumli cho’llarda shu sharoitga moslashgan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 26 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hujayra" haqida

tiriklik belgilari reja: 1. tiriklik belgilari haqida umumiy tushuncha. 2. hujayraning ko’payishi. 3. biosferada moddalar almashinuvi. 4. organizm va muhit. 5. inson va geografik muhit. hujayra. o‘simliklar olami va sistematikasi reja: 1. tiriklik belgilari (hujayra) haqida umumiy tushuncha. 2. hujayraning ko’payish 3. organizm va muhit. 4. inson va geografik muhit. hujayra (lotincha: cellula — „katakcha“ uycha,,) barcha hayot organizmlarning tuzilish, tarkibiy va funksional birligidir (viruslar bundan mustasno). hujayra organizmning yashayotgan eng kichik boʻlagi, deb belgilanadi. baʼzi organizmlar (masalan, bakteriyalar) bir hujayralidir, yaʼni faqat bitta hujayraga ega. baʼzi organizmlar (masalan,bakteriyalar) bir hujayralidir, yaʼni faqat bitta hujayraga ega. boshqa organizmlar esa ko’...

Bu fayl PPTX formatida 26 sahifadan iborat (11,8 MB). "hujayra"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hujayra PPTX 26 sahifa Bepul yuklash Telegram