falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlari tariflarini tasniflash

PPTX 22 sahifa 1,5 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 22
prezentatsiya powerpoint mavzu: falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlari tariflarini tasniflash reja: 1.falsafiy tafakkur taraqqiyot 2.o‘rta asr sharq falsafasining xususiyatlari 3.markaziy osiyo va movarounnahr falsafiy tafakkuri 4.xulosa kirish o‘rta asr sharq falsafasi (taxminan viii-xii asrlar) sharq mamlakatlarida, xususan islom olamida, falsafiy tafakkurining rivojlanish bosqichi bo‘lib, din va ilmiy bilimlarni uyg‘unlashtirgan. bu davr falsafasi xitoy, hindiston, fors, o‘rta osiyo va arab mamlakatlarida shakllangan, zardushtiylik, buddizm, konfutsiylik va islom ta’siri ostida rivojlangan. o‘rta asr sharq falsafasining xususiyatlari teotsentrizm va din-falsafa uyg‘unligi: borliqning birinchi sababi xudo deb hisoblangan. falsafa islom, zardushtiylik yoki buddizm ta’limotlari asosida shakllangan, ammo qadimgi yunon (aristotel, platon) va hind falsafalaridan oziqlangan. fan va falsafaning birligi: falsafa mifologiya va din bilan birga fan qo‘ynida rivojlangan. olimlar matematika, astronomiya, tibbiyot va geografiyada tajribaga tayanib ishlaganlar. inson omili va axloqiy ta’limotlar: insonning ruhiy va axloqiy kamoloti markazda bo‘lgan. “komil inson” g‘oyasi targ‘ib etilgan, axloqiy risolalar (masalan, “qutadg’u bilig”, “guliston”) shakllangan. asosiy …
2 / 22
ularning hissalari ibn sino (avitsenna, 980-1037): 300 dan ortiq asar muallifi, “tib qonunlari”da tibbiyotni tizimlashtirgan, olamni azaliy deb hisoblagan, mohiyatni uch tarzda izohlagan. uyg‘onish davrining xususiyatlari sharq uyg‘onish davri (ix-xii asrlar) ilm-fan va madaniyatning yuksalish davri bo‘lib, “sharq renessansi” deb ataladi. asosiy xususiyatlari: ilmiy va madaniy markazlarning rivoji: bag‘dodda “bayt al-hikma” (donishmandlar uyi), buxoro va samarqandda kutubxonalar tashkil etilgan, yuz minglab kitoblar yig‘ilgan. fanlarning taraqqiyoti: matematika (al-xorazmiy algebra asoschisi), astronomiya (al-beruniy), tibbiyot (ibn sino), geografiya va falsafa rivojlangan insonparvarlik va ma’rifatparvarlik: barcha odamlarni ma’rifatli qilishga intilish, aql kuchiga ishonish, inson fazilatlarini ulug‘lash. sharq falsafasi taraqqiyot bosqichlari qadimgi hind falsafasi qadimgi hindistonda mil. avv. i mingyillikda falsafiy ta’limotlar shakllandi. asosiy manbalari “upanishadlar”, “bhagavad-gita”, “veda” matnlaridir. bu davrda quyidagi asosiy falsafiy oqimlar vujudga keldi: vedanta – borliqning asosini brahman deb biladi; sankxya – dualistik qarash (materiya – prakriti va ong – purusha); yoga – ruhiy va jismoniy o‘z-o‘zini anglash yo‘li; buddaviylik – …
3 / 22
ik (angra manyu); axloqiy poklik, haqiqat va to‘g‘rilik muhim qadriyatlar sifatida ko‘rsatiladi. islomiy-sharq falsafasi islom dini ta’sirida viii–xii asrlarda musulmon sharqida yuksak ilm-fan va falsafa taraqqiy etdi. bu davrda quyidagi mashhur faylasuflar faoliyat yuritdi: al-farobiy – aristotel falsafasini davom ettirib, ideal jamiyat (fazilatli shahar) g‘oyasini ilgari surdi; ibn sino (avitsenna) – falsafa, tibbiyot, mantiq, metafizika va etika sohalarida yirik ilmiy meros qoldirdi; beruniy – tabiatshunoslik va falsafani uyg‘unlashtirdi; g‘azzoliy – tasavvuf va falsafiy skeptitsizm asoschisi; ibn rushd – aristotelizmni sharhlab, aql va din uyg‘unligini asoslab berdi. markaziy osiyo va movarounnahr falsafiy tafakkuri movarounnahr hududida yashagan faylasuflar: al-xorazmiy, ahmad farg‘oniy, abu nasr forobiy, ibn sino, abu rayhon beruniy – ilm-fan va falsafani uyg‘unlashtirgan; ulug‘bek – astronomik ilm-fan va tafakkurda katta iz qoldirgan; ahmad yassaviy, bahouddin naqshband – tasavvufiy tafakkur orqali inson kamoloti va axloqiy tarbiyani targ‘ib qilganlar. gʻarb mutafakkirlari tariflari - tales (mileslik tales, mil. av. vi asr): falsafani "bosh arxe" …
4 / 22
li bilim topish. iqtibos: "cogito ergo sum" (men oʻylayman, demak, men mavjudman) – falsafa aqlning asosida. - immanuel kant (1724–1804): falsafa – aqlning chegaralarini tanqid qilish. iqtibos: "falsafa – nima bilishim mumkin? nima qilishim kerak? nima umid qilishim mumkin?" deb savollar beradi. rivojlanish tarixiy rivojlanish: gʻarbda falsafa oʻrta asrlarda xristianlik bilan birlashgan (aqvinoliy), zamonaviy davrda ilmiy inqilobga olib kelgan. sharqda esa vedalar, upanishadlar va konfutsiy taʼlimotlari orqali jamiyat va ruhiyatni shakllantirgan. - zamonaviy taʼsirlar: bugungi kunda sharq va gʻarb falsafalari birlashmoqda, masalan, kyoto maktabida (nishida kitaro) zen va gʻarb fenomenologiyasi. falsafa global masalalarga (ekologiya, axloq) yechim topishda yordam beradi. xulosa sharq falsafasi o‘zining chuqur ma’naviyati, axloqiylikka urg‘u berishi, tabiiy va ijtimoiy borliqni yaxlit holda ko‘rib chiqishi bilan ajralib turadi. u nafaqat sharq xalqlari, balki jahon falsafiy merosi rivojiga ulkan hissa qo‘shgan. sharq tafakkuri insoniyat sivilizatsiyasining qadimiy, lekin doimiy yangilanishga moyil poydevorlaridan biridir image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg …
5 / 22
falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlari tariflarini tasniflash - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 22 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlari tariflarini tasniflash" haqida

prezentatsiya powerpoint mavzu: falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlari tariflarini tasniflash reja: 1.falsafiy tafakkur taraqqiyot 2.o‘rta asr sharq falsafasining xususiyatlari 3.markaziy osiyo va movarounnahr falsafiy tafakkuri 4.xulosa kirish o‘rta asr sharq falsafasi (taxminan viii-xii asrlar) sharq mamlakatlarida, xususan islom olamida, falsafiy tafakkurining rivojlanish bosqichi bo‘lib, din va ilmiy bilimlarni uyg‘unlashtirgan. bu davr falsafasi xitoy, hindiston, fors, o‘rta osiyo va arab mamlakatlarida shakllangan, zardushtiylik, buddizm, konfutsiylik va islom ta’siri ostida rivojlangan. o‘rta asr sharq falsafasining xususiyatlari teotsentrizm va din-falsafa uyg‘unligi: borliqning birinchi sababi xudo deb hisoblangan. falsafa islom, zardushtiylik yoki buddizm ta’lim...

Bu fayl PPTX formatida 22 sahifadan iborat (1,5 MB). "falsafaning mohiyatiga oid sharq va gʻarb mutafakkirlari tariflarini tasniflash"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: falsafaning mohiyatiga oid shar… PPTX 22 sahifa Bepul yuklash Telegram