o`zbekistonda biologiya faning rivojlanish tarixi va istiqbollari

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363359415_42262.doc o`zbekistonda biologiya faning rivojlanish tarixi va istiqbollari www.arxiv.uz reja : 1. qadimgi sharq mamlakatlari. 2. qadimgi yunoniston va rim. 3. markaziy osiyo. t a ya n ch s o` z l a r. tabiatshunos, anaksimon, anaksimandr, empedokl, solishtirma anatomiya, embriologiya, paleotologiya. 1. qadimgi sharq mamlakatlari. tirik tabiat haqidagi tasavvurlar eramizdan bir necha ming yil oldin qadimgi misr, xitoy, xindistonda paydo bo`lgan. miloddan avvlgi xvi asrda misrliklar ko`pgina dorivor madaniy o`simlik xillarini bilganlar. ular donli ekinlar, sabzavotlar, meva daraxlarning bir necha turlarini ekib ustirganlar. misrliklar bir urkachli tuyani, mushuk, goz, urdakni xonakilashtirganlar. qadimgi xindiston xalklari xam miloddan oldingi xx – xv asrlarda ko`pgina madaniy o`simliklarni ekkanlar, koramol, kaptar, it bokkanlar va birinchi marta tovuk, filni xonakilashtirganlar. qadimgi xindlar tabiat 5 elementdan : olov, yer, suv, xavo va efirdan tashkil topgan deb hisoblaganlar. ko`pgina madaniy o`simliklar, xonaki hayvonlarning kelib chiqishi markaziy xitoy hisoblanadi. tut ipak kurti bokish amalga oshgan. qadimgi tabiatshunos …

ajraladi, oqibatda organizmlarning organlari aloxida – aloxida vujudga keladi degan. gippokrat va uning shogirdlari tibbiyot nazariyasini yaratishda biologik bilimlardan foydalanishgan. uning irsiyatga ko`ra erkak va ayolning urugi organizmining barcha kismlaridan hosil bo`lgan, bakuvvat organizmidan kuchli, nimjon organizmidan kuchsiz nasl rivojlanadi. qadimgi yunonistondagi tabiatshunoslik rivojiga aristotel, ayniksa katta xissa kushdi. u hayvonlar klassifikatsiyasi asosini yaratdi. solishtirma anatomiya, embriologiya sohasida dastlabki fikrlarni bayon etdi. u “hayvonlar tarixi”, “hayvonlarning kelib chiqishi”, “hayvon tanasining kismlari” degan asarlarni yaratdi. aristotel hayvonlarni 500 ga yakin turini bilgan. u barcha hayvonlarni 2ta guruxga “konlilar”, “konsizlarga” bo`lgan, bu guruxlar xozirgi “umurtkalilar” va “umurtkasizlarga” to`g`ri keladi. aristotel konsizlardan 130 turini bilgan aristotel shogirdlaridan biri teofrast o`simliklarning 400 dan ortik turini urgangan. 3. markaziy osiyo. markaziy osiyo xalklarining hayotida dexkonchilik, chorvachilik, tibbiyot va boshqa sohalardagi faoliyatini, tabiiy xodisalarni tasavvurlovchi mukaddas kitoblar juda kadimdan mavjud. ulardan biri «avesto» u miloddan avval 3 minginchi yilning oxiri 2 minginchi yilning boshlarida yaratilgan. unda …

unlay koplab olsa, boshqalarining ko`payishiga urin qolmaydi degan. beruniy qizilkum, korkumda paleontologik ishlar olib borgan. u 1116 tur dorini ta`riflaydi. ulardan 750 tasi o`simlik 101 tasi hayvonlardan tayyorlanadi. abu ali ibn sino dunyoga mashxur «tib qonunlari» asarining muallifidir. mazkur asar 5 ta kitobdan iborat. unda odam tanasidagi organizmlarning tuzilish funktsiyasi, turli kasalliklar, ularning kelib chiqish sabablari, oddiy va murakkab dorilar, ularni tayyorlash va bu dorilarning organlarga ko`rsatadigan ta`siri haqida ma`lumotlar keltirilgan. olim odamdagi ba`zi kasalliklar (chechak, vabo, sil) ko`zga kurinmas organizmlar orqali paydo bo`lishini e`tirof kilgan. zaxriddin muxammad bobur. u o`zining asarlarida buxoro, samarqand yaylovlarida archalar, butalar, sarvlar, zaytunlar, chinorlar ko`pligini aytgan. u xindistondagi ko`pgina o`simliklar, hayvonlar endemik ekanligini qayd qiladi. bobur tuti, tovuk, laylak, urdak, fil, maymun, delfin, timsox, kiyik va boshqa hayvonlarning tashki kiyofasini, hayot kechirish tarzini tasvirlaydi. u kobulga shimoldan olcha, xindistondan banan, shakarkamish keltirib ektirgan. bobur hayvonlar dunyosini 4 guruxga: quruqlik hayvonlari, parrandalar, suv va suv …

shi zoologiyaga bo`lgan qiziqishni yanada kuchaytirib yuboradi. xix asrda hayvonlar embrionining rivojlanishi va qazilma qoldiqlarini o`rganish sohasida bir qancha kashfiyotlar qilindi. xx asrda esa jahon okeani hayvonot dunyosini o`rganish sohasida ham katta ishlar amalga oshirildi. o`zbekistonda zoologiya fanining rivojlanishida rus olimlari ham katta hissa qo`shishgan. d. n. kashlcarov birinchi bo`lib hayvonlar ekologiyasini o`rganishni boshlab berdi. l. m. isayev, p. f. borovskiy va boshqa olimlar olib borgan tadqiqotlar o`rta osiyoda rishta, bezgak paraziti va leyshmaniya kabi parazit yashovchi hayvonlarning butunlay tugatilishi uchun asos bo`ldi. o`zbekistonlik olimlar t. z. zohidov, o. p. bogdanov va boshqalar umurtqali hayvonlarni, a. m. muhammadiyev, s. n. alimuhamedov, v. v. yaxontov, r. 0. olimjonov, m. a. sultonov, a. t. to`laganov, j. a. azimov umurtqasiz hayvonlarni o`rganish sohasida katta tadqiqotlar olib borishgan. anotomiya fanining rivojlanish tarixi qadimgi sharq mamlakatlari-assuriya, hindiston, misr, vaviloniya hamda xitoy dindorlari o`sha zamonlarda odam murdasini kesib o`rganish katta gunoh deb hisoblagan. shu munosabat bilan …

qarab, odam organizmning rivojlanishini, sihat-salomatligini, kasalligini aniqlash va o`rganishga urinib ko`rildi, qadimgi yunonistonning ko`pchilik. olimlari, jumladan gippokrat, pifagor, alkmeon va boshqa allomalar tabiiy fanlarni rivojlanishiga katta hissa qo`shganlar.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`zbekistonda biologiya faning rivojlanish tarixi va istiqbollari"

1363359415_42262.doc o`zbekistonda biologiya faning rivojlanish tarixi va istiqbollari www.arxiv.uz reja : 1. qadimgi sharq mamlakatlari. 2. qadimgi yunoniston va rim. 3. markaziy osiyo. t a ya n ch s o` z l a r. tabiatshunos, anaksimon, anaksimandr, empedokl, solishtirma anatomiya, embriologiya, paleotologiya. 1. qadimgi sharq mamlakatlari. tirik tabiat haqidagi tasavvurlar eramizdan bir necha ming yil oldin qadimgi misr, xitoy, xindistonda paydo bo`lgan. miloddan avvlgi xvi asrda misrliklar ko`pgina dorivor madaniy o`simlik xillarini bilganlar. ular donli ekinlar, sabzavotlar, meva daraxlarning bir necha turlarini ekib ustirganlar. misrliklar bir urkachli tuyani, mushuk, goz, urdakni xonakilashtirganlar. qadimgi xindiston xalklari xam miloddan oldingi xx – xv asrlarda ko`pgina madaniy o`...

DOC format, 47.0 KB. To download "o`zbekistonda biologiya faning rivojlanish tarixi va istiqbollari", click the Telegram button on the left.

Tags: o`zbekistonda biologiya faning … DOC Free download Telegram