o’rta osiyoda muzeylarning shakllanishi tarixi

PPTX 10 pages 110.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 110.4 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

o’rta osiyoda muzeylarning shakllanishi tarixi o’rta osiyoda muzeylarning shakllanishi tarixi reja 1.feodalizm davrida ma`naviy boyliklarni tuplash. 2.chor rossiyasi mustamlakasi davrida muzeyshunoslik xarakati 3.xulosa. urta osiyo xalklari kadimdan yakin shark va garb davlatlari, ya`ni urartu,misr, treniya, bobil, rim kabilar bilan iktisodiy va madaniy alokalar urnatganlar. urta osiyo zaminidan utkan mashxur "buyuk ipak yuli" markaziy osiyo va xindistonni urta dengizi mamlakatlari bilan boglar edi. bunday jozibali ulka barcha davrlarda chet el boskichlarining dikkati markazida bulgan. shu sababli takdir takozosi bilanurta osiyoning tarixiy kisati juda ogir kechdi. doimiy kirginlar tufayli betakror saroylar, guzal shaxarlar, noyob inshoatlar vayronaga aylanib, yiginlar bebaxo ma`naviy boyliklar goliblar uljasi buldi. muxammad narshaxiyning guvoxlik berishicha, arablar poykand janglaridan xisobsiz tillo, kumush buyumlar kurol aslaxalar, kimmatbaxo kiyim kechaklardaniborat katta ulja bilan kaytganlar. arab istelosi davrida xazinatuplash ma`naviy boylik jamgarmasi ichida durusrok siljishlar bermadi. urta osiyoda mustakil samoniylar davlatiningbarpo bulishi bu birdan uzgariш kildi. bu davrda saroy boyliklaridan tashkari, katta kutubxonalar, …

2 / 10

$attlari,musulmon dunyosining mukaddas kitobi bulishi "qur`on-usmon qur`oni"ning (viii asr)nusxasini samarqanda keltirildi. dunyoga mashxur temur kutubxonasini barpo etdi.temurning sevimlm nabirasi,sharqning buyuk allomasi olimi mirzo ulu\bek kutibxonasi yanada boyidi. amir temurning nabirasi shoxruxning o`\li shaxzoda boysunqir xirot sroy kutubxonasini barpo etdi. sharqshunos olim a.yu.yakubovning ta`rificha "boysunqurning" nozik didi va chuqur ilmi tufayli xirotda shunday katta kutubxona vujudga keldiki unda bir qancha gurux nafis surat ustalari, zargarchilar muqovachilar ijod qiladilar. kutubxonada faqatgina nusxa olish, kitoblarni bezash emas balki filologiya, teksitologiya tadqiqotchilari olib berilar edi. 1442 yil shu kutibxonada firdavsiyning "shoxnoma" sini to`la tekis ko`chirib yozildi. temuriylar davrida tasviriy, amaliy va memorchilik san`atlaridi ulkan namunalarga erishildi. saroylar, madrasalar, manbalar v boshqa binolarni nafis suratlar, naqshlar bezash taraqqiy etdi. bibixonim masjidi, go`ri amir, shoxi zinda, axmad yassaviy maqbarasi va masjidi, ishratxona, shaxrisabzdagi oqsaroy, ulu\bek qurdirgan madrasalar o`zining ulug’vorligi bilan sharq me`morchiligining shox asarlari bo`lib ularda xalqimizning yuksakligidir va maxorati aql zakovati namoyon bo`lgan. bu davr …$

3 / 10

$qqisi edi. axmad yassaviyning maqbarasi uchun pabrizlik usta abil al-azizning toifali mis qozon yasagan (1391yil) shamdonlarni va qandillarni esa isfaxonlik usta yasagan edi. go`ri amirning 1405 yil temur qurilgandan keyingi ichki ko`rinishi "xarbiy memorlar muzeyni" eslashar edi. maqbaraga qo`yilgan xar bir buyum nodir tarixiy va madaniy yodgorlik edi. tarixchi arab shoxining yozilishicha "maqbara ichiga soxibqironning" ishchilari, devorlarga qurol yaro\lari osilgan edi. bu qurollar olishi kumishdan yasalgan bo`lib qimatlilar la`l yoqut shamlari bilan bezalgan edi. maqbara gumbazi ostida osmondagi yulduzlarni eslatuvchi olish, kumush qandillar osilgan edi. bishsha qandil 4000 misqol tilladan yasalgan erga maqbara o`lchovida inom va duxoba gilamlar solingan edi. temuriylar sulolasidagi xusayn bayqaro hirotni go`zal binolar. masjid. madrasalar bilan obod etdi. she`riyat sultoni alisher navoiy bilan birga hirotni shoiru fozillar bo\iga aylantirildi. shu davrda tarixchi xondamir,buyuk- mo`yqalam soxibi kamollidin bexzod ijod qildilar. bu davrda xirom minoralarga san`at ustalari maktabi vujudga keldi. sanoqsiz qo`lyozmalar ist'dodlilar tomonidan ko`chirildi va zarxarlar bilan …$

4 / 10

$ga edi. bu davrda o`rta osiyoning yirik shaxarlari: far\ona, buxoro, qo`kon, toshkentda va boshqa shaxarlarda kitob ixlosmandlari bo`lib ular juda katta mabla\ sariflab butun umrnodir qo`lyozmalar yiqqanlar. masalan toshkentda jo`rabekning shaxsiy qo`lyozmalar kollektsiyasi mashxur edi. boqijon boy, qozi muxiddin,andijondagi dukchi eshon kutubxonalari,buxoroda yashagan kozi sharifjon maxsum ziyoni kutubxonasi va undagi qo`lyozmalar nodirligi va qadimiyligi bilan mashxur edi shunday qilib yuqoridagi fanlar asosida shunday xulosaga kelish mumkinki urta osiyo diyorida moddiy va ma`naviy yodgorliklarni tuplash asriy an`ana bulib milliy xususiyatlarga, islom dini urf-odatlariga rioya kilgan xolda amalga oshirilgan urta osiyolik buyuk allomalarning komusiy shox asarlari xii-asrdanovrupo mamlakatlarida lotin tiliga tarjima qilib dunyo fani rivojiga katta xissa qo`shdi. sharq mamlakatlarida esa bu shox asarlar kutubxona olish fondiga aylandi. kelajag avlod uchun avaylab saqlandi. qadimdan ovropalik olimlar xukumdorlar o`rta osiyo xonlarini tarixi,madaniyati va modiy yodgorliklarini egallashga xarakat qilardilar keyingi davrga kelib o`rta osiyodagi faqat erli mualliflarining qo`lyozmalari emas, balki sharqdagi daxolarining kamlarigina ma`lum, …$

5 / 10

ri,qabr ustiga qo`yilgan qur`onni samarqanddan bosib olgan be xisob o`ljalari ichida olib keladi. ammo temur qabir toshi yo`lda sinib qolganlii sababli tezlikda qaytaradi. image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta osiyoda muzeylarning shakllanishi tarixi"

o’rta osiyoda muzeylarning shakllanishi tarixi o’rta osiyoda muzeylarning shakllanishi tarixi reja 1.feodalizm davrida ma`naviy boyliklarni tuplash. 2.chor rossiyasi mustamlakasi davrida muzeyshunoslik xarakati 3.xulosa. urta osiyo xalklari kadimdan yakin shark va garb davlatlari, ya`ni urartu,misr, treniya, bobil, rim kabilar bilan iktisodiy va madaniy alokalar urnatganlar. urta osiyo zaminidan utkan mashxur "buyuk ipak yuli" markaziy osiyo va xindistonni urta dengizi mamlakatlari bilan boglar edi. bunday jozibali ulka barcha davrlarda chet el boskichlarining dikkati markazida bulgan. shu sababli takdir takozosi bilanurta osiyoning tarixiy kisati juda ogir kechdi. doimiy kirginlar tufayli betakror saroylar, guzal shaxarlar, noyob inshoatlar vayronaga aylanib, yiginlar bebaxo ma`naviy boyl...

This file contains 10 pages in PPTX format (110.4 KB). To download "o’rta osiyoda muzeylarning shakllanishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta osiyoda muzeylarning shak… PPTX 10 pages Free download Telegram