falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlarining fikrlari

PPTX 20 pages 73.3 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.3 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlarining fikrlari falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlarining fikrlari reja: falsafa-’’fanlarning otasi” qadimgi sharqda falsafiy fikrlarning yuzaga kelishi.qadimgi misr va bobil yunoniston falsafasi sharq falsafasi va uygʻonish davri.oʻrta asrlarda gʻarb va sharqda falsafa rivojlanishining umumiy belgilari farobiy va ibn sinoning falsafaga oid qarashlari falsafa-“fanlarning otasi” falsafa insoniyat tarixidagi eng qadimgi bilim sohalaridan biridir. ilk falsafiy fikrlar miloddan avvalgi vi–v asrlarda paydo bo‘lgan, va u dastlab borliq, tabiat, inson va jamiyat haqidagi umumiy savollarga javob izlagan. barcha fanlarning ildizi falsafada: matematika, fizika, biologiya, siyosatshunoslik, etika, logika kabi ko‘plab fanlar dastlab falsafa tarkibida bo‘lgan va keyinchalik mustaqil fanlarga ajralib chiqqan. misol: aristotel – qadimgi yunon faylasufi, u ko‘plab fanlarning asoschisi bo‘lgan: mantiq, fizika, zoologiya, metafizika, siyosatshunoslik va boshqalar. u falsafani barcha ilmiy bilimlarning asosi deb hisoblagan. qadimgi sharq – insoniyat tamadduni shakllangan ilk hududlardan biri bo‘lib, bu yerda falsafiy qarashlar diniy tasavvurlar, axloqiy g‘oyalar, hayot …

2 / 20

osida odam taqdirini belgilash g‘oyasi (astrofalsafa va astrologiya). tabiat hodisalari ilohlar bilan bog‘langan: har bir hodisa orqasida ma’lum bir iloh turgan deb ishonilgan. adolat, jinoyat va jazoga oid “hamurappi qonunlari” – qadimgi huquqiy-falsafiy tafakkurni aks ettiradi. yunoniston falsafasi – bu inson tafakkurining shakllanishida muhim rol o‘ynagan, ilm-fan, axloq, siyosat va estetikaga asos bo‘lgan qadimiy falsafiy maktabdir. u miloddan avvalgi vii asrdan boshlab rivojlangan va keyinchalik yevropa falsafasiga kuchli ta’sir ko‘rsatgan. yunon falsafasining ahamiyati: ilm-fan, siyosat, etika va mantiqning asoslarini shakllantirgan. o‘rta asr falsafasi va keyinchalik yevropa uyg‘onish davriga kuchli ta’sir ko‘rsatgan. hozirgi zamonaviy falsafiy va ilmiy qarashlarning ildizi aynan yunonistonda yotadi. yunon falsafasining asosiy xususiyatlari: ilk bor falsafa mustaqil fan sifatida shakllangan. tabii hodisalar, borliq, ruh, bilim, axloq va siyosat masalalari o‘rganilgan. mantiqiy fikrlash va savol-javob usuli rivojlangan. diniy tushunchalardan chiqib, aqliy (ratsional) tafakkur ustuvor bo‘lgan. mashhur yunon faylasuflari: fales – hamma narsaning asosi suv sokrat – axloqiy tafakkurning asoschisi …

3 / 20

q bo‘lgan. umumiy belgilar: 1 falsafa va dinning o‘zaro aloqasi har ikkala hududda falsafa ko‘pincha diniy doiralar ichida rivojlangan. 2 diniy falsafaning ustunligi ilohiyot, aqidaparastlik, qomusiy tafakkur hukm surgan. 3 ilm va dinni uyg‘unlashtirishga intilish faylasuflar diniy haqiqatlarni aqliy asos bilan tushuntirishga harakat qilishgan. 4 aristotel va platon merosining asos sifatida qabul qilinishi yunon falsafasi ikkala hududda ham asos sifatida o‘rganilgan. 5 etika va axloq muammolariga e’tibor yaxshilik, yomonlik, adolat, iymon, ma’naviyat kabi mavzular ko‘tarilgan. 6 inson tabiatiga chuqur qiziqish insonning mohiyati, ruh, tafakkur, iymon bilan bog‘liq savollar o‘rganilgan. 7 falsafaning qomusiy (ensiklopedik) rivoji faylasuflar falsafa bilan birga matematika, tibbiyot, astronomiya, mantiq bilan ham shug‘ullangan. 🧠 abu nasr forobiy (870–950) “sharq aristoteli” > farobiy – sharq falsafasining eng buyuk vakillaridan biri. u aristotel falsafasini chuqur tushungan va rivojlantirgan. fan, din, axloq va jamiyat haqida yuksak fikrlar bildirgan. farobiyning falsafaga qarashlari 1. falsafa va din uygʻunligi farobiy fikricha, haqiqiy din va …

4 / 20

jamiyat – bu oqil rahbar boshchiligidagi adolatli davlat. bunday jamiyatda: fan, ma’rifat rivojlangan axloqiy poklik mavjud har kim o‘z joyida xizmat qiladi 5. mantiq va tafakkur farobiy aristotel mantiqini sharqda rivojlantirgan. u mantiqni to‘g‘ri fikrlash san’ati deb atagan. falsafaning barcha sohalari mantiqqa tayanishi kerak deb hisoblagan. farobiyning asarlari: “fozil odamlar shahri” “baxtga erishish yo‘llari” “aql ma’nolari haqida” “mantiqqa kirish” “aristotel ilmlar tasnifi haqida” 🧠 ibn sino va falsafa > ibn sino (avitsenna) – sharqning buyuk allomasi, faylasuf, tabib, matematik va tabiatshunos. u aristotel falsafasini davom ettirib, yangi g‘oyalar bilan boyitgan. 1.falsafa taʼrifi ibn sino falsafani shunday tariflaydi: “falsafa – bu mavjudotning mohiyati va sabablari haqida ilm.” uningcha, falsafa barcha fanlarning onasi bo‘lib, ular ichida eng umumiy va asosiyidir 2. borliq (ontologiya) nazariyasi u mavjudotni zaruriy va mumkin mavjudot deb ikki xilga ajratadi: zaruriy mavjudot – mavjud bo‘lishi shart va abadiy (alloh). mumkin mavjudot – mavjud bo‘lishi ham, bo‘lmasligi ham mumkin …

5 / 20

at. rahbar: aql-idrokli, axloqli, ilm-fanli bo‘lishi kerak. > u farobiy ta’limotini davom ettirib, “fozil shahar” g‘oyasini rivojlantirgan. ibn sinoning asarlari: “kitob ush-shifo” – falsafa, mantiq, fizika, metafizika “donishnoma” (al-hikmat al-mashriqiya) “najot kitobi” “ishorat va tanbihot” xulosa: falsafa inson tafakkurining mahsuli bo‘lib, qadimdan buyon borliq, inson, aql va axloq haqida chuqur o‘y yuritishni o‘rgatadi. dastlabki falsafiy qarashlar sharq mamlakatlarida (misr, bobil) diniy tushunchalar bilan uyg‘un holda shakllangan. yunon faylasuflari esa uni ilmiy asosga qo‘yib, tizimli fikr yuritishni boshlab bergan. o‘rta asrlarda sharq va g‘arbda falsafa din bilan uyg‘un holda rivojlandi. farobiy va ibn sino falsafani ilm, axloq va jamiyat bilan bog‘lab, insonning aql va ma’naviyat orqali kamol topishini asoslab berdilar. falsafa har bir davrda haqiqatni izlash, fikrlash va tushunishga xizmat qilib kelmoqda. e’tiboringiz uchun rahmat! /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlarining fikrlari"

falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlarining fikrlari falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlarining fikrlari reja: falsafa-’’fanlarning otasi” qadimgi sharqda falsafiy fikrlarning yuzaga kelishi.qadimgi misr va bobil yunoniston falsafasi sharq falsafasi va uygʻonish davri.oʻrta asrlarda gʻarb va sharqda falsafa rivojlanishining umumiy belgilari farobiy va ibn sinoning falsafaga oid qarashlari falsafa-“fanlarning otasi” falsafa insoniyat tarixidagi eng qadimgi bilim sohalaridan biridir. ilk falsafiy fikrlar miloddan avvalgi vi–v asrlarda paydo bo‘lgan, va u dastlab borliq, tabiat, inson va jamiyat haqidagi umumiy savollarga javob izlagan. barcha fanlarning ildizi falsafada: matematika, fizika, biologiya, siyosatshunoslik, etika, logika kabi ko‘plab fanlar dast...

This file contains 20 pages in PPTX format (73.3 KB). To download "falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlarining fikrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafaning mohiyatiga oid shar… PPTX 20 pages Free download Telegram