mikroorganizmlarga tashqi muhit omillarining ta`siri

DOC 119,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363360134_42272.doc mikroorganizmlarga tashqi muhit www.arxiv.uz reja: 1. mikroorganizmlarga tashqi muhitning ta`siri haqida umumiy tushuncha. 2. mikroorganizmlarga fizikaviy omillardan temperatura, bosim, namlik va suvda erigan moddalar konsentratsiyasining ta`siri. 3. mikroorganizmlarga kimyoviy omillarning ta`siri. 4. mikroorganizmlarga biologik omillarning ta`siri. ma`lumki, mikroorganizmlarning hayot faoliyati tashqi muhit bilan chambarchas bog`liq tashqi muhit omillari turli – tuman bo`lib, ularni uch guruhga ajratish mumkin; 1. fizikaviy omillar – temperatura, namlik, yorug`lik va hokazo. 2. kimyoviy omillar: muhitning, oksidlanish – qaytarilish sharoiti, turli kimyoviy moddalar. 3. biologik omillar: mikroorganizmlar orasidagi antogonizm, simbioz, metabioz, antibiotiklar, vitaminlar, faglar va boshqa omillar. namning ta`siri. mikrob hujayrasining 85% i suvdan iborat va uning barcha hayot faoliyati ham muhitda nam bo`lishiga bog`liq ko`p oziqmoddalar avval suvda erimasdan hujayra ichiga kira olmaydi va natijada, hujayra yashay olmaydi. namning bo`lishi mikroblarning o`sish stadiyasidagi vegetativ hujayralariga (ular orasida bu sohada birmuncha farq bo`lsa ham) ayniqsa katta ta`sir qiladi. mikroblarning ba`zilari nam yetishmasligiga yomon chidaydi, boshqalari …

rivojlanish tezligi juda o`zgarib turadi. yerda umumiy nam sig`imining 60% iga yaqin nam bo`lgandagina mikroorganizmlar uchun eng qulay sharoit yaratiladi. bunday sharoitda hatto, eng namsevar mikroorganizmlar ham, boshqa sharoit tusqinlik qilmasa, juda tez rivojlanadi. eng namsevar tuproq bakteriyalari qatoriga, jumladan, azot to`plovchi (azotobakter va tugunak bakteriyalari) bakteriyalar kiradi, lekin ular uchun ham eng qulay sharoit tuproq umumiy nam sig`imining 40—80% o`rtasida bo`ladi. erning nam bilan qanchalik ta`minlanganligiga ko`ra, undagi umumiy mikrobiologik aktivlik katta o`zgarishlarga uchraydi. faqat nam yetarli bo`lgandagina mikrobiologik aktivlik maksimumgacha kutariladi va yerdagi biokimyoviy jarayonlar juda tez borishi mumkin. nam yetishmaganda mikrobiologik aktivlikning doimo pasayib ketishi kuzatiladi, yer qatqaloq bo`lganda esa bunday jarayonlar butunlay to`xtaydi. mahsulotlar quritib saqlanganda ham xuddi shunday holat yuz beradi. quritilgan baliq, go`sht, sabzavot va mevalarda yetarli miqdorda nam bo`lmaganligidan mikroorganizmlar oziqlana olmaydi va natijada, bu mahsulotlar bo`zilmaydi. nam yetishmaganda mikrob hujayrasi suyuqligi bilan uni o`rab turgan tashqi muhitning osmotik bosimi o`rtasidagi farq yo`qoladi …

shadi va mahsulot tez bo`ziladi. ko`pincha mevalar, sabzavotlar, zamburug`lar, baliq, go`sht va ba`zan tuxum, sut hamda boshqa ba`zi mahsulotlar quritiladi. o`z-o`zidan ma`lumki, don, un, krupa (yorma), makaron mahsulotlar, quritilgan non va boshqa ba`zi mahsulotlar ham quritilgan holda saqlanadi. quritilgan mahsulotlardagi bakteriyalar soni turlicha bo`lishi mumkin va bu mahsulotning turiga hamda uni saqlash usuliga bog`liq quritilgan bir gramm baliqda bir necha million, shuncha quritilgan sabzavotda esa ko`pincha, hatto, bir necha un million bakteriya bo`lishi mumkin. suvda erigan moddalar konsentratsiyasining ta`siri. eritmadagi turli xil moddalarning konsentratsiyasi ham mikroorganizmlarning rivojlanishiga katta ta`sir etadi. ularning yuqori konsentratsiyasi hujayra atrofida fiziologik quruqlik hosil qiladi, chunki bunda suv (bo`lsa ham) mikroorganizm hujayrasi ichiga kira olmaydi. ularning hujayralari suvini chiqarib, plazmolizga uchray boshlaydi va oziqmoddalar hujayra ichiga kira olmaganligidan tashqi muhit bilan normal modda almashinuv to`xtaydi. biroq, eritmadagi tuzlarning yuqori konsentratsiyasi mikroorganizmlarni tez nobud qilmaydi. mikroorganizmlar hujayralarining protoplazmasi yuqori o`tkazuvchanlikka ega bo`lganligidan, ular tashqi muhitdagi osmotik bosimning …

q bakteriyalarida 50—80 atm ga teng bo`ladi. qo`rgoqchilik rayonlarida tuproq eritmasining osmotik aktivligi, hatto 80 atm ga yetganda ham ammonifikatsiya jarayonlari bo`lishi mumkinligi, extimol, shu bilan isbotlanadi. biroq, hamma mikroorganizmlar ham shunchalik yuqori osmotik bosimga bir xil osonlikda moslasha olmaydi. masalan, o`rta osiyoning ba`zi shurxok yerlarida nitrifikatsiyalovchi bakteriyalar endi nitrifikatsiya jarayonini amalga oshira olmaydi. tuzlar yuqori konsentratsiyasining faoliyatni to`xtatuvchi ta`siridan odam amalda ham foydalana boshladi. unga asoslanib, ko`pgina oziq mahsulotlari (baliq va go`sht) nacl ning kuchli eritmasida konservalanadi. ko`p chirituvchi bakteriyalar (proteus vulgaris, vas. mesentericus) juda sezgir bo`lib, nacl ning 5— 10% li eritmasidayok rivojlanishdan to`xtaydi. bunga asosan tuzning 5 — 10% konsentratsiyali eritmasi ba`zi mahsulotlarni konservalash uchun yetarli bular edi, lekin amalda ancha ishonchli natijaga erishish uchun kuchli konsentratsiyali eritmalar ishlatiladi. go`sht 30% li, baliq esa 20% li nacl bilan tuzlanadi. ko`p mahsulotlar (g`usht va baliq) tuz eritmasi bilan yoki quruq tuzning o`zi bilan tuzlanadi. birinchi usulda mahsulotlar osh …

ladi. odatda baliq tuzlashda ishlatiladigan 15 — 20% konsentratsiyali osh tuzi eritmasining osmotik bosimi 90 — 120 atm ga yetadi. bakteriyalar va hatto, zamburug`lar hujayrasining suyuqligi albatta bunga teng kela olmaydi. haqikatda ham, tuzning mana shu kuchli eritmalari tuzlangan mahsulotni ham birmuncha o`zgartiradi: oziqmoddalarning va suvining bir qismini, albatta, yo`qotadi. biroq, bu kamchilikka karamasdan, turli xil oziqmahsulotlarini to`zlash konservalash vositasi sifatida keng qo`llanadi. ko`pchilik bakteriyalar eritmada natriy xlorid bor-yo`qligiga juda sezgir bo`ladi. masalan, eritmada bu tuzning 2% bo`lsa, ichak tayoqchalarining rivojlanishini so`saytiradi, 6—8% esa rivojlanishini tamomila to`xtatib qo`yadi. natriy xloridning 10% li eritmasida ko`pchilik chirituvchi tayoqchasimon bakteriyalarning, 15% li eritmasida esa chirituvchi kokklarning hayoti to`xtaydi. ovqatdan zaharlanishning havfli qo`zg`atuvchisi vas botulinus ning rivojlanishi eritmada 6% natriy xlorid bo`lganda to`xtaydi. faqat namakobda rivojlanuvchi spetsifik bakteriyalargina tuzning 25% li eritmasida, tuzlangan baliqning o`ziga xos kasalligi — fuksinni qo`zg`atuvchi (serratia salinaria) esa xatta tuzning tuyingan eritmalarida ham o`sishi mumkin. osh tuzining konservalash ta`siriga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mikroorganizmlarga tashqi muhit omillarining ta`siri"

1363360134_42272.doc mikroorganizmlarga tashqi muhit www.arxiv.uz reja: 1. mikroorganizmlarga tashqi muhitning ta`siri haqida umumiy tushuncha. 2. mikroorganizmlarga fizikaviy omillardan temperatura, bosim, namlik va suvda erigan moddalar konsentratsiyasining ta`siri. 3. mikroorganizmlarga kimyoviy omillarning ta`siri. 4. mikroorganizmlarga biologik omillarning ta`siri. ma`lumki, mikroorganizmlarning hayot faoliyati tashqi muhit bilan chambarchas bog`liq tashqi muhit omillari turli – tuman bo`lib, ularni uch guruhga ajratish mumkin; 1. fizikaviy omillar – temperatura, namlik, yorug`lik va hokazo. 2. kimyoviy omillar: muhitning, oksidlanish – qaytarilish sharoiti, turli kimyoviy moddalar. 3. biologik omillar: mikroorganizmlar orasidagi antogonizm, simbioz, metabioz, antibiotiklar, vitaminla...

Формат DOC, 119,0 КБ. Чтобы скачать "mikroorganizmlarga tashqi muhit omillarining ta`siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mikroorganizmlarga tashqi muhit… DOC Бесплатная загрузка Telegram